Windykacja w Kazachstanie

Postępowanie windykacyjne w Kazachstanie rozpoczyna się od oceny wypłacalności dłużnika, jego dziedziny działalności, historii przedsiębiorstwa, dostępności dokumentów potwierdzających dług, bieżących spraw sądowych i postępowań egzekucyjnych, a także możliwości kwestionując dług. Ocena ta określa strategię, która będzie stosowana w imieniu klienta podczas procesu windykacyjnego.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się żadne sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia sądowe dotyczące windykacji, a jest on aktywny, wówczas wskazane jest skorzystanie z etapu windykacji przedprocesowej.

Etap ten polega na intensywnych negocjacjach z dłużnikiem w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie spłaty roszczeń wierzyciela lub innych możliwości ugody (np. zwrot towaru, cesja długu na osobę trzecią, wzajemna wymiana usług lub towarów). 

Komunikacja z dłużnikiem następuje natychmiast po przesłaniu roszczenia za pośrednictwem poczty, e-maila, telefonu lub komunikatorów internetowych. Proces ten polega na aktywnej interakcji z dłużnikiem w celu wywarcia na niego presji. Głównym zadaniem jest nawiązanie dialogu z kluczowymi decydentami w celu przyspieszenia procesu windykacyjnego.

Średni okres odbioru przedprocesowego wynosi do 60 dni (z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono ratalny plan spłaty zadłużenia). Jeżeli realizacja tego etapu nie przyniosła oczekiwanych rezultatów lub po wstępnej analizie stwierdzono, że nie ma ona zastosowania, wówczas należy zastosować etap windykacji sądowej.

Przedawnienie w Kazachstanie wynosi 3 lata. Prawo zabrania zmiany określonego terminu za zgodą stron. Jeżeli doszło do przedawnienia, wierzyciel ma prawo wystąpić z pozwem o windykację długu, natomiast jeżeli dłużnik złoży do sądu wniosek o zastosowanie skutków upływu terminu przedawnienia, roszczenie zostanie oddalone. Bieg przedawnienia ulega przerwaniu na skutek podjęcia przez dłużnika działań wskazujących na uznanie długu. Po przerwaniu biegu termin trzech lat rozpoczyna się naliczanie od nowa. 

Przed złożeniem pozwu do sądu ważne jest zwrócenie uwagi na procedury rozstrzygania sporu przewidziane w umowie. Jeśli strony umówiły się, że spory będą rozstrzygane drogą polubownego rozwiązania lub mediacji, konieczne jest spełnienie tych warunków przed złożeniem pozwu do sądu, w przeciwnym razie wniosek pozwu zostanie odrzucony.

Ustawodawstwo Kazachstanu przewiduje trzy możliwości windykacji na drodze sądowej: nakaz sądowy, postępowanie ogólne i postępowanie uproszczone.

Tryb wydania nakazu sądowego ma zastosowanie do roszczeń windykacyjnych, które są bezsporne i opierają się na umowie zawartej przez strony na etapie przedprocesowej ugody. Aby przeprowadzić tę procedurę, należy złożyć odpowiedni wniosek do sądu z dowodem bezsporności długu. W ciągu trzech dni sąd wydaje postanowienie sądu i przesyła je dłużnikowi. Po otrzymaniu postanowienia sądu dłużnik ma dziesięć dni na złożenie sprzeciwu wobec roszczeń wierzyciela, wykazując, że w tej sprawie toczy się spór. Jeżeli dłużnik zgłosi taki sprzeciw jako dowód sporu, wówczas sąd odmawia wydania postanowienia sądu i wówczas sprawę należy rozpatrywać w trybie ogólnym. W przeciwnym razie postanowienie sądu wchodzi w życie i może zostać poddane przymusowej egzekucji.

Ogólna procedura sądowa polega na złożeniu pozwu do sądu. Łącznie termin rozpatrzenia sprawy w sądzie pierwszej instancji wynosi trzy miesiące od dnia wniesienia pozwu. W wyjątkowych przypadkach sąd może przedłużyć ten termin o kolejny miesiąc. W praktyce podany okres przeglądu jest znacznie dłuższy. Podczas sądowego rozpatrywania sprawy dopuszczalne jest skorzystanie z postępowania pojednawczego w postaci zawarcia ugody, porozumienia o rozwiązaniu sporu (konfliktu) w drodze mediacji lub porozumienia o rozwiązaniu sporu w trybie partycypacyjnym. Jeżeli sąd zatwierdził jedną z tych umów, wówczas strony są zobowiązane do jej dobrowolnego wypełnienia. Jeżeli dłużnik jej nie zastosuje, wierzyciel ma prawo wyegzekwować taką umowę w ramach postępowania egzekucyjnego. Rozwiązywanie sporów w drodze postępowania pojednawczego pozwala uniknąć późniejszej apelacji lub kasacji zaskarżenia decyzji sądu przez zainteresowaną stronę.  Jeżeli nie zastosowano procedury pojednawczej lub nie została ona zatwierdzona przez sąd, wówczas w wyniku rozpatrzenia sprawy sąd podejmuje decyzję co do zasadności zgłoszonych roszczeń. Orzeczenie sądu pierwszej instancji wchodzi w życie w terminie miesiąca od dnia jego podjęcia, chyba że zostanie złożone zażalenie.

Postępowanie uproszczone stosuje się w sprawach, w których wartość roszczenia nie przekracza dwóch tysięcy miesięcznych wskaźników kalkulacyjnych (około 13.900,00 euro) lub w sprawach bez odniesienia do ceny roszczenia, ale pod warunkiem przedstawienia dokumentów potwierdzających zadłużenie wynikające z umowy. Po otrzymaniu pozwu sąd zawiadamia strony o konieczności rozpatrzenia sprawy w trybie uproszczonym. Strony, które nie zgadzają się na rozpoznanie sprawy w ten sposób, mogą w terminie piętnastu dni złożyć wniosek do sądu o rozpoznanie sprawy w trybie ogólnym. Jeżeli strony nie wpłyną sprzeciwu do trybu uproszczonego, sąd rozpoznaje sprawę bez przeprowadzania rozprawy, bez wzywania stron i wysłuchania ich wyjaśnień w ciągu miesiąca. Przedłużenie tego okresu jest niedopuszczalne. Orzeczenie sądu wchodzi w życie w terminie miesiąca od dnia jego podjęcia, chyba że zostanie złożone zażalenie.

Zażalenie na postanowienie sądu rozpatruje się w terminie dwóch miesięcy od dnia jego otrzymania przez sąd. Na etapie odwoławczym dopuszczalne jest także skorzystanie z procedury pojednawczej. W wyniku rozpatrzenia skargi sąd apelacyjny wydaje postanowienie, które wchodzi w życie z chwilą jego ogłoszenia.

Każdej ze stron sprawy przysługuje prawo wniesienia skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego Republiki Kazachstanu w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia sądu apelacyjnego. W takim przypadku zainteresowany może złożyć wniosek o zawieszenie skuteczności orzeczenia sądu pierwszej instancji i/lub orzeczenia sądu apelacyjnego, które weszło w życie. Prezes Sądu Najwyższego Republiki Kazachstanu, jeżeli istnieją istotne argumenty, ma prawo zawiesić wykonanie orzeczenia sądu w celu sprawdzenia kasacyjnego na okres nie dłuższy niż trzy miesiące.

Kontrola kasacyjna nie jest dopuszczalna w sprawach rozpatrzonych w trybie uproszczonego postępowania, sprawach zakończonych ugódką, porozumieniem o rozwiązaniu sporu (konfliku) w drodze mediacji lub porozumieniem o rozwiązaniu sporu w ramach procedury partycypacyjnej, a także w sprawach, gdzie wartość roszczenia wynosi mniej niż trzydzieści tysięcy miesięcznych wskaźników rozliczeniowych (około 208 300,00 euro).

Na etapie rozpatrywania kasacji dopuszczalne jest także skorzystanie z procedury pojednawczej. Skargę kasacyjną rozpatruje się w terminie miesiąca od dnia wyznaczenia do rozpatrzenia skargi w postępowaniu sądowym. 

Po wejściu w życie postanowienia sądu, o ile dłużnik odmówi dobrowolnego wykonania wyroku, należy uzyskać od sądu tytuł egzekucyjny i przedstawić go komornikowi w celu przymusowej egzekucji. W Republice Kazachstanu istnieje instytut prywatnych komorników. Wierzyciel ma prawo przedstawić komornikowi tytuł egzekucyjny w terminie trzech lat od dnia jego wystawienia.

Zgodnie z prawem termin na wykonanie przymusu wynosi dwa miesiące od dnia wszczęcia postępowania. W rzeczywistości sprawy prowadzone przez komorników państwowych trwają znacznie dłużej niż sprawy prowadzone przez komorników prywatnych. Prawo przewiduje możliwość ustalenia przez wierzyciela innego terminu na wykonanie egzekucji z prywatnym komornikiem, nie dłuższego jednak niż sześć miesięcy.

Jeżeli tytuł egzekucyjny lub postanowienie sądu nie zostanie wykonane, wierzyciel ma prawo zwrócić się do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości dłużnika i jego likwidację wraz z wszczęciem postępowania upadłościowego. W ramach tego postępowania, jeżeli zachodzą okoliczności umyślnej upadłości zarządcy lub właściciela dłużnika, możliwe jest pociągnięcie tego ostatniego do odpowiedzialności uzupełniającej za długi spółki. Upadłość zamierzona oznacza działania osób kontrolujących dłużnika, mające na celu uchylanie się od wypełnienia zobowiązań wobec wierzyciela poprzez zbycie majątku lub zatajenie go w ciągu trzech lat przed ogłoszeniem upadłości.

Dodatkowym sposobem dochodzenia długu jest pociągnięcie urzędników dłużnika do odpowiedzialności karnej zgodnie z art. 430 Kodeksu karnego Republiki Kazachstanu za niezastosowanie się do orzeczenia sądu lub dokumentu wykonawczego w sprawie odbioru środków pieniężnych przez okres dłuższy niż sześć miesięcy. Ponadto część trzecia tego artykułu przewiduje surowsze kary, jeśli kwota niespłaconego długu przekroczy dziesięć tysięcy miesięcznych wskaźników kalkulacyjnych (około 69 500,00 euro).

Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w zakresie międzynarodowej windykacji w Republice Kazachstanu, nasza firma jest gotowa udzielić naszej fachowej pomocy, aby skutecznie rozwiązać Twój problem zadłużenia. Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania dodatkowych informacji i profesjonalnego wsparcia ze strony naszych specjalistów.

11.06.2024

375