Windykacja w Salwadorze

Windykacja w Salwadorze powinna rozpocząć się od prawnej, finansowej i dowodowej oceny dłużnika. Na tym etapie należy ustalić dokładną tożsamość dłużnika, jego adres, działalność gospodarczą, informacje dostępne w rejestrach publicznych, toczące się sprawy sądowe lub egzekucyjne, możliwe oznaki niewypłacalności oraz jakość dokumentów potwierdzających dług. Jeżeli dłużnikiem jest spółka salwadorska, ważne jest również sprawdzenie jej danych rejestrowych, osób uprawnionych do działania oraz aktualnego statusu, ponieważ prawidłowa identyfikacja wpływa na doręczenia, wniesienie pozwu i późniejsze wykonanie orzeczenia.

Dla wierzyciela zagranicznego wstępna analiza nie powinna ograniczać się do potwierdzenia, że faktura pozostaje niezapłacona. Należy ustalić, czy roszczenie wynika z umowy, dostawy towarów, wykonania usług, uznania długu, papieru wartościowego, zagranicznego orzeczenia sądowego albo orzeczenia arbitrażowego. Od tej kwalifikacji zależy wybór między negocjacjami, sądową windykacją należności, postępowaniem egzekucyjnym, postępowaniem nakazowym, uznaniem zagranicznego tytułu albo działaniami związanymi z upadłością dłużnika.

Jeżeli dłużnik nadal prowadzi działalność gospodarczą, posiada możliwe do zweryfikowania dane kontaktowe, nie wykazuje oczywistych oznak niewypłacalności, a dokumenty wierzyciela pozwalają potwierdzić źródło, wysokość i wymagalność długu, pierwszym praktycznym krokiem może być dobrze udokumentowany etap pozasądowy. Pozwala on sprawdzić rzeczywiste stanowisko dłużnika, uzyskać dobrowolną lub częściową płatność, utrwalić jego reakcję na roszczenie i przygotować mocniejszą podstawę dowodową do ewentualnego postępowania sądowego.

Etap pozasądowy może obejmować bezpośrednie negocjacje, wysłanie pisemnego wezwania do zapłaty, ustalenie przyczyn braku płatności oraz poszukiwanie rozwiązania, które można potwierdzić dokumentami. W zależności od okoliczności porozumienie może przewidywać pełną lub częściową zapłatę, harmonogram płatności, zwrot towarów, potrącenie wzajemnych roszczeń, przejęcie długu przez osobę trzecią albo inne rozwiązanie handlowe, które nie osłabia pozycji prawnej wierzyciela.

W Salwadorze ten etap powinien opierać się na dowodach, konsekwencji i możliwości wykazania każdego istotnego kontaktu z dłużnikiem. Wierzyciel powinien zachować wysłane wezwanie, dowód jego doręczenia, odpowiedzi dłużnika, propozycje płatności, uznania długu, wiadomości od osób decyzyjnych oraz wszelkie dokumenty potwierdzające istnienie zobowiązania. Materiały te mogą mieć znaczenie, jeżeli później konieczne będzie postępowanie nakazowe, postępowanie egzekucyjne albo sądowa windykacja należności.

Jeżeli negocjacje nie przynoszą praktycznego rezultatu, dłużnik bez wystarczających podstaw kwestionuje dług, ukrywa informacje o majątku, przestaje odpowiadać albo pojawiają się oznaki niewypłacalności, wierzyciel powinien przejść do windykacji sądowej, działań egzekucyjnych albo procedur związanych z upadłością, zależnie od charakteru dostępnych dokumentów.

Przed podjęciem działań prawnych wierzyciel powinien ustalić termin przedawnienia właściwy dla konkretnego roszczenia. W prawie cywilnym Salwadoru ogólny termin wynosi 10 lat dla roszczeń egzekucyjnych i 20 lat dla roszczeń zwykłych. Jeżeli w odniesieniu do tego samego zobowiązania istnieje jednocześnie roszczenie zwykłe i egzekucyjne, przedawnienie roszczenia zwykłego biegnie równolegle z przedawnieniem roszczenia egzekucyjnego, dlatego po upływie 10 lat dla roszczenia egzekucyjnego roszczenie zwykłe pozostaje dostępne tylko przez kolejne 10 lat. Przedawnienie nie jest stosowane przez sąd automatycznie i musi zostać podniesione przez stronę, która chce się na nie powołać.

Mogą mieć zastosowanie również terminy szczególne. Dla roszczeń o zapłatę ceny towarów sprzedanych detalicznie przez kupców, dostawców i rzemieślników termin przedawnienia wynosi 2 lata. W sprawach handlowych obowiązują także odrębne terminy: niektóre roszczenia wynikające z umów handlowych mogą przedawniać się po 2 latach, natomiast roszczenia z umów kredytowych i innych praw handlowych mogą przedawniać się po 5 latach od ostatniego uznania zobowiązania przez dłużnika.

Bieg przedawnienia może zostać przerwany przez wyraźne albo dorozumiane uznanie zobowiązania przez dłużnika, w tym pisemne uznanie, częściową zapłatę, prośbę o odroczenie terminu albo porozumienie o płatności ratalnej. Przerwanie może nastąpić również przez wniesienie sprawy do sądu. Przy krótkich terminach przedawnienia istnienie pisemnego zobowiązania, udzielenie terminu zapłaty albo żądanie sądowe może prowadzić do zastosowania właściwego ogólnego reżimu przedawnienia.

Prawo Salwadoru pozwala prowadzić sądową windykację należności różnymi drogami, zależnie od kwoty roszczenia, siły dowodowej dokumentów i rodzaju zobowiązania. W sprawach wymagających rozstrzygnięcia sporu stosuje się przede wszystkim zwykłe postępowanie sądowe oraz postępowanie skrócone. Jeżeli wierzyciel posiada dokument, z którego wynika wymagalne, określone albo możliwe do obliczenia zobowiązanie pieniężne, może być dostępne postępowanie egzekucyjne na podstawie dokumentu. Dla długów pieniężnych, które są określone, wymagalne i płatne w granicach ustawowego limitu, może być również zastosowane postępowanie nakazowe.

Postępowanie egzekucyjne na podstawie dokumentu jest szczególnie istotne, gdy dług jest poparty dokumentem umożliwiającym bardziej bezpośrednie dochodzenie zapłaty. W pozwie egzekucyjnym wierzyciel powinien dołączyć tytuł, na którym opiera roszczenie, oraz dokumenty pozwalające dokładnie ustalić żądaną kwotę. Jeżeli sąd uzna legitymację wierzyciela i wykonawczy charakter tytułu, może nadać sprawie bieg, zarządzić zajęcie majątku i podjąć środki niezbędne do zabezpieczenia zapłaty długu, odsetek i kosztów.

Zwykłe postępowanie sądowe ma zastosowanie do roszczeń przekraczających 25 000 kolonów salwadorskich albo równowartość tej kwoty w dolarach amerykańskich, a także do spraw, których interesu ekonomicznego nie można oszacować nawet w przybliżeniu. W sprawach cywilnych i handlowych strony muszą działać przez przedstawiciela będącego adwokatem Republiki, bez którego sprawa nie będzie prowadzona.

Postępowanie rozpoczyna się od wniesienia pozwu do właściwego sądu. Jeżeli pozew spełnia wymagania proceduralne, sąd go przyjmuje i zarządza doręczenie pozwanemu, który powinien złożyć odpowiedź w terminie 20 dni. W odpowiedzi pozwany może zaprzeczyć faktom wskazanym przez powoda, przedstawić powody sprzeciwu, podnieść zarzuty proceduralne lub materialnoprawne oraz, gdy jest to dopuszczalne, wnieść roszczenie wzajemne.

Sąd może potraktować milczenie pozwanego albo jego wymijające odpowiedzi jako dorozumiane przyznanie faktów, które są mu znane i niekorzystne dla jego stanowiska. Sam brak stawiennictwa nie oznacza jednak uznania roszczenia ani przyznania faktów wskazanych w pozwie. Stwierdzenie niestawiennictwa pozwala kontynuować sprawę; decyzja ta jest doręczana pozwanemu, a następnie co do zasady nie dokonuje się wobec niego dalszych doręczeń, z wyjątkiem orzeczenia kończącego postępowanie.

Po zakończeniu czynności wstępnych albo po upływie właściwych terminów sędzia wzywa strony na rozprawę przygotowawczą w terminie 3 dni. Rozprawa ta powinna odbyć się w terminie nie dłuższym niż 60 dni od wezwania sądu. Jej celem jest próba ugody, usunięcie wad proceduralnych, precyzyjne określenie roszczenia i przedmiotu dowodu oraz zaproponowanie i dopuszczenie dowodów, na których strony będą opierać swoje stanowiska.

Jeżeli strony nie osiągną porozumienia, sprawa przechodzi do etapu dowodowego. Fakty przyznane albo uzgodnione przez obie strony zostają wyłączone z dalszego dowodzenia. W odniesieniu do faktów spornych strony przedstawiają dowody, które uważają za konieczne, a sąd wyznacza termin rozprawy dowodowej w ciągu 60 dni po rozprawie przygotowawczej, biorąc pod uwagę złożoność przygotowań i ewentualną potrzebę przeprowadzenia więcej niż jednego posiedzenia.

Po przeprowadzeniu dowodów i końcowych wystąpieniach stron sędzia zamyka rozprawę. Orzeczenie powinno zostać wydane w terminie 15 dni od zakończenia rozprawy dowodowej i doręczone stronom w terminie nie dłuższym niż 5 dni od jego wydania.

Postępowanie skrócone ma zastosowanie do roszczeń, których wartość nie przekracza 25 000 kolonów salwadorskich albo równowartości tej kwoty w dolarach amerykańskich, a także do określonych spraw, które ustawa kieruje do tego trybu ze względu na ich przedmiot. Postępowanie rozpoczyna się od uproszczonego pozwu, w którym należy wskazać sąd, strony, adresy do doręczeń, fakty uzasadniające roszczenie oraz konkretne żądanie wierzyciela.

Jeżeli pozew zostanie przyjęty, sędzia w tym samym postanowieniu wskazuje dzień i godzinę rozprawy. Między doręczeniem wezwania a faktycznym terminem rozprawy powinno upłynąć co najmniej 10 dni i nie więcej niż 20 dni. Rozprawa odbywa się na podstawie jednego wezwania, a strony powinny stawić się z dowodami, z których zamierzają korzystać.

Nieusprawiedliwione niestawiennictwo pozwanego nie uniemożliwia przeprowadzenia rozprawy. Sędzia najpierw podejmuje próbę doprowadzenia stron do ugody. Jeżeli do ugody nie dojdzie, powód potwierdza, rozszerza albo ogranicza pozew bez istotnej zmiany jego treści, a pozwany odpowiada na pozew, podnosi wady proceduralne, przyznaje albo zaprzecza faktom, kwestionuje podstawy prawne oraz, gdy jest to dopuszczalne, wnosi roszczenie wzajemne.

Po stanowiskach stron przedstawiane i przeprowadzane są dowody użyteczne oraz istotne dla sprawy, a następnie strony ustnie wygłaszają końcowe wystąpienia. Po zakończeniu rozprawy sędzia może wydać orzeczenie natychmiast, jeżeli jest to możliwe. Jeżeli nie wydaje go od razu, powinien ustnie ogłosić rozstrzygnięcie i wydać pisemne orzeczenie w terminie 15 dni od zakończenia rozprawy.

Postępowanie nakazowe ma zastosowanie do dochodzenia długu pieniężnego, który jest określony, wymagalny i płatny, jeżeli dochodzona kwota nie przekracza 25 000 kolonów salwadorskich albo równowartości tej kwoty w dolarach amerykańskich. Wierzyciel powinien przedstawić wystarczający wstępny dowód w dokumentach potwierdzających relację między wierzycielem i dłużnikiem. Nawet jeżeli dokument został sporządzony jednostronnie przez wierzyciela, powinien zawierać podpis dłużnika, potwierdzenie, że podpis został złożony na jego polecenie, albo inny mechaniczny lub elektroniczny znak łączący dłużnika ze zobowiązaniem.

Jeżeli wniosek spełnia wymagania prawne, sąd nakazuje dłużnikowi w terminie 20 dni zapłacić bezpośrednio wierzycielowi albo do sądu, albo stawić się i wnieść sprzeciw. Jeżeli dłużnik w tym terminie ani nie zapłaci, ani nie wniesie sprzeciwu, sąd zarządza zajęcie wystarczającego majątku, a sprawa jest dalej prowadzona według zasad wykonania orzeczeń.

Jeżeli dłużnik stawi się w terminie i wniesie sprzeciw, spór jest dalej rozpoznawany według zasad postępowania skróconego, a wydane orzeczenie ma skutek prawomocnego rozstrzygnięcia. W takiej sytuacji wnioskodawca powinien wnieść pozew w odpowiednim terminie ustawowym, aby roszczenie mogło być dalej rozpoznane we właściwej drodze sądowej.

Orzeczenie sądu pierwszej instancji, które podlega zaskarżeniu, może zostać zakwestionowane przez apelację. Apelację należy wnieść do sędziego, który wydał zaskarżone orzeczenie, najpóźniej w terminie 5 dni liczonych od dnia następującego po doręczeniu orzeczenia. W piśmie należy jasno wskazać podstawy zaskarżenia, w tym kwestie dotyczące zastosowania prawa, ustalenia faktów, oceny dowodów oraz możliwych naruszeń proceduralnych.

Po wniesieniu apelacji sąd zawiadamia drugą stronę i przekazuje pismo wraz z aktami sprawy do sądu wyższej instancji. Jeżeli apelacja zostanie przyjęta, strony są wzywane na rozprawę. Po jej przeprowadzeniu sąd apelacyjny powinien wydać orzeczenie w terminie 20 dni, odnosząc się do zarzutów apelacji oraz, gdy ma to zastosowanie, do pism przystępujących.

W odniesieniu do określonych orzeczeń może być dopuszczalna skarga kasacyjna. Skarga taka powinna zostać wniesiona na piśmie i należycie uzasadniona. Termin jej wniesienia wynosi 15 dni liczonych od dnia następującego po doręczeniu zaskarżonego orzeczenia. Jeżeli ustawa dopuszcza ten środek, właściwa jest izba cywilna Sądu Najwyższego.

Dla wierzyciela zagranicznego ważnym elementem odzyskiwania należności jest uznanie i wykonanie zagranicznych orzeczeń sądowych w Salwadorze. Najpierw należy ustalić, czy istnieje już zagraniczne orzeczenie sądowe, inne zagraniczne rozstrzygnięcie sądowe albo orzeczenie arbitrażowe, które może stanowić tytuł do wykonania. Salwadorskie prawo procesowe traktuje jako zagraniczne tytuły wykonawcze zagraniczne wyroki i inne orzeczenia sądowe kończące postępowanie, a także zagraniczne orzeczenia arbitrażowe uznane w Salwadorze.

Takie tytuły mają moc wykonawczą zgodnie z umowami międzynarodowymi, zasadami międzynarodowej współpracy prawnej albo umowami zawartymi z państwem pochodzenia tytułu. Jeżeli nie ma zastosowania odpowiednia umowa albo reguła międzynarodowa, uznanie może być możliwe po spełnieniu warunków ustawowych, w tym gdy orzeczenie ma prawomocny skutek w państwie pochodzenia, zostało wydane przez właściwy organ, odpowiada salwadorskim zasadom jurysdykcji międzynarodowej, a pozwany został prawidłowo zawiadomiony i miał możliwość obrony.

Uznanie zagranicznych orzeczeń sądowych, innych zagranicznych rozstrzygnięć sądowych oraz zagranicznych orzeczeń arbitrażowych należy do właściwości izby cywilnej Sądu Najwyższego. Po uznaniu zagranicznego tytułu jego wykonanie odbywa się według salwadorskich zasad przymusowego wykonania, chyba że właściwa umowa międzynarodowa stanowi inaczej.

Po uprawomocnieniu się krajowego orzeczenia sądowego albo po uznaniu zagranicznego tytułu, gdy uznanie jest wymagane, wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne. Ostateczne orzeczenie sądowe może zostać przedstawione do wykonania w terminie 2 lat od dnia, w którym stało się prawomocne.

W ramach przymusowego wykonania wierzyciel składa wniosek, w którym wskazuje dłużnika objętego egzekucją, tytuł będący podstawą działania, kwotę do odzyskania oraz żądane czynności wykonawcze. Przy egzekucji świadczenia pieniężnego dochodzona kwota może zostać zwiększona maksymalnie o jedną trzecią w celu pokrycia odsetek i kosztów powstających w toku wykonania, z zastrzeżeniem późniejszego rozliczenia rzeczywistej wysokości.

Jeżeli wierzyciel zna majątek dłużnika, może wskazać go we wniosku. Jeżeli majątek nie jest znany albo znane składniki są niewystarczające, wierzyciel może żądać środków służących jego ustaleniu. Postanowienie o wykonaniu powinno wskazywać osobę, przeciwko której prowadzone jest wykonanie, kwotę, dla której jest prowadzone, zarządzone czynności, zajęcie majątku oraz środki ustalenia składników majątkowych dłużnika.

Roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone przez zajęcie środków pieniężnych, zatrzymanie należnych kwot, zajęcie i sprzedaż ruchomości lub nieruchomości, skierowanie egzekucji do praw majątkowych, papierów wartościowych oraz innych składników majątku podlegających wykonaniu. Praktycznym celem tego etapu jest przekształcenie tytułu wykonawczego w rzeczywiste odzyskanie należności przez ustalenie majątku, jego zabezpieczenie i przeznaczenie na zapłatę długu, odsetek oraz kosztów zgodnie z właściwą procedurą.

Jeżeli dłużnik wykazuje oznaki niewypłacalności, wierzyciel powinien ocenić możliwość zastosowania działań związanych z upadłością dłużnika. W Salwadorze sądowe ogłoszenie upadłości dotyczy kupca, który zaprzestał płacenia swoich zobowiązań. Taki stan jest domniemywany między innymi w razie niewykonania zobowiązań płynnych i wymagalnych, braku wystarczającego majątku, na którym można dokonać zajęcia, ukrywania się albo nieobecności kupca przez 15 dni lub dłużej bez pozostawienia osoby prawnie zdolnej do wykonywania jego zobowiązań, dobrowolnego zamknięcia lokalu przedsiębiorstwa na 15 dni lub dłużej przy istniejących zobowiązaniach, przeniesienia majątku z pokrzywdzeniem wierzycieli albo korzystania ze środków rujnujących, oszukańczych lub pozornych w celu wykonania albo uniknięcia wykonania zobowiązań.

Na tym etapie celem wierzyciela nie jest wyłącznie uzyskanie orzeczenia albo rozpoczęcie indywidualnej egzekucji, lecz także ochrona majątku, który może służyć zaspokojeniu wierzycieli. Jeżeli aktywa dłużnika są niewystarczające, szczególnego znaczenia nabiera analiza czynności dokonanych przed upadłością albo w okresie z nią powiązanym, zwłaszcza gdy zmniejszyły majątek dłużnika, nieuzasadnienie uprzywilejowały określone osoby albo utrudniły odzyskanie należności.

Salwadorskie prawo handlowe reguluje czynności z pokrzywdzeniem wierzycieli dokonane przed upadłością. Czynności upadłego dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli nie wywołują skutku wobec masy upadłościowej, niezależnie od tego, czy zostały dokonane przed ogłoszeniem upadłości, czy po nim. Jeżeli czynność była odpłatna, konieczne jest ustalenie, że osoba trzecia uczestnicząca w tej czynności wiedziała o pokrzywdzeniu wierzycieli. Od daty, do której cofnięto skutki upadłości, za dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli uznaje się bez możliwości przeciwdowodu czynności nieodpłatne, czynności odpłatne, w których świadczenie otrzymane przez upadłego było wyraźnie niższe od jego świadczenia, oraz płatności zobowiązań jeszcze niewymagalnych.

Za dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli mogą być również uznane, o ile nie zostanie wykazana dobra wiara, płatności wymagalnych długów dokonane w formie nieodpowiadającej charakterowi zobowiązania, a także ustanowienie praw rzeczowych na majątku upadłego w celu zabezpieczenia wcześniejszych zobowiązań, jeżeli takie zabezpieczenie nie zostało wcześniej uzgodnione. Ponadto płatności, czynności i przeniesienia majątku dokonane odpłatnie od daty cofnięcia skutków upadłości mogą zostać uznane za oszukańcze, jeżeli przedstawiciel postępowania upadłościowego albo inna zainteresowana osoba wykaże, że osoba trzecia znała sytuację upadłego.

Praktyczny skutek tych zasad polega na tym, że majątek, kwoty, pożytki albo odsetki, które powinny wrócić do masy upadłościowej, mogą zwiększyć majątek dostępny do zaspokojenia roszczeń wierzycieli i pokrycia kosztów postępowania. Jeżeli składniki majątku objęte czynnością zostały już przeniesione z majątku osoby, która je otrzymała, i nabyte przez osobę trzecią działającą w dobrej wierze, od pierwszego nabywcy można żądać naprawienia szkody, chyba że udowodni swoją dobrą wiarę. Taka sama odpowiedzialność może dotyczyć osoby, która zniszczyła albo ukryła majątek, aby uniknąć skutków uchylenia czynności.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie międzynarodowej windykacji w Salwadorze, nasza firma może pomóc w analizie dokumentów, ocenie dłużnika, ustaleniu właściwego terminu przedawnienia, przygotowaniu etapu pozasądowego, wyborze między zwykłym postępowaniem sądowym, postępowaniem skróconym, postępowaniem egzekucyjnym i postępowaniem nakazowym, uznaniu i wykonaniu zagranicznego orzeczenia sądowego albo arbitrażowego, skierowaniu wykonania do majątku dłużnika oraz ocenie działań związanych z upadłością. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać wstępną ocenę sprawy i ustalić strategię odpowiednią do dokumentów, kwoty roszczenia, lokalizacji majątku i zachowania dłużnika.

21.08.2024

193