Windykacja w Czechach

Postępowanie windykacyjne w Republice Czeskiej rozpoczyna się od oceny wypłacalności dłużnika, jego dziedziny działalności, historii przedsiębiorstwa, dostępności dokumentów potwierdzających dług, bieżących spraw sądowych i postępowań egzekucyjnych, a także możliwości kwestionując dług. Ocena ta określa strategię, która będzie stosowana w imieniu klienta podczas procesu windykacyjnego.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się żadne sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia sądowe dotyczące windykacji, a jest on aktywny, wówczas wskazane jest skorzystanie z etapu windykacji przedprocesowej.

Etap ten polega na intensywnych negocjacjach z dłużnikiem w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie spłaty roszczeń wierzyciela lub innych możliwości ugody (np. zwrot towaru, cesja długu na osobę trzecią, wzajemna wymiana usług lub towarów). 

Komunikacja z dłużnikiem następuje natychmiast po przesłaniu roszczenia za pośrednictwem poczty, e-maila, telefonu lub komunikatorów internetowych. Proces ten polega na aktywnej interakcji z dłużnikiem w celu wywarcia na niego presji. Głównym zadaniem jest nawiązanie dialogu z kluczowymi decydentami w celu przyspieszenia procesu windykacyjnego.

Średni czas nieformalnej windykacji pozasądowej wynosi do 60 dni (z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono ratalny plan spłaty zadłużenia). Jeżeli ten etap nie przyniesie oczekiwanych rezultatów lub po wstępnej analizie okaże się, że nie ma to zastosowania, należy przystąpić do windykacji na drodze sądowej.

Przed podjęciem kroków prawnych należy zwrócić uwagę na przedawnienie. Generalny termin przedawnienia wynosi 3 lata. Ustawodawstwo przewiduje możliwość zmiany przez strony określonego okresu nie krótszego niż rok i nie dłuższego niż piętnaście lat. Przekroczenie terminu przedawnienia nie uniemożliwia wierzycielowi skierowania sprawy do sądu, jeżeli jednak dłużnik zwróci się do sądu z wnioskiem o zastosowanie konsekwencji przedawnienia, wówczas roszczenie zostanie oddalone. 

Ponadto Republika Czeska jest stroną Konwencji ONZ o przedawnieniu w międzynarodowej sprzedaży towarów z 1974 r., dlatego też w przypadku, gdy wierzyciel zagraniczny jest zarejestrowany w państwie będącym jednocześnie stroną tej konwencji, bieg przedawnienia w tej sprawa będzie trwała 4 lata. 

Przeprowadzenie obowiązkowej przedprocesowej procedury windykacyjnej przed skierowaniem sprawy do sądu nie jest wymagane, a zaniechanie takich czynności nie jest warunkiem wszczęcia sprawy. Wskazane jest jednak przedterminowe zawiadomienie dłużnika o żądaniu zapłaty, w przeciwnym razie jego niezastosowanie i spłata długu przez dłużnika w terminie siedmiu dni przed rozpoczęciem rozprawy uniemożliwi wierzycielowi zwrot poniesionych kosztów prawnych.

W zależności od złożoności sprawy i kosztu roszczenia ustawodawstwo przewiduje następujące możliwości windykacji sądowej: 

1. Zatwierdzenie ugody na etapie próbnym. Opcja ta ma zastosowanie, jeżeli sąd uzna, że ​​okoliczności sprawy pozwalają na rozwiązanie sporu w drodze pojednania stron. W ramach tej procedury sąd wyjaśnia uczestnikom sprawy przepisy obowiązującego ustawodawstwa oraz ustalenia Sądu Najwyższego dotyczące tej kategorii spraw, po czym proponuje skorzystanie z możliwości pokojowego rozwiązania sporu. Jeżeli strony wyrażą zgodę, zawierają ugodę, która jest zatwierdzana przez sąd i ma moc ostatecznego orzeczenia sądu.

Jeżeli następnie okaże się, że taka ugoda jest nieważna w świetle prawa materialnego, wówczas zainteresowana strona może wszcząć sprawę o unieważnienie umowy. W takim przypadku ustalony termin na odstąpienie od umowy wynosi trzy lata od dnia jej zatwierdzenia.

2. Tryb wystawienia nakazu zapłaty (“Platební rozkaz”) stosuje się do bezspornych roszczeń wierzyciela. Po złożeniu wniosku sąd może uwzględnić zgłoszone roszczenia w ramach tego postępowania nawet bez wniosku wierzyciela o to i bez wzywania pozwanego. W wyniku rozpatrzenia wniosku sąd przyjmuje nakaz zapłaty, w którym nakazuje pozwanemu zaspokojenie żądań w całości w terminie 15 dni od dnia doręczenia lub złożenie w tym samym terminie sprzeciwu. Jeżeli pozwany w wyznaczonym terminie nie zgłosi sprzeciwu, nakaz zapłaty nabiera mocy ostatecznej decyzji. Jeśli jednak dłużnik złoży zastrzeżenie w wyznaczonym terminie, to polecenie zapłaty uważane jest za nieważne, a sprawa podlega rozpatrzeniu w ogólnym postępowaniu sądowym.

3. Tryb wystawienia elektronicznego nakazu zapłaty (“Elektronický platební rozkaz”) ma zastosowanie w sprawach, których wartość roszczenia nie przekracza 1.000.000 CZK i pod warunkiem złożenia wniosku w formie elektronicznej. W pozostałym zakresie ta procedura jest podobna do procedury wystawiania zwykłego polecenia zapłaty.

4. Tryb wystawienia europejskiego nakazu zapłaty (“Evropský platební rozkaz”) ma zastosowanie w sprawach bezspornych roszczeń pieniężnych pomiędzy stronami z krajów Unii Europejskiej (z wyjątkiem Danii). Cena roszczenia za tę procedurę nie może przekraczać 5000 euro. Aby uzyskać europejskie polecenie zapłaty, należy wypełnić standardowy formularz wniosku i złożyć go w sądzie. Sąd przyjmuje polecenie zapłaty na zamkniętym posiedzeniu i przesyła je dłużnikowi, po czym dłużnik ma 30 dni na złożenie swoich zarzutów do sądu. Jeśli dłużnik zgłasza zarzuty, sąd wezwie powoda, aby wysłuchać jego stanowiska w sprawie, a jeśli uznaje zarzut za uzasadniony, unieważnia polecenie zapłaty. W takim przypadku sprawa podlega rozpatrzeniu w trybie ogólnym. Jeśli jednak dłużnik nie złoży swoich zarzutów do sądu, polecenie zapłaty nabiera mocy ostatecznego rozstrzygnięcia. Europejskie polecenie zapłaty jest uznawane we wszystkich państwach członkowskich UE (z wyjątkiem Danii).

5. Ogólne postępowanie reklamacyjne stosuje się w sprawach, w których dłużnik kwestionuje nakaz zapłaty lub gdy od początku było oczywiste, że roszczenie wierzyciela jest kontrowersyjne. Proces ten przebiega w drodze rozprawy, podczas której strony są wzywane do przedstawienia swoich stanowisk w sprawie. Całkowity okres rozpatrzenia sprawy na tym etapie wynosi od 9 miesięcy i jest zależny od ilości materiału dowodowego, który należy zebrać i zbadać. 

W wyniku rozpatrzenia sprawy sąd wydaje wyrok (“Rozsudek”), który nabiera mocy prawnej w ciągu 15 dni od momentu doręczenia go stronom, pod warunkiem, że nie zostanie zaskarżony. W postanowieniu sąd wyznacza termin na spełnienie określonych w nim wymogów; jeżeli terminu nie wyznaczono, wówczas domyślnie przyjmuje się, że orzeczenie musi zostać wykonane w terminie trzech dni od chwili uprawomocnienia się orzeczenia.

Jedna ze stron sporu niezadowolona z orzeczenia sądu pierwszej instancji ma prawo wnieść od niego apelację w terminie 15 dni od dnia otrzymania orzeczenia. Okres rozpatrzenia odwołania wynosi 4-12 miesięcy. Od ostatecznego orzeczenia sądu apelacyjnego przysługuje zażalenie w drodze skargi nadzwyczajnej do Sądu Najwyższego w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia postanowienia odwołującemu się. Jednakże skargę nadzwyczajną można wnieść jedynie wówczas, gdy orzeczenie sądu apelacyjnego zostało wydane w oparciu o błędną podstawę prawną. Prawo nie pozwala na zaskarżanie orzeczeń sądów apelacyjnych w sprawach, których wartość roszczenia jest niższa niż 50 000,00 CZK.

Jeżeli po otrzymaniu prawomocnego orzeczenia sądu dłużnik odmówi dobrowolnego zastosowania się do orzeczenia sądu, należy złożyć do sądu wniosek o wykonanie orzeczenia przez sąd, po czym sąd wykona orzeczenie. W ramach sądowego wykonania orzeczenia roszczenia wierzyciela można zaspokoić poprzez umorzenie środków pieniężnych z rachunków dłużnika, zajęcie majątku ruchomego i nieruchomego dłużnika z późniejszą jego sprzedażą, sprzedaż przedsiębiorstwa lub ustanowienie hipoteki sądowej na nieruchomości .

Jeżeli postępowanie egzekucyjne nie przyniesie pozytywnych rezultatów, a dłużnik nie będzie w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań pieniężnych w terminie trzech miesięcy, wierzyciel ma prawo wszcząć wobec dłużnika postępowanie upadłościowe. Procedura ta przewiduje możliwość pociągnięcia wspólnika spółki do dodatkowej odpowiedzialności za długi spółki, pod warunkiem, że wspólnik ten w wyznaczonym terminie nie złożył do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. W takim przypadku sąd może odzyskać od wspólnika spółki różnicę pomiędzy kwotą roszczeń wierzyciela a kwotą, którą wierzyciel otrzymał w procesie upadłościowym dłużnika.

Ponadto przepisy przewidują alternatywne możliwości pociągnięcia właścicieli spółki będącej dłużnikiem do odpowiedzialności za długi spółki. Przykładowo, jeżeli właściciel spółki zadeklarował kapitał zakładowy w określonej wysokości, ale go nie wniósł, wówczas wierzyciel może odzyskać od takiego właściciela środki w wysokości kwoty niewniesionej na kapitał zakładowy.

Jeżeli dłużnik nie był w stanie spłacić długu ze względu na pewien wpływ osoby kontrolującej na działalność gospodarczą spółki, wówczas wierzyciel może także inicjować kwestię pociągnięcia kontrolującego do odpowiedzialności za długi spółki. Jednak w praktyce niezwykle trudno jest udowodnić przed sądem istnienie takiego wpływu lub kontroli.

Jeśli masz jakieś pytania lub potrzebujesz wsparcia w międzynarodowej windykacji w Czechach, nasza firma jest gotowa udzielić naszej fachowej pomocy, aby skutecznie rozwiązać Twój problem finansowy. Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania dodatkowych informacji i profesjonalnego wsparcia ze strony naszych specjalistów.

24.07.2024

385