Windykacja w Bośni i Hercegowinie

Postępowanie windykacyjne w Bośni i Hercegowinie rozpoczyna się od oceny wypłacalności dłużnika, jego dziedziny działalności, historii przedsiębiorstwa, dostępności dokumentów potwierdzających dług, bieżących spraw sądowych i postępowań egzekucyjnych, a także możliwości kwestionując dług. Ocena ta określa strategię, która będzie stosowana w imieniu klienta podczas procesu windykacyjnego.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się żadne sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia sądowe dotyczące windykacji, a jest on aktywny, wówczas wskazane jest skorzystanie z etapu windykacji przedprocesowej.

Etap ten polega na intensywnych negocjacjach z dłużnikiem w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie spłaty roszczeń wierzyciela lub innych możliwości ugody (np. zwrot towaru, cesja długu na osobę trzecią, wzajemna wymiana usług lub towarów). 

Komunikacja z dłużnikiem następuje natychmiast po przesłaniu roszczenia za pośrednictwem poczty, e-maila, telefonu lub komunikatorów internetowych. Proces ten polega na aktywnej interakcji z dłużnikiem w celu wywarcia na niego presji. Głównym zadaniem jest nawiązanie dialogu z kluczowymi decydentami w celu przyspieszenia procesu windykacyjnego.

Średni okres odbioru przedprocesowego wynosi do 60 dni (z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono ratalny plan spłaty zadłużenia). Jeżeli realizacja tego etapu nie przyniosła oczekiwanych rezultatów lub po wstępnej analizie stwierdzono, że nie ma ona zastosowania, wówczas należy zastosować etap windykacji sądowej.

Przed podjęciem działań prawnych należy zwrócić uwagę na przedawnienie. Generalny termin przedawnienia wynosi 5 lat. Wzajemne roszczenia osób prawnych z tytułu umów sprzedaży i zakupu towarów i usług, a także roszczenia o zwrot wydatków poniesionych w związku z tymi umowami przedawniają się z upływem trzech lat. Termin przedawnienia biegnie odrębnie dla każdej wykonanej dostawy towaru, dzieła lub usługi. Prawo zabrania zmiany określonego okresu w drodze porozumienia stron. Bieg terminu przedawnienia może zostać przerwany, jeżeli dłużnik uzna dług poprzez bezpośrednie oświadczenie złożone wierzycielowi lub pośrednio, np. poprzez częściową spłatę długu, zapłatę odsetek, złożenie zabezpieczenia. Sąd stosuje skutki przekroczenia terminu przedawnienia tylko wtedy, gdy dłużnik to zgłosi.

Ustawodawstwo Federacji Bośni i Hercegowiny przewiduje dwie możliwości dochodzenia długów na drodze sądowej: w postępowaniu dotyczącym roszczeń ogólnych i postępowaniu dotyczącym drobnych roszczeń.

Ogólny tryb postępowania sądowego odbywa się poprzez złożenie pozwu, po jego otrzymaniu sąd przystępuje do przygotowań do rozprawy głównej. Przygotowanie to obejmuje wstępne rozpoznanie pozwu, przedstawienie pozwu pozwanemu w celu uzyskania obligatoryjnej odpowiedzi, przeprowadzenie rozprawy wstępnej oraz wyznaczenie rozprawy merytorycznej. W terminie 30 dni od otrzymania pozwu sąd przesyła pozew wraz ze wszystkimi załącznikami pozwanemu i wyznacza mu 30 dni na ustosunkowanie się. Po otrzymaniu odpowiedzi na pozew sąd wyznacza rozprawę wstępną. Jeżeli pozwany nie złoży odpowiedzi na pozew i nie zachodzą przesłanki do podjęcia rozstrzygnięcia w związku z niezłożeniem pozwu, sąd wyznacza rozprawę wstępną po upływie terminu do złożenia odpowiedzi na pozew. Wstępna rozprawa sądowa odbywa się zwykle nie później niż w terminie 30 dni od dnia złożenia przez pozwanego pisemnej odpowiedzi na pozew.

Przed rozprawą wstępną, jeżeli sąd uzna to za stosowne, biorąc pod uwagę charakter sporu i inne okoliczności, może zaprosić strony do rozwiązania sporu w drodze mediacji. W celu ułatwienia rozstrzygnięcia sporu sąd może, jeżeli uzna to za uzasadnione, zaproponować stronom sposoby rozstrzygnięcia, biorąc pod uwagę wolę stron, charakter sporu, stosunki między stronami oraz inne okoliczności . Propozycję mediacji strony mogą zgłosić także przed zakończeniem rozprawy głównej w sprawie. Ugoda zostaje sformalizowana w formie protokołu podpisanego przez wszystkie strony. Podpisany protokół ma moc ostatecznej decyzji. Ugodę można zaskarżyć, jeżeli została zawarta błędnie, pod wpływem przymusu lub podstępu.

Na rozprawie wstępnej sąd postanawia postanowieniem: dzień i godzinę rozprawy głównej, kwestie, które będą omawiane, dowody, które zostaną przedstawione oraz osoby, które zostaną zaproszone na rozprawę główną. Co do zasady rozprawa główna odbywa się nie później niż w terminie 30 dni od dnia rozprawy wstępnej. Sąd może zarządzić rozprawę merytoryczną bezpośrednio po rozprawie wstępnej.

Po zakończeniu wszystkich etapów rozprawy głównej sąd zamyka rozprawę główną i w terminie 30 dni wydaje postanowienie (wyrok). Decyzja wchodzi w życie po upływie trzydziestu dni (w przypadku sporów wekslowych i czekowych po upływie piętnastu dni) od chwili jej wydania lub doręczenia odpisu wyroku, pod warunkiem braku odwołania. Strona może zrzec się prawa do wniesienia odwołania po otrzymaniu decyzji.

Apelację wnosi się za pośrednictwem sądu pierwszej instancji, po czym sąd pierwszej instancji w terminie ośmiu dni przekazuje ją stronie przeciwnej, która w terminie ośmiu dni od dnia otrzymania może złożyć do tego sądu odpowiedź na apelację. Odpis odpowiedzi na apelację sąd pierwszej instancji przekazuje wnioskodawcy.

Po otrzymaniu odpowiedzi na apelację lub po upływie terminu do ustosunkowania się do apelacji sąd pierwszej instancji w terminie ośmiu dni przekazuje sądowi apelację oraz odpowiedź na apelację, jeżeli została złożona, wraz z kompletem dokumentów drugiej instancji. Sąd drugiej instancji podejmuje decyzję w sprawie odwołania na posiedzeniu kolegialnym w terminie 45 dni kalendarzowych od dnia otrzymania materiałów apelacyjnych od sądu pierwszej instancji. Niestawiennictwo stron na rozprawie nie wstrzymuje rozpatrzenia skargi. Sąd drugiej instancji orzeka w terminie 30 dni od dnia posiedzenia komisji, na którym zapadło rozstrzygnięcie w sprawie odwołania, a w przypadku rozprawy – w terminie 30 dni od dnia jej zakończenia.

Orzeczenie sądu apelacyjnego jest ostateczne, przy czym przysługuje zażalenie do Sądu Najwyższego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu orzeczenia. Zażalenie nie przysługuje, jeżeli wartość spornej części ostatecznego orzeczenia nie przekracza 10 000 marek zamiennych, chyba że Sąd Najwyższy Federacji uzna, że ​​decyzja o ponownej kontroli będzie miała skutki dla stosowania prawa w innych sprawach. W wyniku rozpatrzenia sprawy Sąd Najwyższy Federacji podejmuje decyzję, która jest ostateczna i nie podlegająca późniejszemu zaskarżeniu.

Postępowanie w sprawie drobnych roszczeń dotyczy roszczeń pieniężnych nie przekraczających 3000 marek zamiennych. Rozpatrzenie sprawy odbywa się analogicznie do trybu ogólnego, tyle że w sposób bardziej uproszczony. Decyzję w przypadku drobnych sporów ogłasza się niezwłocznie po zakończeniu rozprawy głównej. Zażalenie przysługuje wyłącznie od decyzji o zakończeniu sporu w trybie sporów o małej wartości i można je zaskarżyć jedynie w związku z istotnym naruszeniem przepisów postępowania cywilnego, a także z powodu nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego.

Stronom przysługuje zażalenie na wyrok I instancji w terminie piętnastu dni. Termin do wniesienia odwołania liczy się od dnia ogłoszenia decyzji, a jeżeli decyzja została doręczona stronie, termin liczony jest od dnia doręczenia.

Jeżeli po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu dłużnik dobrowolnie nie zastosuje się do orzeczenia sądu, należy je przedstawić komornikowi w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Orzeczenie sądu może zostać poddane wykonaniu w ciągu 10 lat od dnia, w którym nabrało mocy prawomocnego orzeczenia.

Żądania wierzyciela na etapie windykacji przymusowej można zaspokoić poprzez zajęcie rachunków dłużnika i spisanie z nich pieniędzy; zajęcie ruchomości i nieruchomości dłużnika z późniejszą ich sprzedażą, sprzedażą papierów wartościowych i udziałów dłużnika w osobach prawnych.

W przypadku, gdy dłużnik wykazuje oznaki zagrożenia niewypłacalnością (jeśli dłużnik nie będzie w stanie spłacić przyjętych zobowiązań płatniczych w terminie ich wymagalności w ciągu najbliższych 12 miesięcy oraz jeśli dłużnik opóźni się w wykonaniu przyjętych zobowiązań pieniężnych na okres do 60 dni lub rachunek dłużnika jest zablokowany przez 60 dni z rzędu), warto rozważyć alternatywną opcję dochodzenia należności poprzez wszczęcie procedury upadłościowej dłużnika.

W ramach tej procedury, w przypadku braku aktywów dłużnika lub ich niewystarczalności, przewidziana jest możliwość unieważnienia transakcji lub działań dłużnika, które spowodowały bezpośrednią szkodę dla wierzyciela. Na przykład transakcji dokonanych pięć lat przed otwarciem postępowania upadłościowego z kontrahentem dłużnika, który wiedział, że dłużnik miał oznaki niewypłacalności i że taka transakcja jest szkodliwa dla wierzyciela; lub transakcji, w ramach których dłużnik świadczy usługi lub wykonuje prace bez wynagrodzenia lub za niewielkie wynagrodzenie; transakcji dokonanych z podmiotami powiązanymi. W wyniku unieważnienia takich transakcji możliwe jest przywrócenie dłużnikowi tego, co utracił w wyniku tych transakcji, i tym samym zwiększenie masy likwidacyjnej w celu zaspokojenia roszczeń wierzycieli i pokrycia kosztów realizacji procedury upadłościowej.

Jeśli masz jakieś pytania lub potrzebujesz wsparcia w zakresie międzynarodowej windykacji w Bośni i Hercegowinie, nasza firma jest gotowa udzielić naszej fachowej pomocy, aby skutecznie rozwiązać Twój problem finansowy. Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania dodatkowych informacji i profesjonalnego wsparcia ze strony naszych specjalistów.

12.06.2024

257