Windykacja w Argentynie

Windykacja w Argentynie rozpoczyna się od prawnej, finansowej i majątkowej oceny dłużnika. Na tym etapie należy ustalić dokładną nazwę przedsiębiorstwa albo dane osobowe dłużnika, argentyńskie dane identyfikacji podatkowej, rzeczywisty zakres prowadzonej działalności, dokumenty potwierdzające dług, historię płatności, informacje o odrzuconych czekach, zobowiązania wykazane w źródłach bankowych i kredytowych, toczące się sprawy sądowe, postępowania egzekucyjne, istotne publikacje urzędowe, oznaki postępowania naprawczego lub upadłościowego oraz majątek możliwy do ustalenia na terytorium Argentyny. Taka analiza pozwala zdecydować, czy strategia powinna opierać się na udokumentowanych negocjacjach, mediacji przedsądowej, postępowaniu opartym na dokumencie mającym moc egzekucyjną, zwykłym postępowaniu sądowym, wykonaniu zagranicznego orzeczenia albo działaniach związanych z niewypłacalnością dłużnika.

Jeżeli dłużnik nadal prowadzi działalność, ma możliwe do zweryfikowania dane kontaktowe, nie wykazuje wyraźnych oznak wyprowadzania majątku, a posiadane dokumenty potwierdzają zobowiązanie, uzasadnione może być rozpoczęcie etapu pozasądowego. Jeżeli natomiast dłużnik gromadzi zaległości, wykazuje oznaki niewypłacalności, przenosi majątek, unika kontaktu albo inni wierzyciele już dochodzą swoich roszczeń, strategia powinna od początku uwzględniać sądową windykację długu oraz późniejsze wykonanie wobec majątku możliwego do zlokalizowania w Argentynie.

Etap pozasądowy obejmuje uporządkowane negocjacje z dłużnikiem w celu uzyskania pełnej lub częściowej zapłaty, ustalenia harmonogramu płatności, uzyskania zabezpieczenia, sporządzenia uznania długu, zorganizowania zwrotu towarów, uzgodnienia potrącenia, formalnego przejęcia długu przez osobę trzecią albo innego rozwiązania zgodnego z charakterem zobowiązania.

Kontakt z dłużnikiem powinien być prowadzony przy użyciu środków pozwalających zachować dowód wysłania, treść żądania oraz otrzymaną odpowiedź. W praktyce mogą to być przesyłki pocztowe, poczta elektroniczna, zwykłe kanały komunikacji handlowej, wiadomości albo inne odpowiednie środki, jeżeli przebieg działań pozostaje udokumentowany i może później służyć do wykazania zachowania dłużnika, istnienia długu albo braku gotowości do zapłaty.

Skuteczność etapu pozasądowego zależy od reakcji dłużnika, jakości dokumentów, wieku zadłużenia, istnienia majątku w Argentynie, ryzyka przedawnienia oraz możliwości uzyskania pisemnego porozumienia. Jeżeli dłużnik nie odpowiada, bezpodstawnie kwestionuje zobowiązanie, narusza propozycję spłaty, ukrywa istotne informacje albo wstępna analiza pokazuje, że negocjacje nie chronią wystarczająco wierzyciela, należy ocenić rozpoczęcie mediacji przedsądowej albo właściwego postępowania sądowego.

Przed rozpoczęciem postępowania sądowego należy ustalić właściwy termin przedawnienia dla danego długu. Zgodnie z ogólną zasadą argentyńskiego prawa cywilnego i handlowego dla roszczeń, dla których nie przewidziano odrębnego terminu szczególnego, stosuje się pięcioletni termin ogólny. Termin ten nie może zostać zmieniony umową stron i co do zasady rozpoczyna bieg od dnia, w którym świadczenie staje się wymagalne. Dla niektórych roszczeń mogą obowiązywać terminy szczególne, na przykład dotyczące świadczeń okresowych, odszkodowań, określonych dokumentów dłużnych albo roszczeń o innym charakterze prawnym.

Przedawnienie nie jest stosowane przez sąd z urzędu i powinno zostać podniesione we właściwym momencie procesowym. Jego bieg może zostać jednorazowo zawieszony przez wiarygodne wezwanie wierzyciela na sześć miesięcy albo na krótszy właściwy termin, a także przez złożenie wniosku o mediację. Uznanie długu przez dłużnika oraz wniesienie żądania sądowego przez wierzyciela mogą przerwać bieg przedawnienia, powodując rozpoczęcie nowego terminu zgodnie z argentyńskimi zasadami prawa cywilnego i handlowego.

W argentyńskim systemie krajowym przed rozpoczęciem wielu spraw cywilnych i handlowych należy przejść przez mediację przedsądową. Mediacja odbywa się przed wniesieniem sprawy do sądu, z udziałem mediatora będącego prawnikiem, stron oraz ich prawników. Jeżeli strony osiągną porozumienie, może ono określać zapłatę, harmonogram wykonania, zabezpieczenie albo inny sposób uregulowania długu. Jeżeli porozumienie nie zostanie wykonane, może być egzekwowane jak orzeczenie sądu. Jeżeli porozumienia nie ma, wierzyciel może rozpocząć postępowanie sądowe.

Prawo argentyńskie pozwala prowadzić sądową windykację długu różnymi drogami, zależnie od posiadanego dokumentu i charakteru zobowiązania. Jeżeli spór wymaga zbadania istnienia długu, jego wysokości albo naruszenia zobowiązania, właściwe może być zwykłe postępowanie sądowe. Jeżeli sprawa jest mniej złożona albo prawo dopuszcza krótszy tryb, możliwe jest postępowanie skrócone. Jeżeli wierzyciel posiada dokument mający moc egzekucyjną, a zobowiązanie polega na zapłacie określonej albo łatwej do określenia sumy pieniężnej, zastosowanie może mieć postępowanie egzekucyjne oparte na takim dokumencie.

Postępowanie egzekucyjne rozpoczyna się od przedstawienia dokumentu mającego moc egzekucyjną oraz wniosku o egzekucję. Takimi dokumentami mogą być między innymi dokument urzędowy złożony w prawidłowej formie, dokument prywatny uznany przed sądem albo z podpisem poświadczonym na warunkach przewidzianych prawem, uznanie wymagalnego i określonego długu przed właściwym sędzią, zatwierdzony albo uznany rachunek, weksel trasowany, faktura kredytowa, bankowe pobranie należności z faktury kredytowej, weksel własny, czek, zaświadczenie o saldzie debetowym na bankowym rachunku bieżącym, roszczenia z tytułu najmu lub dzierżawy nieruchomości, wspólne koszty oraz inne dokumenty, którym ustawa przyznaje moc egzekucyjną.

W argentyńskich relacjach handlowych znaczenie może mieć także elektroniczna faktura kredytowa dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw. Po jej wyraźnym albo dorozumianym przyjęciu może ona stać się dokumentem mającym moc egzekucyjną i stanowić podstawę dochodzenia zapłaty we właściwym trybie. Jest to istotne, gdy dług wynika z relacji między przedsiębiorcami, a wierzyciel powinien sprawdzić, czy wystawiona faktura spełnia formalne i prawne warunki pozwalające przyspieszyć dochodzenie należności.

Jeżeli sędzia uzna, że przedstawiony dokument ma moc egzekucyjną i spełnione są wymogi procesowe, wydaje nakaz zajęcia majątku. Na podstawie tego nakazu funkcjonariusz sądowy wzywa dłużnika do zapłaty. Jeżeli dłużnik nie zapłaci natychmiast kwoty głównej, odsetek, przewidywanych kosztów oraz ewentualnych kar, zajmuje się majątek wystarczający do pokrycia kwoty wskazanej w nakazie. Zajęte pieniądze muszą zostać wpłacone do banku depozytów sądowych w następnym dniu roboczym. Jeżeli zajęcie dotyczy nieruchomości albo majątku podlegającego rejestracji, odpowiednie pisma sądowe albo wezwania powinny zostać wydane w ciągu czterdziestu ośmiu godzin od decyzji nakazującej zajęcie.

Wezwanie do zapłaty jest jednocześnie wezwaniem do zgłoszenia zarzutów. Dłużnik ma pięć dni na przedstawienie wszystkich zarzutów w jednym piśmie oraz zaoferowanie odpowiednich dowodów. Jeżeli zarzuty nie zostaną wniesione w tym terminie, sędzia wydaje orzeczenie o sprzedaży majątku bez dalszego rozpoznania. Dopuszczalne środki obrony w tym postępowaniu są ograniczone i mogą obejmować brak właściwości sądu, brak prawidłowej reprezentacji procesowej, toczące się wcześniej postępowanie w tej samej sprawie, fałszywość albo brak mocy egzekucyjnej dokumentu, przedawnienie, udokumentowaną pełną albo częściową zapłatę, potrącenie wymagalnej i określonej wierzytelności wynikającej z dokumentu mającego moc egzekucyjną, zmniejszenie długu, odroczenie płatności, zwolnienie z długu, odnowienie zobowiązania, ugodę, pojednanie albo udokumentowane porozumienie oraz powagę rzeczy osądzonej.

Jeżeli zarzuty są niedopuszczalne albo nie zostały sformułowane jasno i konkretnie, sędzia je oddala i wydaje orzeczenie o sprzedaży majątku. Jeżeli zarzuty spełniają wymogi prawne, wierzyciel otrzymuje pięć dni na odpowiedź i zaoferowanie dowodów. Gdy zarzuty dotyczą wyłącznie kwestii prawnych, opierają się jedynie na aktach sprawy albo nie wymagają dodatkowych dowodów, sędzia wydaje orzeczenie w ciągu dziesięciu dni od odpowiedzi wierzyciela albo od chwili, w której zażądano wydania rozstrzygnięcia. Jeżeli przeprowadzane są dowody, po zamknięciu etapu dowodowego sędzia powinien wydać orzeczenie w ciągu dziesięciu dni.

Orzeczenie o sprzedaży majątku może nakazać dalsze prowadzenie egzekucji w całości albo w części, albo ją oddalić. Jeżeli dłużnik działa w procesie bez uzasadnionej podstawy, utrudnia normalny bieg sprawy oczywiście bezzasadnymi wnioskami albo bezpodstawnie opóźnia postępowanie, sąd może nałożyć na niego karę na rzecz wierzyciela w wysokości od pięciu do trzydziestu procent kwoty długu, zależnie od wpływu takiego zachowania na opóźnienie postępowania.

W postępowaniu sądowym strony muszą działać przez prawników, a pisma procesowe powinny być podpisane przez prawnika. Brak profesjonalnej reprezentacji może uniemożliwić przyjęcie albo prawidłowe rozpoznanie dokumentów złożonych w sądzie.

Postępowanie zwykłe rozpoczyna się od wniesienia pozwu do właściwego sądu. Sędzia sprawdza, czy pozew spełnia wymogi formalne, a następnie, jeżeli istnieją ku temu podstawy, zarządza jego doręczenie pozwanemu, aby stawił się i złożył odpowiedź w terminie piętnastu dni. Jeżeli pozwanym jest państwo, prowincja albo gmina, termin na stawiennictwo i odpowiedź wynosi sześćdziesiąt dni. Jeżeli pozwany mieszka poza Argentyną, sędzia wyznacza termin stawiennictwa z uwzględnieniem odległości oraz łatwości komunikacji.

W odpowiedzi na pozew pozwany powinien zgłosić środki obrony, z których zamierza korzystać, jasno wskazać fakty, na których opiera swoje stanowisko, oraz kategorycznie przyznać albo zaprzeczyć każdemu z faktów wskazanych w pozwie, autentyczności dokumentów mu przypisywanych oraz otrzymaniu pism albo wiadomości przedstawionych przez powoda. Milczenie, odpowiedzi wymijające albo jedynie ogólne zaprzeczenie mogą zostać ocenione jako uznanie istotnych i zgodnych z prawem faktów, a dokumenty mogą zostać uznane za przyjęte albo otrzymane zależnie od okoliczności.

Po złożeniu odpowiedzi na pozew albo po upływie terminu na odpowiedź, jeżeli spór ogranicza się do kwestii prawnej, sąd może skierować sprawę do rozstrzygnięcia. Jeżeli istnieją istotne sporne fakty, sędzia dopuszcza sprawę do etapu dowodowego, wyznacza odpowiednią rozprawę i organizuje niezbędne czynności dowodowe.

Na rozprawie sąd może podjąć próbę pojednania stron, określić istotne fakty, wysłuchać uczestników i dopuścić dowody, które uzna za właściwe. Jeżeli nie ma dowodów wymagających przeprowadzenia albo dowody ograniczają się do dokumentów już znajdujących się w aktach i niekwestionowanych, sprawa może być gotowa do wydania wyroku. W przeciwnym razie sędzia wyznacza termin na przeprowadzenie dowodów, który nie może przekroczyć czterdziestu dni i rozpoczyna bieg od rozprawy przewidzianej przez prawo procesowe.

Postępowanie skrócone stosuje się wtedy, gdy charakter sprawy i przedstawione dowody pozwalają na szybsze rozpoznanie. W tym trybie pozew i odpowiedź na pozew powinny obejmować dowody oraz dokumenty; nie dopuszcza się odrębnych zarzutów wstępnych wymagających wcześniejszego rozstrzygnięcia ani powództwa wzajemnego; wszystkie terminy wynoszą trzy dni, z wyjątkiem terminu na odpowiedź na pozew oraz terminu na uzasadnienie apelacji i odpowiedź na pismo apelacyjne, które wynoszą pięć dni. Rozprawa powinna zostać wyznaczona w ciągu dziesięciu dni od złożenia odpowiedzi na pozew albo od upływu terminu na jej złożenie.

Orzeczenia sądowe mogą być zaskarżane zależnie od rodzaju postępowania, charakteru orzeczenia oraz środka przewidzianego przez prawo. Zgodnie z ogólną zasadą argentyńskiego prawa procesowego cywilnego i handlowego termin do wniesienia apelacji wynosi pięć dni, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Jeżeli apelacja jest rozpoznawana na podstawie akt sprawy, skarżący powinien przedstawić jej uzasadnienie w ciągu pięciu dni od doręczenia postanowienia o dopuszczeniu apelacji, a druga strona otrzymuje taki sam termin na odpowiedź.

W postępowaniu skróconym co do zasady zaskarżalne są jedynie wyrok końcowy oraz postanowienia udzielające albo odmawiające środków zabezpieczających. Apelacja jest rozpoznawana na podstawie akt i co do zasady nie wstrzymuje wykonania, chyba że wykonanie wyroku mogłoby spowodować nieodwracalną szkodę.

Dostęp do Sądu Najwyższego Narodu nie działa jako zwykła trzecia instancja służąca ponownemu badaniu każdego orzeczenia cywilnego albo handlowego. Nadzwyczajny środek federalny jest dopuszczalny w przypadkach przewidzianych prawem i powinien zostać wniesiony na piśmie, z uzasadnieniem, w terminie dziesięciu dni od doręczenia zaskarżonego orzeczenia. Jeżeli sąd niższej instancji dopuści taki środek, akta sprawy przekazywane są do Sądu Najwyższego w ciągu pięciu dni od ostatniego doręczenia decyzji o jego dopuszczeniu.

Jeżeli wierzyciel posiada już zagraniczne orzeczenie przeciwko dłużnikowi, który ma majątek albo prowadzi działalność w Argentynie, należy ocenić uznawanie i wykonywanie zagranicznych orzeczeń. Zagraniczne orzeczenia mają w Argentynie moc wykonawczą zgodnie z umowami międzynarodowymi właściwymi dla państwa pochodzenia orzeczenia. Jeżeli nie ma takiej umowy, orzeczenie może zostać wykonane, gdy ma powagę rzeczy osądzonej w państwie pochodzenia, zostało wydane przez sąd właściwy według argentyńskich zasad jurysdykcji międzynarodowej, pozwany został osobiście wezwany i miał możliwość obrony, orzeczenie spełnia wymogi autentyczności wymagane przez prawo argentyńskie, nie narusza argentyńskiego porządku publicznego i nie jest sprzeczne z wcześniejszym albo równoczesnym orzeczeniem argentyńskim.

Wykonania zagranicznego orzeczenia żąda się przed właściwym sądem pierwszej instancji. Do wniosku należy dołączyć zalegalizowany i przetłumaczony dokument oraz materiały potwierdzające, że orzeczenie stało się wykonalne i spełniono wymagane warunki. Jeżeli sąd dopuści wykonanie, dalsze dochodzenie należności prowadzi się według zasad stosowanych do orzeczeń wydanych przez sądy argentyńskie.

Jeżeli zobowiązanie wyrażone jest w walucie obcej, postępowanie oparte na dokumencie mającym moc egzekucyjną prowadzi się zwykle w równowartości w walucie krajowej według kursu właściwego banku urzędowego z dnia rozpoczęcia postępowania albo według kursu uzgodnionego przez strony, z uwzględnieniem ewentualnego przeliczenia na dzień zapłaty. Ma to szczególne znaczenie przy długach międzynarodowych ustalonych w dolarach amerykańskich, euro albo innej walucie obcej.

Po tym, jak argentyńskie orzeczenie sądowe, wykonalne orzeczenie arbitrażowe, ugoda zatwierdzona przez sąd albo porozumienie możliwe do wykonania sądowego stanie się ostateczne albo wykonalne, wierzyciel może zainicjować przymusowe wykonanie na wniosek zainteresowanej strony. Na tym etapie dochodzenie należności może odbywać się przez zajęcie i przekazanie środków z rachunków dłużnika, zajęcie i sprzedaż ruchomości albo nieruchomości, skierowanie egzekucji do wierzytelności, papierów wartościowych, udziałów, akcji albo innych praw majątkowych, zależnie od dostępnego majątku i środków dopuszczonych przez sąd.

Jeżeli dłużnik znajduje się w stanie zaprzestania płatności, niezależnie od przyczyny tego stanu i charakteru objętych nim zobowiązań, możliwe jest otwarcie postępowania konkursowego albo upadłościowego zgodnie z argentyńskim prawem. Zaprzestanie płatności powinno zostać wykazane przez fakty świadczące o tym, że dłużnik nie jest w stanie regularnie wykonywać swoich zobowiązań. Do takich faktów mogą należeć opóźnienie w wykonaniu zobowiązania, sądowe albo pozasądowe uznanie takiego stanu, nieobecność albo ukrywanie się dłużnika lub jego zarządców, zamknięcie siedziby albo zakładu, sprzedaż majątku po rażąco niskiej cenie, ukrycie albo przekazanie majątku w ramach zapłaty, sądowe uchylenie czynności oszukańczych albo użycie wyniszczających lub oszukańczych środków w celu uzyskania zasobów.

Każdy wierzyciel, którego roszczenie jest wymagalne, może żądać ogłoszenia upadłości dłużnika. Jeżeli roszczenie korzysta ze szczególnego uprzywilejowania, wierzyciel powinien wykazać w sposób uproszczony, że majątek objęty tym uprzywilejowaniem nie wystarcza na jego zaspokojenie, z wyjątkiem przypadków wyłączonych przez prawo. Dla wykazania zaprzestania płatności nie jest wymagana wielość wierzycieli. W przypadku dłużników mających siedzibę albo miejsce zamieszkania poza Argentyną argentyńskie prawo upadłościowe przewiduje również właściwość w odniesieniu do majątku znajdującego się w kraju.

Jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na pełne zaspokojenie roszczeń wierzycieli, postępowanie upadłościowe może obejmować działania zmierzające do odzyskania majątku albo pozbawienia skuteczności czynności szkodliwych dokonanych przed ogłoszeniem upadłości. Okres podejrzenia obejmuje czas między datą ustaloną jako początek zaprzestania płatności a orzeczeniem o upadłości. Dla celów uznania czynności szkodliwych za bezskuteczne wobec wierzycieli data początku zaprzestania płatności nie może zostać cofnięta o więcej niż dwa lata od postanowienia o upadłości albo od złożenia wniosku o postępowanie zapobiegawcze.

Bezskuteczne wobec wierzycieli są czynności dokonane przez dłużnika w okresie podejrzenia, jeżeli obejmują czynności nieodpłatne, wcześniejszą zapłatę długów wymagalnych w dniu ogłoszenia upadłości albo później, a także ustanowienie hipoteki, zastawu albo innego uprzywilejowania dla zobowiązania jeszcze niewymagalnego, które pierwotnie nie miało takiego zabezpieczenia. Stwierdzenie bezskuteczności tych czynności następuje bez konieczności wytaczania odrębnego powództwa albo składania szczególnego wniosku i może zostać zaskarżone w postępowaniu incydentalnym.

Inne czynności szkodliwe dla wierzycieli, dokonane w okresie podejrzenia, mogą zostać uznane za bezskuteczne, jeżeli osoba zawierająca czynność z dłużnikiem wiedziała o jego stanie zaprzestania płatności. W takim przypadku osoba trzecia powinna wykazać, że czynność nie spowodowała szkody. Roszczenie rozpoznaje sędzia prowadzący sprawę upadłościową w trybie zwykłym, chyba że strony wybiorą tryb incydentalny. Działanie syndyka wymaga uprzedniej zgody zwykłej większości zweryfikowanego i dopuszczonego kapitału niezabezpieczonego, a postępowanie wygasa, jeżeli nie jest prowadzone przez sześć miesięcy.

Możliwe są także roszczenia z tytułu odpowiedzialności przeciwko przedstawicielom, zarządcom, pełnomocnikom, faktycznym zarządzającym albo osobom trzecim, które działały umyślnie w celu spowodowania, ułatwienia, dopuszczenia albo pogłębienia niewypłacalności dłużnika, zmniejszenia aktywów albo sztucznego zwiększenia pasywów. Takie roszczenia mogą pozwolić na odzyskanie majątku, uzyskanie odszkodowania oraz zastosowanie środków zabezpieczających, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki. Łącznie narzędzia te mogą zwiększyć masę dostępną do zaspokojenia wierzycieli oraz pokrycia kosztów postępowania.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie windykacji w Argentynie, Grandliga może pomóc na różnych etapach sprawy: w analizie dłużnika i dokumentów, ocenie ryzyk majątkowych, negocjacjach pozasądowych, mediacji przedsądowej, wyborze właściwej drogi sądowej, przygotowaniu materiałów do postępowania egzekucyjnego albo zwykłego postępowania sądowego, uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń, przymusowym wykonaniu oraz działaniach związanych z postępowaniem konkursowym albo upadłościowym. Celem jest zbudowanie strategii odzyskania należności opartej na dokumentach, możliwym do ustalenia majątku i drodze procesowej odpowiadającej rzeczywistej sytuacji dłużnika.

23.09.2024

291