Karadağ’da alacak tahsilatı

Karadağ’daki alacak tahsil prosedürü, borçlunun mali performansının, faaliyet alanının, şirketin geçmişinin, borcun belgesel kanıtlarının mevcudiyetinin, mevcut mahkeme davalarının ve icra prosedürlerinin ve borca itiraz etme olasılığının analizi ile başlar. Bu analiz, borcun tahsil edilmesi için kullanılacak stratejiyi oluşturur.

Borçluya karşı aktif bir mahkeme takibinin veya alacağın tahsiline ilişkin uygulanmamış mahkeme kararlarının bulunmaması ve borçlunun ticari faaliyetlerine devam etmesi halinde, yargı dışı tahsilat yolu tercih edilebilir hale gelmektedir.

Bu aşama, alacaklının taleplerini veya diğer olası uzlaşma seçeneklerini (örneğin, malların iadesi, borcun üçüncü bir tarafa devredilmesi, hizmet veya mal takası) ödemek için bir anlaşmaya varmak üzere borçlu ile aktif müzakereleri içerir. 

Borçlu ile etkileşim, ihbarın posta, e-posta, telefon veya kurye yoluyla gönderilmesinden hemen sonra başlar. Bu süreç, sürekli baskı uygulamak için borçlu ile yoğun iletişimi içerir. Temel amaç, borcun mümkün olan en kısa sürede tahsil edilmesini sağlamak için kilit karar mercileriyle temas kurmaktır.

Yargı dışı tahsilatın ortalama süresi 60 güne kadardır (taksitlendirme anlaşması vakaları hariç). Bu aşama beklenen sonuçları getirmezse veya ilk analizden sonra uygulanamayacağı anlaşılırsa, yargı yoluyla tahsilata başlamak gerekmektedir.

Dava açmadan önce zamanaşımına dikkat etmelisiniz. Genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Mevzuat, bu sürenin taraflar arasında anlaşmayla değiştirilmesini yasaklamaktadır. Zamanaşımı süresi, borçlunun alacaklıya doğrudan beyanda bulunarak veya borcun kısmen ödenmesi, faiz ödenmesi, teminat verilmesi gibi dolaylı yollarla borcu tanıması halinde kesilebilir. Mahkeme, zamanaşımı süresinin kaçırılmasının sonuçlarını ancak borçlunun bu şekilde beyan etmesi halinde uygulayacaktır. 

Karadağ Cumhuriyeti mevzuatı, bir ödeme emri çıkararak, genel dava işlemlerinde ve küçük talep işlemlerinde mahkeme yoluyla borç tahsilatı için üç seçenek sunmaktadır.

Ödeme emri prosedürü, alacaklının orijinal belgelerle desteklenen vadesi geçmiş para talepleri için geçerlidir. Orijinal belgeler şunları içerir: resmi belgeler; alacaklının imzasının tasdikten sorumlu makam tarafından tasdik edildiği özel belgeler; protestolu ve iade hesaplı kambiyo senetleri ve çekler; tasdikli ticari defterlerden alıntılar; faturalar; özel kurallara göre kamu belgeleri anlamına gelen belgeler.

Davacı davada ödeme emri düzenlenmesini talep etmemiş olsa bile, ödeme emri düzenlenmesi için tüm koşullar yerine getirilmişse, mahkeme tarafından bir ödeme emri düzenlenir. İcra takibini düzenleyen kanuna uygun olarak gerçek bir belgeye dayanarak icra talep edilebiliyorsa, mahkeme ödeme emrini ancak davacının ödeme emrinin düzenlenmesinde meşru bir menfaati olduğunu kanıtlaması halinde düzenler. Davacı yasal bir menfaatin varlığını kanıtlayamazsa, ödeme emri reddedilecektir.

Dava dilekçesinde, tutarı 500 Avro’yu aşmayan vadesi geçmiş bir para alacağına ilişkin bilgiler yer alıyorsa, dava dilekçesine hiçbir inandırıcı belge eklenmemiş olsa ve dava dilekçesinde belirtilen kanıt listesine dayanılarak dava dilekçesinin geçerliliği tespit edilmiş olsa dahi, mahkeme davalıya bir ödeme emri düzenleyecektir. 

Ödeme emri mahkeme tarafından duruşma yapılmaksızın düzenlenir. Mahkeme ödeme emrinde, davalının ödeme emrinin tebliğinden itibaren sekiz gün içinde, kambiyo senetlerine ve çeklere ilişkin uyuşmazlıklarda ise üç gün içinde mahkemece takdir edilen masraflarla birlikte talebi yerine getirmekle veya aynı süre içinde ödeme emrine itiraz etmekle yükümlü olduğunu belirtir. Talebin ekleriyle birlikte bir nüshası ödeme emriyle birlikte davalıya tebliğ edilecektir. 

Mahkeme, ödeme emri çıkarılması önerisinden tatmin olmazsa, davadaki yargılamaya devam eder. Bir ödeme emrine yalnızca itiraz yoluyla itiraz edilebilir. Ödeme emrine itiraz edilmediği sürece ödeme emri yasal olarak geçerli olacaktır. İtirazlar zamanında yapılırsa, mahkeme bir ön duruşma yapılmasının gerekli olup olmadığını veya ana duruşmanın hemen yapılıp yapılamayacağını değerlendirecektir. Ön duruşmada, taraflar yeni olgular sunabilir ve yeni kanıtlar sunabilir ve davalı ödeme emrinin itiraz edilen kısmına yeni itirazlarda bulunabilir. Asıl davaya ilişkin kararda mahkeme, ödeme emrinin tamamen veya kısmen geçerli kalıp kalmayacağını veya iptal edilip edilmeyeceğini belirleyecektir.

Genel yargılama usulü, mahkemenin ana duruşma için hazırlık yapmaya başladığı bir talep beyanının sunulmasıyla gerçekleştirilir. Bu hazırlıklar, talebin ön incelemesini, talebin zorunlu bir cevap için davalıya sunulmasını, ön duruşmanın yapılmasını ve ana duruşmanın planlanmasını içerir. Davanın alınmasından itibaren 30 gün içinde mahkeme davayı tüm ekleriyle birlikte davalıya gönderir ve davalıya cevap vermesi için 30 gün süre verir. Davaya verilen cevabın alınması üzerine mahkeme bir ön duruşma düzenler. Davalı davaya cevap vermezse ve davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi için herhangi bir koşul yoksa, mahkeme davaya cevap verme süresinin bitiminden sonra bir ön duruşma düzenler. Kural olarak, ön duruşma, davalının iddiaya yazılı bir cevap sunduğu tarihten itibaren en geç 30 gün içinde yapılacaktır. 

Ön duruşmada mahkeme esas duruşmanın gün ve saatini, görüşülecek konuları, sunulacak delilleri ve esas duruşmaya davet edilecek kişileri belirler. Genel olarak, ana duruşma ön duruşma tarihinden itibaren en geç 60 gün içinde yapılacaktır. Mahkeme, ana duruşmanın ön duruşmadan hemen sonra yapılmasına karar verebilir.

Esas duruşmanın tüm aşamaları tamamlandıktan sonra, mahkeme esas duruşmanın kapandığını ilan eder ve 30 gün içinde bir hüküm (karar) verir. Karar, temyiz edilmediği takdirde, karar metninin tebliğ tarihinden itibaren on beş gün sonra (kambiyo senetleri, çek ve ticari uyuşmazlıklar için sekiz gün sonra) yürürlüğe girer. Bir taraf, kararın bir metnini aldıktan sonra temyiz hakkından feragat edebilir.

Temyiz başvurusu ilk derece mahkemesi aracılığıyla yapılır, ardından ilk derece mahkemesi bunu karşı tarafa iletir, karşı taraf da bunu aldıktan sonra sekiz gün içinde (ticari uyuşmazlıklar için üç gün içinde) bu mahkemeye temyiz başvurusuna cevap verebilir. İstinafa verilen cevabın bir nüshası ilk derece mahkemesi tarafından istinaf başvurusunda bulunana iletilir.

İstinafa cevabın alınmasından veya istinafa cevap için öngörülen sürenin sona ermesinden sonra, ilk derece mahkemesi sekiz gün içinde istinaf başvurusunu ve varsa istinafa cevabı tüm belgeleriyle birlikte ikinci derece mahkemesine gönderir. İkinci derece mahkemesi istinaf başvurusu hakkında ortak bir oturumda ya da duruşmalı olarak karar verir. Tarafların mahkeme oturumuna katılmaması temyiz başvurusunun incelenmesini engellemez.

Temyiz mahkemesinin kararı kesindir, ancak kararın stenogramının tebliği tarihinden itibaren 30 gün içinde Yüksek Mahkemede temyize götürülebilir. Ancak, maddi anlaşmazlıklarda, para talepleri, mal teslimi veya diğer eylemlerle ilgili davalarda, kesinleşmiş kararın tartışmalı kısmının değeri 20.000 avroyu (ticari anlaşmazlıklarda 40.000 avroyu) aşmıyorsa temyiz başvurusu kabul edilmez, yalnızca bu başvurunun hukuki belirsizlik veya yasaların tek tip uygulanması açısından önemli bir hukuki sorunun değerlendirilmesi için gerektiği durumlar hariç. Yüksek Mahkeme, davanın incelenmesi sonucunda kesin ve sonraki bir temyize uygun olmayan bir karar verir.

Küçük talepler usulü, 1.000 Euro’yu aşmayan parasal talepler için geçerlidir (ticari uyuşmazlıklar için 7.000 Euro’ya kadar). Yargılama genel yargılama usulü ile aynı şekilde, ancak daha basitleştirilmiş bir şekilde yürütülür. Küçük alacak davasında karar, ana duruşmanın bitiminden hemen sonra açıklanır. Küçük uyuşmazlıklar prosedürü kapsamında bir uyuşmazlığın reddine ilişkin bir karar veya hüküm, yalnızca hukuk usulü hükümlerinin esaslı bir şekilde ihlal edilmesi ve maddi hukukun yanlış uygulanması nedeniyle temyiz edilebilir.

İlk derece mahkemesinin kararına karşı taraflar sekiz gün içinde temyiz başvurusunda bulunabilirler. Temyiz süresi, kararın yayımlandığı tarihten itibaren, karar tarafa tebliğ edilmişse tebliğ tarihinden itibaren hesaplanır.

Mahkeme kararının yürürlüğe girmesinden sonra borçlunun mahkeme kararına kendi isteğiyle uymaması durumunda, icra prosedürünün başlatılması için icra memuruna sunulması gerekir. İcra takibi açıldıktan sonra icra memuru borçluya sekiz gün içinde, senet ve çek uyuşmazlıklarında ise üç gün içinde ihtiyari icra ihbarnamesi gönderir. Borçlunun belirlenen süre içerisinde borcunu ödememesi halinde icra memuru icraya başlar.

Alacaklının zorla tahsilat aşamasındaki talepleri, borçlunun hesaplarına el konularak ve onlardan para silinerek karşılanabilir; borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına müteakip satışla el konulması; diğer mülkiyet dışı hakları nakde çevirmek, ticari şirketlerin menkul kıymetlerini ve hisselerini satmak.

Borçlunun iflas belirtileri varsa (borçlu, yükümlülüğün yerine getirildiği tarihten itibaren 45 gün içinde mali yükümlülüklerini yerine getiremezse ve aralıksız 30 gün boyunca tüm ödemeleri tamamen askıya almışsa iflas etmiş sayılır) veya aşırı borç varsa (Borçlunun varlıkları yükümlülüklerinden azsa aşırı borçlu olduğu kabul edilir, ancak mevcut fon kaynakları gibi durumun koşullarına bağlı olarak borçlunun aşırı borçlu olduğu kabul edilmeyecektir. Satın alınan varlıkların ve sigortanın geri ödenmesi durumunda işin devamının, vadesi geldiğinde yükümlülüklerini yeterince yerine getireceği makul olarak beklenebilir), borçlu için iflas davası başlatarak alternatif bir borç tahsilat seçeneğinin değerlendirilmesi yerinde olacaktır.

Bu prosedür çerçevesinde, borçlunun mal varlığının bulunmaması veya yetersiz olması şartıyla, borçlunun alacaklıya doğrudan zarar veren işlem veya eylemlerinin, örneğin iflas davasının açılmasından beş yıl önce yapılan işlemlerin iptali mümkündür borçlunun aciz belirtileri taşıdığını ve böyle bir işlemin alacaklının aleyhine sonuçlandığını bilen borçlunun karşı tarafı; veya borçlunun karşılıksız veya küçük bir ücret karşılığında hizmet sağladığı veya iş yaptığı işlemler; ilişkili taraflarla yapılan işlemler. Bu tür işlemlerin iptali sonucunda, borçluya bu tür işlemlerden mahrum kaldığı şeyleri iade etmek ve bunun pahasına alacaklıların taleplerini karşılamak ve iflas işlemlerinin uygulanmasının maliyetlerini karşılamak için tasfiye kütlesini artırmak mümkündür.

Karadağ’da uluslararası borç tahsilatı konusunda herhangi bir sorunuz varsa veya desteğe ihtiyacınız varsa şirketimiz, mali sorununuzu etkili bir şekilde çözmek için uzman yardımımızı sağlamaya hazırdır. Uzmanlarımızdan ek bilgi ve profesyonel destek almak için lütfen bizimle iletişime geçin.

26.06.2024

308