Windykacja w Myanmar

Postępowanie dotyczące windykacji w Myanmar rozpoczyna się od prawnej i praktycznej oceny dłużnika, dokumentów potwierdzających dług oraz najbardziej realistycznej drogi odzyskania należności. Na tym etapie należy ustalić tożsamość prawną dłużnika, jego aktywność gospodarczą, adres rejestrowy, dostępne informacje o spółce, historię płatności, toczące się sprawy sądowe, postępowania egzekucyjne, oznaki niewypłacalności, możliwe zarzuty wobec roszczenia oraz dokumenty potwierdzające wierzytelność. Jeżeli dłużnikiem jest spółka zarejestrowana w Myanmar, wstępna kontrola może obejmować dane dostępne w rejestrze MyCO, gdzie spółki można wyszukiwać według nazwy lub numeru rejestrowego.

W przypadku wierzyciela zagranicznego analiza dłużnika w Myanmar obejmuje również ocenę możliwości bezpiecznego przeprowadzenia płatności. Myanmar jest traktowany jako jurysdykcja wysokiego ryzyka w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a transakcje z udziałem podmiotów z Myanmar mogą podlegać kontroli sankcyjnej, weryfikacji bankowej, ograniczeniom walutowym oraz ograniczeniom dotyczącym konkretnych osób, podmiotów, sektorów lub kanałów płatności. Te okoliczności wpływają na wybór między ugodą, postępowaniem sądowym, egzekucją, likwidacją lub innymi działaniami zmierzającymi do odzyskania należności.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się istotne sprawy sądowe lub egzekucyjne, dłużnik nadal prowadzi działalność gospodarczą, a kontakt z nim jest możliwy, wierzyciel może rozpocząć przedsądową windykację w Myanmar. Ten etap jest zasadny wtedy, gdy dług jest udokumentowany, osoba decyzyjna po stronie dłużnika może zostać ustalona, a okoliczności sprawy pozwalają na uzyskanie dobrowolnej zapłaty, harmonogramu spłaty, zwrotu towaru, przelewu długu na osobę trzecią, potrącenia, świadczenia zastępczego albo innej akceptowalnej formy ugody.

Komunikacja z dłużnikiem może być prowadzona listownie, pocztą elektroniczną, telefonicznie albo przez komunikatory, w zależności od dostępnych danych kontaktowych i charakteru długu. Wierzyciel powinien zachowywać dowody każdego wezwania do zapłaty, odpowiedzi dłużnika, propozycji ugodowej, obietnicy płatności oraz odmowy zapłaty, ponieważ te materiały mogą później wspierać pozew, strategię egzekucyjną albo wniosek związany z niewypłacalnością dłużnika.

Jeżeli dłużnik odmawia zapłaty, ignoruje wezwanie, opóźnia sprawę bez realnej propozycji ugody, przenosi majątek, ogranicza działalność albo wstępna analiza wskazuje, że dobrowolne odzyskanie należności jest mało prawdopodobne, strategia powinna przejść do etapu sądowej windykacji w Myanmar z uwzględnieniem terminu przedawnienia i właściwości sądu.

Przed rozpoczęciem postępowania sądowego należy ocenić termin przedawnienia roszczenia. W przypadku zwykłych roszczeń umownych o zapłatę termin przedawnienia wynosi zasadniczo 3 lata i jest liczony od dnia powstania podstawy roszczenia, na przykład od dnia wymagalności płatności, naruszenia umowy, dostawy towaru, za który cena stała się należna, albo innej daty istotnej dla danego zobowiązania. Bieg terminu może zostać przerwany przez prawnie skuteczne pisemne uznanie długu albo częściową spłatę dokonaną przed upływem przedawnienia. Po takim uznaniu lub zapłacie termin zaczyna biec na nowo od właściwej daty.

Prawo Myanmar przewiduje sądową windykację długów w zwykłym postępowaniu cywilnym oraz, dla określonych kategorii roszczeń, w postępowaniu uproszczonym.

Sprawy cywilne są rozpoznawane w systemie sądowym obejmującym Sąd Najwyższy Unii, Sądy Wysokie Regionów lub Stanów, sądy jednostek i stref samoadministrowanych, sądy dystryktowe oraz sądy miejskie. W sprawach cywilnych sędziowie sądów miejskich i dodatkowi sędziowie sądów miejskich mają właściwość pierwotną w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu nie przekracza 50 000 000 kiatów, a zastępcy sędziów sądów miejskich — do 20 000 000 kiatów. Sędziowie sądów jednostek i stref samoadministrowanych, sędziowie dystryktowi oraz dodatkowi sędziowie dystryktowi mają właściwość pierwotną w sprawach o wartości do 5 000 000 000 kiatów, natomiast zastępcy tych sędziów — do 3 000 000 000 kiatów.

Zwykłe postępowanie sądowe rozpoczyna się od wniesienia pozwu do właściwego sądu pierwszej instancji. Pozew powinien wskazywać strony, roszczenie i żądane rozstrzygnięcie, wartość przedmiotu sporu, datę powstania podstawy roszczenia, zachowanie terminu przedawnienia oraz dokumenty, na których wierzyciel opiera swoje żądanie. Powód powinien również uiścić należne opłaty sądowe zależne od wartości sprawy oraz opłaty związane z doręczeniem wezwania.

Po złożeniu pozwu i dokumentów sąd sprawdza kompletność zgłoszenia, rejestruje sprawę cywilną i przekazuje ją sędziemu właściwemu według wartości roszczenia oraz zakresu jurysdykcji sądu. Następnie sąd wydaje wezwanie dla pozwanego. Wezwanie doręcza się wraz z kopią pozwu, a pozwany może stawić się osobiście, przez uznanego przedstawiciela albo przez pełnomocnika.

Pozwany powinien przedstawić pisemną odpowiedź na pozew i odnieść się do twierdzeń faktycznych powoda. Zaprzeczenia powinny być konkretne i dotyczyć określonych faktów. Twierdzenia, którym pozwany wyraźnie nie zaprzeczy, mogą zostać potraktowane jako przyznane. Jeżeli pozwany powołuje kilka odrębnych podstaw obrony, powinien je przedstawić oddzielnie i jasno. Pozwany może również zgłosić powództwo wzajemne, jeżeli spełnione są wymogi procesowe.

Jeżeli pozwany nie złoży odpowiedzi na pozew albo nie stawi się w sądzie w wyznaczonym terminie, sąd może kontynuować sprawę i wydać orzeczenie, jeżeli roszczenie jest poparte wystarczającymi dowodami. Jeżeli obie strony stawią się w sądzie, sąd analizuje ich stanowiska, ustala fakty i kwestie prawne sporne między stronami, formułuje zagadnienia wymagające rozstrzygnięcia i przechodzi do etapu dowodowego.

W toku procesu strony przedstawiają dokumenty, zeznania świadków oraz inne dowody. Sąd może również rozpoznawać wnioski o środki tymczasowe, ujawnienie i kontrolę dokumentów oraz pisemne pytania dotyczące faktów sprawy. Ciężar dowodu spoczywa na powodzie, który powinien wykazać zasadność roszczenia według standardu przeważającego prawdopodobieństwa. Po przeprowadzeniu rozprawy i wysłuchaniu końcowych stanowisk sąd wydaje wyrok i dekret. Jeżeli między stronami nie ma rzeczywistego sporu co do istotnych faktów lub kwestii prawnych, sąd może rozstrzygnąć sprawę bez pełnego postępowania dowodowego.

Postępowanie uproszczone stosuje się do spraw opartych na wekslach trasowanych, hundi oraz wekslach własnych. Ten tryb jest przeznaczony dla roszczeń potwierdzonych określonymi papierami dłużnymi i przebiega szybciej niż zwykły proces cywilny, ponieważ możliwość obrony pozwanego zależy od podstaw procesowych i dowodów przedstawionych w odpowiedzi na roszczenie wierzyciela.

Środki odwoławcze i rewizyjne w sprawach cywilnych w Myanmar są składane stopniowo do najbliższego właściwego sądu wyższej instancji. Strona niezadowolona z rozstrzygnięcia sądu miejskiego może skierować odwołanie albo wniosek rewizyjny do właściwego sądu jednostki samoadministrowanej, sądu strefy samoadministrowanej albo sądu dystryktowego, a dalsza kontrola instancyjna może przebiegać zgodnie z hierarchią sądów, jeżeli pozwala na to prawo. Dla odwołań cywilnych termin wynosi zasadniczo 90 dni w przypadku odwołania do Sądu Wysokiego oraz 30 dni w przypadku odwołania do innego sądu, licząc od daty zaskarżonego dekretu lub postanowienia. Orzeczenia Sądu Najwyższego Unii są ostateczne, z uwzględnieniem szczególnych mechanizmów odwoławczych przewidzianych w przepisach o ustroju sądów.

Przed rozpoczęciem egzekucji w Myanmar na podstawie orzeczenia wydanego poza Myanmar należy ustalić, czy orzeczenie dotyczy obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej. Zgodnie z przepisami o postępowaniu cywilnym uwierzytelniony odpis dekretu sądu wyższej instancji państwa objętego wzajemnością może zostać złożony w sądzie dystryktowym i wykonany w Myanmar tak, jakby został wydany przez ten sąd dystryktowy. Wierzyciel powinien również przedstawić zaświadczenie wskazujące, w jakim zakresie dekret został już wykonany lub zmieniony.

Zagraniczne orzeczenie nie ma w Myanmar skutku rozstrzygającego, jeżeli zachodzi jedna z ustawowych przeszkód, w tym brak jurysdykcji sądu zagranicznego, brak rozpoznania sprawy co do istoty, naruszenie zasad rzetelnego postępowania, oszustwo, błędne zastosowanie prawa międzynarodowego albo oparcie roszczenia na naruszeniu prawa Myanmar. Termin na wystąpienie z wnioskiem opartym na zagranicznym orzeczeniu wynosi 6 lat od daty tego orzeczenia.

Obecnie Myanmar nie ma państwa objętego wzajemnością dla celów bezpośredniego wykonania zagranicznego dekretu. Dlatego uznanie i wykonanie zagranicznego orzeczenia w Myanmar zwykle wymaga wykorzystania zagranicznego orzeczenia jako podstawy do uzyskania dekretu sądu Myanmar, który następnie może być skierowany do egzekucji przeciwko majątkowi znajdującemu się w Myanmar.

Po uzyskaniu wykonalnego wyroku lub dekretu sądu Myanmar wierzyciel powinien rozpocząć postępowanie egzekucyjne. Krajowy dekret może zostać skierowany do wykonania w terminie 12 lat od dnia, w którym stał się wykonalny.

W ramach egzekucji sądowej roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone przez zajęcie i sprzedaż ruchomości oraz nieruchomości dłużnika, egzekucję z dostępnych środków pieniężnych, zajęcie papierów wartościowych, zajęcie udziałów w spółce oraz inne środki wykonawcze dopuszczalne przez prawo. Wierzyciel, który uzyskał dekret, zwykle wszczyna sprawę egzekucyjną przed sądem, który wydał wyrok lub dekret. Ten sąd może prowadzić egzekucję samodzielnie albo przekazać dekret innemu właściwemu sądowi, jeżeli dłużnik mieszka, prowadzi działalność, pracuje zarobkowo albo posiada majątek w innym miejscu.

Jeżeli dłużnik wykazuje oznaki niewypłacalności, likwidacja może stać się odrębną drogą odzyskania należności obok zwykłego postępowania sądowego i egzekucji. W przypadku spółki z Myanmar sąd może przyjąć domniemanie niewypłacalności, jeżeli spółka jest zadłużona wobec wierzyciela na kwotę co najmniej 1 000 000 kiatów, a wierzyciel doręczył jej pisemne żądanie zapłaty w wymaganej formie na adres rejestrowy spółki.

Żądanie wierzyciela powinno zostać sporządzone na formularzu 9. Dłużna spółka ma 21 dni od doręczenia żądania na zapłatę długu, zabezpieczenie długu albo uregulowanie sprawy w sposób zadowalający wierzyciela. Jeżeli spółka nie spełni żądania w tym terminie, wierzyciel może wykorzystać ten fakt jako podstawę do wystąpienia z wnioskiem o likwidację.

Domniemanie niewypłacalności może powstać również wtedy, gdy egzekucja albo inna czynność wykonawcza prowadzona na podstawie wyroku, dekretu lub postanowienia wydanego na rzecz wierzyciela zostanie zwrócona jako bezskuteczna w całości albo w części. Ten wariant ma szczególne znaczenie, gdy wierzyciel uzyskał już orzeczenie, ale egzekucja nie doprowadziła do zapłaty.

Jeżeli w trakcie likwidacji spółki okaże się, że jej działalność była prowadzona z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli albo w innym oszukańczym celu, sąd może zastosować przepisy dotyczące oszukańczego prowadzenia działalności. Osoby, które świadomie uczestniczyły w takim sposobie prowadzenia spraw spółki, mogą zostać zobowiązane do wniesienia środków do majątku spółki w wysokości uznanej przez sąd za właściwą.

Prawo o niewypłacalności przewiduje również konsekwencje za nadużycia popełnione przed likwidacją lub w jej toku. Mogą one obejmować usunięcie albo ukrycie majątku spółki, zatajenie wierzytelności należnych spółce lub zobowiązań spółki, zniszczenie albo sfałszowanie ksiąg i dokumentacji, nieprzekazanie likwidatorowi pełnych informacji o majątku spółki, nieprzekazanie majątku lub dokumentów likwidatorowi oraz fałszywe oświadczenia składane wierzycielom w związku ze sprawami spółki albo likwidacją. W zależności od rodzaju naruszenia sąd może nałożyć na odpowiedzialne osoby karę pozbawienia wolności i karę pieniężną.

W postępowaniu likwidacyjnym, naprawczym i upadłościowym osoba prowadząca sprawę może także wystąpić o rozstrzygnięcia dotyczące wcześniejszych transakcji. Dotyczy to w szczególności transakcji dokonanych za zaniżoną wartość, czynności mających na celu pokrzywdzenie, opóźnienie lub utrudnienie zaspokojenia wierzycieli, transakcji dających niezabezpieczonemu wierzycielowi więcej, niż otrzymałby po uchyleniu tej czynności, oraz nadmiernie obciążających transakcji kredytowych. Sąd może przywrócić sytuację dłużnika do stanu, jaki istniałby bez zakwestionowanej czynności, przenieść majątek z powrotem do spółki albo masy upadłościowej, zwolnić lub uchylić zabezpieczenie, nakazać zwrot uzyskanych korzyści, przywrócić zobowiązania poręczycieli albo wydać inne rozstrzygnięcia przewidziane w prawie.

Jeżeli dłużnikiem jest osoba fizyczna, przepisy o upadłości osoby fizycznej mogą mieć znaczenie w sytuacji, gdy majątek został ukryty lub przeniesiony w celu uniknięcia zapłaty. W takim przypadku strategia odzyskania należności może łączyć dowody istnienia długu, ustalenie majątku, kwestionowanie wcześniejszych transakcji oraz środki właściwe dla upadłości, aby zwiększyć majątek dostępny dla zaspokojenia wierzycieli.

Grandliga wspiera klientów w sprawach dotyczących międzynarodowej windykacji w Myanmar na wszystkich praktycznych etapach: analizie dłużnika i dokumentów, komunikacji przedsądowej, negocjacjach ugodowych, wyborze drogi sądowej, przygotowaniu do procesu, uznaniu zagranicznego orzeczenia, planowaniu egzekucji, ocenie niewypłacalności oraz analizie działań dłużnika, które mogą wpływać na realne odzyskanie należności. Każda sprawa jest oceniana na podstawie dokumentów, statusu dłużnika, dostępnego majątku, możliwej drogi płatności oraz środków prawnych dostępnych w Myanmar.

15.10.2024

267