Windykacja w Macedonii Północnej

Postępowanie windykacyjne w Republice Czeskiej rozpoczyna się od oceny wypłacalności dłużnika, jego dziedziny działalności, historii przedsiębiorstwa, dostępności dokumentów potwierdzających dług, bieżących spraw sądowych i postępowań egzekucyjnych, a także możliwości kwestionując dług. Ocena ta określa strategię, która będzie stosowana w imieniu klienta podczas procesu windykacyjnego.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się żadne sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia sądowe dotyczące windykacji, a jest on aktywny, wówczas wskazane jest skorzystanie z etapu windykacji przedprocesowej.

Etap ten polega na intensywnych negocjacjach z dłużnikiem w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie spłaty roszczeń wierzyciela lub innych możliwości ugody (np. zwrot towaru, cesja długu na osobę trzecią, wzajemna wymiana usług lub towarów). 

Komunikacja z dłużnikiem następuje natychmiast po przesłaniu roszczenia za pośrednictwem poczty, e-maila, telefonu lub komunikatorów internetowych. Proces ten polega na aktywnej interakcji z dłużnikiem w celu wywarcia na niego presji. Głównym zadaniem jest nawiązanie dialogu z kluczowymi decydentami w celu przyspieszenia procesu windykacyjnego.

Średni okres odbioru przedprocesowego wynosi do 60 dni (z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono ratalny plan spłaty zadłużenia). Ustawa o dyscyplinie finansowej przewiduje karę pieniężną w wysokości 10 000 euro w denarze za niewykonanie zobowiązania pieniężnego w terminie 60 dni od dnia powstania takiego obowiązku. Dlatego też przepisy tej ustawy zachęcają dłużnika do rozwiązania kwestii finansowej w powyższym terminie. Jeżeli realizacja tego etapu nie przyniosła oczekiwanych rezultatów lub po wstępnej analizie stwierdzono, że nie ma ona zastosowania, wówczas należy zastosować etap windykacji sądowej.

Przed podjęciem działań prawnych należy zwrócić uwagę na przedawnienie. Generalny termin przedawnienia wynosi 5 lat. Natomiast w przypadku wzajemnych roszczeń stron z umów sprzedaży towarów lub świadczenia usług przedawnienie następuje z upływem trzech lat. Przekroczenie terminu przedawnienia nie uniemożliwia wierzycielowi skierowania sprawy do sądu, jeżeli jednak dłużnik zwróci się do sądu z wnioskiem o zastosowanie konsekwencji przedawnienia, wówczas roszczenie zostanie oddalone. Prawo zabraniają zmiany określonego okresu w drodze porozumienia stron. 

Ustawodawstwo Macedonii Północnej przewiduje trzy możliwości dochodzenia długów na drodze sądowej: poprzez wydanie nakazu zapłaty, wdrożenie ogólnego postępowania sądowego i postępowania w sprawie drobnych roszczeń.

Ogólna procedura postępowania sądowego odbywa się poprzez złożenie pozwu w sądzie, po czym sąd przygotowuje się do rozprawy głównej i w ciągu 8 dni doręcza pozew pozwanemu z propozycją ustosunkowania się do pozwu w wyznaczonym terminie terminie, nie krótszym jednak niż 15 i nie dłuższym niż 30 dni od dnia wniesienia pozwu do sądu. Po upływie tego terminu sąd wyznacza termin rozprawy wstępnej w terminie 50 dni. Po rozprawie wstępnej sąd wyznacza termin rozprawy głównej w terminie do 60 dni (w sprawach skomplikowanych do 90 dni). W wyniku rozpatrzenia sprawy sąd wydaje postanowienie (wyrok), które wchodzi w życie po upływie 15 dni od dnia doręczenia stronie odpisu wyroku, pod warunkiem że nie zostanie ono zaskarżone w postępowaniu apelacyjnym ( w przypadku weksli, czeków i sporów handlowych okres ten wynosi osiem dni).

*W sporach gospodarczych dotyczących roszczenia pieniężnego, którego wartość nie przekracza 1 000 000 denarów, strony zobowiązane są przed złożeniem pozwu podjąć próbę rozwiązania sporu w drodze mediacji. Składając pozew, powód musi przedstawić pisemny dowód wystawiony przez mediatora, że ​​próba rozwiązania sporu w drodze mediacji nie powiodła się. W przeciwnym razie sąd odrzuci pozew, do którego nie załączono wskazanego dowodu.

Jeżeli od wyroku złożono apelację, sprawa jest rozpatrywana przez sąd drugiej instancji na posiedzeniu z udziałem stron. Niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpatrzenia odwołania. Sąd drugiej instancji rozstrzyga skargę nie później niż w terminie trzech miesięcy, a w sprawach bardziej skomplikowanych – w ciągu sześciu miesięcy od dnia przyjęcia sprawy do postępowania. Sąd apelacyjny nie może zmienić wyroku na niekorzyść odwołującego, chyba że strona ta wyrazi sprzeciw.

Orzeczenie sądu apelacyjnego jest ostateczne, można jednak odwołać się do Sądu Najwyższego Republiki Macedonii w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie protokołu orzeczenia sądu drugiej instancji. Co do zasady, wniosku o kontrolę decyzji drugiej instancji nie można złożyć, jeżeli sporna kwota nie przekracza 1 000 000 denarów (w przypadku sporów handlowych 1 500 000 denarów). Złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd Najwyższy rozpatruje zaskarżone orzeczenie w terminie ośmiu miesięcy od dnia uwzględnienia sprawy. Orzeczenie sądu kasacyjnego jest ostateczne i nie podlega dalszemu zaskarżeniu. 

Procedura wydania sądowego nakazu zapłaty (“Sudski zapłacił podatek”) ma zastosowanie w przypadku roszczeń pieniężnych wierzyciela opartych na wiarygodnych dokumentach. Zgodnie z przepisami prawa procesowego za dokumenty wiarygodne uważa się: dokumenty urzędowe; rachunki i czeki wraz z pokwitowaniami pro testowymi i zwrotnymi, jeżeli są one niezbędne do uzasadnienia reklamacji; faktury; dokumenty, które według szczególnych zasad mają znaczenie dokumentów publicznych. Po złożeniu pozwu sąd wydaje nakaz zapłaty bez przeprowadzania rozprawy. W nakazie zapłaty sąd wskazuje, że pozwany jest obowiązany spełnić żądanie w terminie ośmiu dni, a w sporach wekslowych i czekowych – w terminie trzech dni od dnia otrzymania wezwania wraz z oszacowanymi przez sąd kosztami lub w tym samym terminie termin do wniesienia sprzeciwu od wydanego przez sąd nakazu zapłaty. Jeżeli pozwany w wyznaczonym terminie nie zgłosi sprzeciwu, nakaz zapłaty nabiera mocy ostatecznej decyzji. Jeżeli dłużnik zgłosi sprzeciw w wyznaczonym terminie, sąd, w zależności od okoliczności sprawy, wyznacza rozprawę przygotowawczą lub główną, podczas której rozpatruje zasadność sprzeciwu i podejmuje decyzję o utrzymaniu nakazu zapłaty albo jego unieważnieniu. Ustawodawstwo przewiduje trzy miesiące na wdrożenie tej procedury. Również w tej kategorii spraw, aby zaskarżyć orzeczenie sądu pierwszej instancji, sąd drugiej instancji ma obowiązek wydać orzeczenie w terminie trzydziestu dni.

Postępowanie w sprawie drobnych roszczeń ma zastosowanie do roszczeń nie przekraczających 600 000 denarów. Postępowanie toczy się analogicznie do ogólnego postępowania pozwu, tyle że w krótszym terminie i bez rozprawy wstępnej. Postanowienie w sprawie ogłaszane jest niezwłocznie po zakończeniu rozprawy głównej. Od wyroku lub uchwały rozstrzygającej spór w trybie dla sporów o drobne kwoty przysługuje zażalenie jedynie w przypadku istotnego naruszenia przepisów postępowania cywilnego, na skutek błędnego lub nie w pełni ustalonego stanu faktycznego oraz na skutek nieprawidłowego zastosowania prawa materialnego . Termin na złożenie odwołania wynosi osiem dni. Niedopuszczalna jest kontrola ostatecznego orzeczenia sądu drugiej instancji.

Jeżeli po wejściu w życie postanowienia sądu dłużnik dobrowolnie nie zastosuje się do orzeczenia sądu, należy sporządzić żądanie i przedstawić je wraz z oryginałem tytułu egzekucyjnego wykonawcy w celu wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Jeżeli kwota roszczenia przekracza 10 000 euro, wówczas roszczenie takie musi zostać sporządzone przez prawnika i zawierać jego pieczęć i podpis, z wyjątkiem przypadków, gdy wierzycielem w egzekucji jest Republika Macedonii, bank, kasa oszczędnościowa bank, firma finansowa, dostawca leasingu finansowego lub firma ubezpieczeniowa. Orzeczenie sądu może zostać wykonane w ciągu 10 lat. Jeżeli w dokumencie egzekucyjnym określono pobór odsetek od dłużnika, są one naliczane i pobierane do dnia wpłynięcia środków na specjalny rachunek egzekutora. 

Artykuł 27 ustawy o egzekucji stanowi, że transakcje dokonane przed wykonaniem dokumentu wykonawczego, które są niezbędne do realizacji roszczeń wierzyciela lub stawiają niektórych wierzycieli w korzystniejszej sytuacji, lub które są dokonywane jedynie w celu uniemożliwienia egzekucji, nie będą mają znaczenie prawne w wykonaniu dokumentu wykonawczego. Transakcje takie uważa się za nieważne, jeżeli zostaną dokonane w ciągu sześciu miesięcy przed przyjęciem dokumentu wykonawczego. O nieważności tych transakcji decyduje ostateczne orzeczenie wydane w postępowaniu cywilnym.

Wymagania wierzyciela na etapie przymusowego egzekwowania mogą zostać zaspokojone poprzez zajęcie rachunków bankowych dłużnika i pobranie z nich pieniędzy; zajęcie ruchomego i nieruchomego majątku dłużnika z późniejszą ich sprzedażą; zajęcie i sprzedaż papierów wartościowych i akcji spółek handlowych; konwersję wszelkich praw majątkowych na pieniądze oraz przelanie środków pieniężnych znajdujących się u posiadacza operacji płatniczej.

Jeżeli dłużnik ma oznaki niewypłacalności (dłużnik, który nie jest w stanie spłacić należności w terminie 45 dni, uważany jest za niewypłacalnego), warto rozważyć alternatywną opcję odzyskania długu poprzez wszczęcie wobec dłużnika postępowania upadłościowego. Ponadto Prawo upadłościowe nakłada na osoby i organy uprawnione do zarządzania, reprezentowania i nadzorowania osoby prawnej obowiązek złożenia wniosku o otwarcie postępowania upadłościowego nie później niż dwudziestego pierwszego dnia od dnia wystąpienia podstawy do otwarcia sprawy upadłościowej. W przypadku niedopełnienia tego obowiązku osoby i organy te ponoszą odpowiedzialność osobistą i solidarną za szkody wyrządzone przez wierzycieli dłużnika osoby prawnej. 

Otwierając postępowanie upadłościowe, sąd sprawdza dostępność i koszt masy likwidacyjnej, a jeżeli nie wystarczy ona na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, umarza postępowanie, chyba że wierzyciel wyrazi zgodę na sfinansowanie tych kosztów własnym kosztem.

W ramach tego postępowania na wniosek syndyka masy upadłościowej za uczestników spółki-dłużnika może zostać ustalona nieograniczona odpowiedzialność osobista tych uczestników za zobowiązania spółki-dłużnika. Dopuszcza się również unieważnienie transakcji, w wyniku których wierzyciele ponieśli szkody, na przykład transakcji dokonanych dziesięć lat przed otwarciem postępowania upadłościowego z osobami, które wiedziały, że takie transakcje spowodują szkodę dla wierzycieli dłużnika, lub bezpłatnych transakcji (lub transakcji za niewielką opłatą) dokonanych cztery lata przed otwarciem postępowania upadłościowego. W wyniku unieważnienia takich transakcji możliwe jest przywrócenie dłużnikowi tego, co utracił w wyniku tych transakcji, i tym samym zwiększenie masy likwidacyjnej.

Jeśli masz jakieś pytania lub potrzebujesz wsparcia w zakresie międzynarodowej windykacji w Macedonii, nasza firma jest gotowa udzielić naszej fachowej pomocy, aby skutecznie rozwiązać Twój problem finansowy. Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania dodatkowych informacji i profesjonalnego wsparcia ze strony naszych specjalistów.

12.06.2024

244