Windykacja w Bangladeszu

Windykacja w Bangladeszu rozpoczyna się od prawnej i praktycznej oceny dłużnika, podstawy długu oraz dokumentów, które mogą potwierdzić roszczenie wierzyciela. Na tym etapie należy ustalić, czy sprawa dotyczy umowy handlowej, niezapłaconych faktur, dostarczonych towarów, wykonanych usług, niezapłaconego czeku, pożyczki udzielonej przez bank albo instytucję finansową, czy też zagranicznego orzeczenia sądowego, które ma zostać wykorzystane wobec majątku znajdującego się w Bangladeszu. Taka kwalifikacja wpływa na wybór drogi odzyskania należności, wymagane dowody, obliczenie terminu przedawnienia, właściwy sąd oraz możliwe środki egzekucyjne.

Wstępna analiza powinna obejmować wypłacalność dłużnika, jego branżę, historię działalności, adres rejestrowy lub faktyczne miejsce prowadzenia działalności, toczące się sprawy sądowe, istniejące postępowania egzekucyjne, rachunki bankowe, wierzytelności, ruchomości, nieruchomości, papiery wartościowe, udziały w spółkach oraz możliwe zarzuty wobec długu. Dla wierzyciela zagranicznego praktyczne znaczenie ma nie tylko samo istnienie długu, ale także możliwość doręczenia dokumentów dłużnikowi, kompletność dowodów, zachowanie terminu przedawnienia oraz istnienie majątku, który może zostać objęty egzekucją albo postępowaniem upadłościowym.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia dotyczące odzyskania należności, a dłużnik nadal prowadzi działalność, uzasadnione może być rozpoczęcie etapu przedprocesowego.

Etap przedprocesowej windykacji polega na negocjacjach z dłużnikiem w celu uzgodnienia spłaty roszczeń wierzyciela albo innego zgodnego z prawem rozwiązania, takiego jak zwrot towaru, restrukturyzacja płatności, przeniesienie długu na osobę trzecią, wymiana usług lub towarów albo inne porozumienie gospodarcze potwierdzone na piśmie.

Komunikacja z dłużnikiem powinna rozpocząć się po wysłaniu udokumentowanego wezwania do zapłaty lub zawiadomienia pocztą, pocztą elektroniczną, telefonicznie albo przez komunikatory, w zależności od dostępnych danych kontaktowych i charakteru długu. Działania wierzyciela powinny mieć formę zgodnego z prawem wezwania i rozmów ugodowych: należy ustalić osoby decyzyjne po stronie dłużnika, uzyskać jasne stanowisko w sprawie płatności, zachować odpowiedzi, potwierdzenia doręczenia, obietnice zapłaty oraz każde pisemne uznanie długu.

Średni okres przedprocesowego odzyskiwania należności wynosi do 60 dni, z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono harmonogram ratalnej spłaty albo inny termin ugodowy. Jeżeli ten etap nie przynosi oczekiwanych rezultatów, dłużnik bezpodstawnie kwestionuje roszczenie, istnieje ryzyko upływu terminu przedawnienia albo wstępna analiza pokazuje, że polubowne odzyskanie długu nie jest właściwą drogą, należy przejść do etapu sądowego.

Przed podjęciem działań prawnych należy zwrócić uwagę na termin przedawnienia. W przypadku wielu roszczeń umownych o zapłatę w Bangladeszu termin przedawnienia wynosi 3 lata, ale dokładne obliczenie zależy od rodzaju roszczenia, daty wymagalności zobowiązania, dokumentów potwierdzających dług oraz późniejszych działań dłużnika. Na bieg terminu może wpływać pisemne uznanie długu albo częściowa spłata dokonana przed upływem właściwego terminu przedawnienia. Po takim uznaniu albo płatności termin przedawnienia zaczyna biec od nowa zgodnie z ustawą o przedawnieniu z 1908 roku.

Prawo Bangladeszu przewiduje kilka dróg sądowej windykacji należności, zależnie od rodzaju roszczenia, stanowiska dłużnika oraz dokumentów dostępnych wierzycielowi. Zwykłe postępowanie cywilne jest stosowane przede wszystkim przy roszczeniach handlowych wynikających z umów, faktur, dokumentów dostawy, wykonanych usług, uzgodnienia salda albo innych dokumentów potwierdzających dług. Odrębne znaczenie mogą mieć roszczenia oparte na czekach, wekslach, zagranicznych orzeczeniach sądowych albo pożyczkach udzielonych przez banki i instytucje finansowe.

Zwykła procedura sądowa polega na złożeniu pozwu do sądu, po czym sąd sprawdza zgodność pozwu z wymogami prawa i jeżeli jest zgodny, rejestruje pozew. Jeżeli pozew został złożony prawidłowo, należy wezwać pozwanego do stawienia się w sądzie i udzielenia odpowiedzi na pozew. Wezwanie należy przesłać pozwanemu w terminie 5 dni od dnia zarejestrowania pozwu.

Pozwany ma obowiązek w terminie 30 dni roboczych od dnia doręczenia wezwania złożyć pisemne oświadczenie na swoją obronę. Jeżeli istnieją ku temu uzasadnione powody, czas odpowiedzi może wydłużyć się do 60 dni roboczych. Jeżeli pozwany w wyznaczonym terminie nie złoży pisemnego oświadczenia na swoją obronę, sąd rozpatrzy pozew jednostronnie.

Pozwany ma obowiązek poruszyć w swoim pisemnym oświadczeniu wszystkie okoliczności wskazujące na to, że roszczenie nie może zostać uwzględnione, a także podać uzasadnienie każdego twierdzenia o stanie faktycznym, do którego prawdziwości się nie przyznaje. Każde stwierdzenie faktyczne zawarte w pozwie, jeżeli nie zostanie w sposób wyraźny lub dorozumiany zaprzeczone albo w piśmie pozwanego uznane za niedopuszczalne, uważa się za przyjęte.

Dla wierzyciela siła sprawy zależy zwykle od jakości dokumentów przygotowanych przed postępowaniem i w jego toku. Dowodami mogą być w szczególności umowa, zamówienie, faktura, dokument dostawy, protokół odbioru, zestawienie rozliczeń, uzgodnienie salda, potwierdzenia płatności bankowych, korespondencja z dłużnikiem, dowody częściowych płatności, pisemne uznanie długu, wezwanie do zapłaty, informacje o statusie prawnym dłużnika oraz dokumenty wskazujące majątek, który może mieć znaczenie na etapie egzekucji. Istotne mogą być również dowody cyfrowe, w tym korespondencja elektroniczna, wiadomości, skany dokumentów i inne zapisy komputerowe, jeżeli zostały zachowane i przedstawione zgodnie z zasadami dowodowymi.

W terminie określonym w wezwaniu do stawienia się i złożenia wyjaśnień strony muszą stawić się w sądzie osobiście lub z pełnomocnikami na rozprawę. Jeżeli pozwany nie stawi się w sądzie i nie poda ważnych przyczyn niestawiennictwa, sąd może wydać przeciwko pozwanemu wyrok zaoczny, chyba że sąd poweźmie wątpliwości co do zasadności pozwu.

Jeżeli strony stawią się na pierwszej rozprawie, sąd zapyta każdą ze stron lub jej pełnomocnika, czy przyznaje ona albo zaprzecza twierdzeniom o faktach zawartym w pozwie lub pisemnym oświadczeniu strony przeciwnej, jeżeli takie pismo zostało złożone, a twierdzenia te nie zostały wcześniej wyraźnie przyznane ani zaprzeczone. Sąd odnotowuje takie przyznanie albo zaprzeczenie. Jeżeli strony przyznają twierdzenia o faktach, sąd może niezwłocznie wydać wyrok.

W odniesieniu do zarzutów, którym strony zaprzeczają, sąd formułuje listę kwestii, które należy rozważyć w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd przystępuje do rozpoznania sprawy, zwracając szczególną uwagę na analizę przedstawionych dowodów i dokumentów. Materiały te pomagają sądowi zrozumieć kwestie sporne, zidentyfikować kluczowe nieporozumienia między stronami i ocenić zasadność ich stanowisk.

W toku postępowania sąd analizuje okoliczności faktyczne i argumenty prawne, co pozwala na pełne zrozumienie sytuacji. Po wyjaśnieniu wszystkich kwestii faktycznych i prawnych sąd kończy rozprawę i wydaje wyrok w oparciu o analizę i ocenę przedstawionych dowodów.

W przypadku długów wynikających z pożyczek udzielonych przez banki albo pozabankowe instytucje finansowe w Bangladeszu działa szczególny tryb przewidziany w ustawie o sądach do spraw pożyczek pieniężnych z 2003 roku. Ta droga dotyczy odzyskiwania pożyczek przez instytucje finansowe i powinna być odróżniana od zwykłych roszczeń handlowych między przedsiębiorcami. W takich sprawach strategia może obejmować szczególne zasady dochodzenia pożyczki, zabezpieczone składniki majątku oraz postępowanie przed właściwym sądem do spraw pożyczek pieniężnych.

Uproszczona procedura sądowa może być stosowana do odzyskiwania długów z tytułu weksli i czeków. Procedura ta jest podobna do ogólnej, jednak przeprowadzana jest w przyspieszonym trybie, co pozwala na szybsze rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji.

Jeżeli dług jest potwierdzony niezapłaconym czekiem, wierzyciel powinien uwzględnić szczególne konsekwencje prawne przewidziane dla takiego instrumentu. W sprawach czekowych w Bangladeszu istotne są: dokument zwrotu czeku przez bank, pisemne wezwanie do zapłaty, termin zapłaty po otrzymaniu wezwania oraz termin złożenia skargi. Taka droga może mieć duże znaczenie, gdy czek został wystawiony w celu spłaty istniejącego długu albo zobowiązania i został zwrócony przez bank bez zapłaty.

Orzeczenie sądu w sprawie o odzyskanie długu może zostać zaskarżone we właściwym trybie odwoławczym albo rewizyjnym, zależnie od sądu, który wydał orzeczenie, rodzaju wyroku lub postanowienia oraz przepisów regulujących daną sprawę. W zwykłych postępowaniach cywilnych odwołanie od wyroku lub postanowienia do sądu innego niż Wydział Wysokiego Trybunału składa się co do zasady w terminie 30 dni od dnia wydania wyroku albo postanowienia, natomiast odwołanie do Wydziału Wysokiego Trybunału składa się co do zasady w terminie 90 dni. Jeżeli sprawa przechodzi dalej z Wydziału Wysokiego Trybunału do Wydziału Apelacyjnego, strona może potrzebować złożenia wniosku o zezwolenie na odwołanie w terminie 90 dni od odpowiedniego wyroku, orzeczenia albo postanowienia. W sprawach pożyczek pieniężnych prowadzonych na podstawie szczególnej ustawy z 2003 roku termin odwołania wynosi 30 dni. Terminy te mają znaczenie dla strategii odzyskiwania długu, ponieważ etap odwoławczy wpływa na moment uprawomocnienia się orzeczenia, rozpoczęcie egzekucji oraz potrzebę zabezpieczenia majątku.

Jeżeli wierzyciel posiada już zagraniczne orzeczenie sądowe przeciwko dłużnikowi znajdującemu się w Bangladeszu, powinien najpierw ustalić, czy orzeczenie może zostać wykorzystane według zasad uznania i wykonania zagranicznych orzeczeń sądowych. Zgodnie z ustawą o postępowaniu cywilnym z 1908 roku zagraniczne orzeczenie jest wiążące między stronami tylko wtedy, gdy nie zachodzą ustawowe wyjątki, w tym brak właściwości sądu zagranicznego, brak rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, błędne zastosowanie prawa międzynarodowego albo odmowa zastosowania prawa Bangladeszu, jeżeli było właściwe, naruszenie zasad rzetelnego postępowania, oszustwo albo oparcie roszczenia na naruszeniu prawa obowiązującego w Bangladeszu.

Orzeczenie wydane przez sąd wyższy Zjednoczonego Królestwa albo innego państwa wzajemnie uznawanego może zostać wykonane w Bangladeszu po złożeniu uwierzytelnionej kopii orzeczenia oraz wymaganego zaświadczenia do właściwego sądu okręgowego. W innych przypadkach wierzyciel może potrzebować wniesienia odrębnego pozwu w Bangladeszu na podstawie zagranicznego orzeczenia i wykazania, że orzeczenie spełnia ustawowe warunki wykonania. Termin na dochodzenie roszczenia na podstawie zagranicznego orzeczenia wynosi 6 lat od dnia wydania orzeczenia zgodnie z ustawą o przedawnieniu z 1908 roku.

Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu bangladeskiego albo po uzyskaniu możliwości wykonania zagranicznego orzeczenia wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne. Krajowe orzeczenie sądu może zostać skierowane do wykonania w terminie 12 lat od dnia jego uprawomocnienia.

W ramach postępowania egzekucyjnego roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone przez środki wykonawcze skierowane do ustalonego majątku dłużnika. Mogą one obejmować zajęcie i odzyskanie środków z rachunków dłużnika, zajęcie i sprzedaż ruchomości oraz nieruchomości, zajęcie i realizację papierów wartościowych, zajęcie udziałów w spółce oraz dochodzenie zaspokojenia z innych praw majątkowych albo aktywów dostępnych w toku egzekucji. Dla wierzycieli zagranicznych ustalenie majątku przed egzekucją i w jej trakcie ma często decydujące znaczenie, ponieważ orzeczenie ma praktyczną wartość wtedy, gdy można odnaleźć rachunki bankowe, wierzytelności, nieruchomości, papiery wartościowe, udziały albo inne składniki majątku dłużnika.

Alternatywną opcją odzyskania długu jest zastosowanie procedury upadłościowej wobec dłużnika. Wierzyciel ma prawo wszcząć tę procedurę, jeżeli istnieją ustawowe podstawy: 1) kwota długu przekracza 500.000,00 tak bangladeskich; 2) dłużnik dopuścił się aktu upadłości w ciągu roku poprzedzającego rozpoczęcie procedury upadłościowej.

Zgodnie z przepisami ustawy o upadłości dłużnik dopuszcza się aktu upadłości w następujących przypadkach: przenosi swój majątek na osoby trzecie z zamiarem uniknięcia roszczeń wierzycieli albo opóźnienia ich zaspokojenia; jeżeli dłużnik jest osobą fizyczną, dotyczy to również majątku umieszczonego przy drugim małżonku lub dzieciach dłużnika; opuszcza terytorium Bangladeszu; posługuje się podstępem albo zmową w celu uzyskania orzeczenia lub poleceń sprzecznych z interesami wierzycieli; pisemnie powiadamia wierzyciela, że zawiesił spłatę swoich długów albo zamierza to zrobić.

Dla celów odzyskania należności upadłość ma szczególne znaczenie wtedy, gdy zwykły majątek dłużnika nie wystarcza do zaspokojenia roszczeń, indywidualna egzekucja jest nieskuteczna, dłużnik przenosił majątek przed sporem albo w jego trakcie, albo kilku wierzycieli konkuruje o tę samą masę majątkową. W takiej sytuacji cel wierzyciela nie ogranicza się do uzyskania orzeczenia pieniężnego: może obejmować również zabezpieczenie masy, identyfikację czynności zmniejszających majątek dłużnika oraz zwiększenie wartości dostępnej dla wierzycieli.

Na tym etapie, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na pełne zaspokojenie roszczeń wierzycieli, możliwe jest uchylenie czynności dłużnika dokonanych z zamiarem wyrządzenia szkody wierzycielom. Do takich czynności należą w szczególności: przyznanie pierwszeństwa jednemu wierzycielowi przed innymi, dokonywanie transakcji po obniżonej cenie albo bez świadczenia wzajemnego ze strony kontrahenta, przenoszenie majątku na osoby powiązane lub kontrolowane, ustanawianie obciążeń zmniejszających wartość dostępną dla pozostałych wierzycieli oraz inne działania prowadzące do wyprowadzenia wartości z majątku dłużnika.

Co do zasady sąd może uchylić każde przeniesienie majątku dokonane przez dłużnika, jego przedstawiciela prawnego, spadkobiercę albo inną osobę uprawnioną w ciągu 15 lat przed dniem ogłoszenia upadłości, jeżeli sąd uzna, że celem takiego przeniesienia było uniknięcie zapłaty długów.

W wyniku uchylenia takich czynności możliwe jest przywrócenie do majątku dłużnika składników, które zostały utracone wskutek tych działań, a tym samym zwiększenie masy przeznaczonej na zaspokojenie roszczeń wierzycieli oraz pokrycie kosztów przeprowadzenia procedury upadłościowej.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w międzynarodowej windykacji w Bangladeszu, Grandliga może pomóc na każdym etapie sprawy: przy analizie dłużnika i dokumentów, ocenie terminu przedawnienia, prowadzeniu zgodnej z prawem komunikacji przedprocesowej, negocjacjach ugodowych, przygotowaniu postępowania sądowego, strategii odzyskania należności z czeku, uznaniu i wykonaniu zagranicznego orzeczenia, egzekucji z majątku oraz działaniach związanych z procedurą upadłościową. Właściwa droga prawna powinna wynikać z dokumentów, statusu dłużnika, rodzaju długu, dostępnego majątku oraz etapu, na którym znajduje się roszczenie.

16.10.2024

199