Windykacja w Wietnamie

Windykacja w Wietnamie powinna rozpocząć się od praktycznej oceny dłużnika, dokumentów potwierdzających zadłużenie oraz rzeczywistego związku sprawy z Wietnamem. W przypadku dłużnika będącego przedsiębiorstwem istotne jest ustalenie jego dokładnej zarejestrowanej nazwy, danych rejestrowych, adresu siedziby, przedstawiciela ustawowego, aktualnego statusu działalności, profilu biznesowego, oznak dalszej aktywności handlowej, możliwego majątku w Wietnamie, toczących się spraw sądowych, postępowań egzekucyjnych oraz przesłanek niewypłacalności.

Taka ocena pozwala ustalić, czy wierzyciel powinien rozpocząć od negocjacji przedsądowych, przygotować pozew w Wietnamie, dochodzić uznania i wykonania istniejącego orzeczenia lub wyroku arbitrażowego, wszcząć egzekucję albo rozważyć odzyskiwanie należności w ramach postępowania naprawczego i upadłościowego. Siła pozycji wierzyciela zwykle zależy od umowy, faktur, dokumentów dostawy lub wykonania usług, korespondencji, historii płatności, pisemnego uznania długu oraz możliwości podniesienia przez dłużnika zarzutów wobec roszczenia.

Jeżeli dłużnik nadal prowadzi działalność, posiada możliwy do ustalenia adres lub osoby uprawnione do reprezentacji, a jednocześnie brak jest postępowań, które czyniłyby dobrowolne odzyskanie długu nierealnym, można zastosować przedsądową windykację długu. W Wietnamie etap ten powinien opierać się na jasnym wezwaniu do zapłaty, udokumentowanej komunikacji i propozycji ugody, która może później wzmocnić pozycję wierzyciela, jeżeli dłużnik odmówi zapłaty albo ponownie naruszy uzgodniony harmonogram.

Etap ten polega na uporządkowanych negocjacjach z dłużnikiem w celu uzyskania zapłaty zaległej kwoty albo zawarcia innego handlowo uzasadnionego porozumienia. W zależności od dokumentów i stanowiska dłużnika ugoda może obejmować pełną zapłatę, płatność w ratach, zwrot towaru, częściową spłatę połączoną z zabezpieczeniem, przeniesienie długu na osobę trzecią, potrącenie, wymianę usług albo inne rozwiązanie utrwalone na piśmie.

Komunikacja z dłużnikiem zwykle rozpoczyna się po wysłaniu pisemnego wezwania do zapłaty pocztą, pocztą elektroniczną albo innym kanałem pozwalającym zachować dowód doręczenia lub wysłania. Dalszy kontakt telefoniczny lub przez komunikatory powinien służyć ustaleniu stanowiska dłużnika, identyfikacji osoby uprawnionej do podejmowania decyzji płatniczych, zachowaniu dowodów komunikacji, uzyskaniu pisemnego uznania długu, jeżeli jest to możliwe, oraz ustaleniu realnego harmonogramu spłaty.

Średni okres nieformalnej przedsądowej windykacji w Wietnamie wynosi do 60 dni, chyba że strony uzgodnią dłuższy harmonogram spłaty. Jeżeli dłużnik unika kontaktu, kwestionuje dług bez przedstawienia dokumentów, odmawia uzgodnienia planu płatności, zaczyna przenosić majątek albo wykorzystuje negocjacje wyłącznie do opóźnienia zapłaty, wierzyciel powinien przejść do windykacji sądowej albo innej formalnej drogi odzyskania należności dostępnej w prawie wietnamskim.

Przed rozpoczęciem postępowania sądowego wierzyciel powinien ocenić termin przedawnienia. W przypadku roszczeń wynikających z umów w Wietnamie termin na wystąpienie do sądu o rozstrzygnięcie sporu umownego wynosi 3 lata od dnia, w którym wierzyciel dowiedział się albo powinien był dowiedzieć się o naruszeniu swoich praw i uzasadnionych interesów. Sąd stosuje przepisy o przedawnieniu wyłącznie na wniosek strony, jeżeli taki wniosek zostanie złożony przed wydaniem wyroku albo postanowienia przez sąd pierwszej instancji.

Bieg terminu może rozpocząć się na nowo, jeżeli zobowiązany uzna część albo całość swojego zobowiązania wobec wierzyciela, wykona część zobowiązania albo strony osiągną pojednanie. Nowy termin liczy się od następnego dnia po takim zdarzeniu. Pisemne uznanie długu, częściowa płatność i udokumentowana ugoda mają więc znaczenie nie tylko dla negocjacji, ale także dla strategii procesowej.

Prawo wietnamskie przewiduje sądową windykację w Wietnamie w postępowaniu zwykłym oraz w postępowaniu uproszczonym. Postępowanie zwykłe stosuje się wtedy, gdy dług jest sporny, materiał dowodowy wymaga szczegółowego zbadania, dłużnik podnosi zarzuty, mogą pojawić się dodatkowi uczestnicy postępowania albo sprawa nie spełnia warunków rozpoznania w trybie uproszczonym.

Zwykłe postępowanie sądowe rozpoczyna się od złożenia pozwu do właściwego sądu. Jeżeli sąd uzna, że sprawa należy do jego właściwości, a pozew spełnia wymogi proceduralne, sędzia zawiadamia powoda o obowiązku uiszczenia zaliczki na koszty sądowe, jeżeli taka opłata jest wymagana. Powód powinien uiścić zaliczkę i przedłożyć sądowi potwierdzenie zapłaty w terminie 7 dni od otrzymania zawiadomienia sądu.

Po przyjęciu sprawy sąd wysyła pisemne zawiadomienie o przyjęciu sprawy powodowi, pozwanemu, osobom mającym powiązane prawa i obowiązki oraz prokuraturze tego samego szczebla w terminie 3 dni roboczych. W terminie 15 dni od otrzymania zawiadomienia pozwany oraz osoby mające powiązane prawa i obowiązki powinny przedstawić sądowi pisemne stanowisko wobec roszczeń powoda, wraz z materiałami, dowodami, roszczeniami wzajemnymi albo samodzielnymi roszczeniami, jeżeli takie występują.

Okres przygotowania sprawy o zapłatę do rozpoznania w pierwszej instancji wynosi co do zasady 4 miesiące, z wyjątkiem spraw rozpoznawanych w trybie uproszczonym oraz spraw z elementem zagranicznym. Na etapie przygotowania sędzia formuje akta sprawy, określa status procesowy stron i innych uczestników, ustala sporny stosunek prawny i właściwe przepisy, bada okoliczności faktyczne, rozważa zastosowanie środków tymczasowych oraz może prowadzić posiedzenia dotyczące weryfikacji, przekazania, dostępu do dowodów i ich ujawnienia, a także mediacji.

Jeżeli pozwany i jego przedstawiciel nie stawią się na rozprawie pomimo prawidłowego wezwania, sąd może przeprowadzić rozprawę pod ich nieobecność zgodnie z zasadami proceduralnymi. Jeżeli nie można wykonać wszystkich czynności przygotowawczych na jednym posiedzeniu, rozprawa może zostać odroczona, a okres odroczenia nie powinien przekraczać jednego miesiąca od dnia wydania postanowienia o odroczeniu.

Po zakończeniu przygotowania sprawy sąd przechodzi do rozprawy i debaty sądowej. Strony powinny opierać swoje stanowiska na dokumentach, dowodach i okolicznościach zbadanych podczas rozprawy. Po zakończeniu debaty sąd wydaje orzeczenie, które staje się prawomocne po upływie terminu apelacyjnego, jeżeli apelacja nie zostanie wniesiona w ustawowym terminie.

Postępowanie uproszczone może być zastosowane, gdy spełnione są wszystkie ustawowe warunki: sprawa ma proste okoliczności, stosunek prawny jest jasny, strony uznały swoje obowiązki, dostępne materiały i dowody są wystarczające do rozstrzygnięcia, a sąd nie musi zbierać dodatkowych dowodów. Adres zamieszkania albo siedziby wszystkich uczestników postępowania musi być również ustalony.

Tryb ten co do zasady nie ma zastosowania, gdy uczestnik postępowania mieszka za granicą albo sporne mienie znajduje się w innym państwie. Wyjątek może wystąpić, jeżeli strony mieszkające za granicą i w Wietnamie zgodnie wnoszą o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym albo jeżeli strony przedstawią dowody legalnego prawa własności i uzgodnią sposób postępowania z mieniem. Jeżeli pojawią się nowe okoliczności, konieczne będzie zebranie dodatkowych dowodów, przeprowadzenie wyceny, zastosowanie środków tymczasowych, udział nowych uczestników albo uzyskanie dowodów z zagranicy w drodze pomocy sądowej, sprawa może zostać przekazana do postępowania zwykłego.

W terminie jednego miesiąca od dnia przyjęcia sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym wyznaczony sędzia powinien wydać decyzję o skierowaniu sprawy na rozprawę w trybie uproszczonym i przeprowadzić rozprawę w terminie 10 dni od dnia wydania tej decyzji.

Od orzeczenia sądu pierwszej instancji można wnieść apelację do sądu apelacyjnego w terminie 15 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Jeżeli uczestnik postępowania albo jego przedstawiciel nie był obecny na rozprawie lub nie był obecny przy ogłoszeniu wyroku z uzasadnionych przyczyn, termin apelacyjny liczy się od dnia doręczenia wyroku albo jego publicznego ogłoszenia. W przypadku wyroków i decyzji wydanych w trybie uproszczonym termin apelacji wynosi 7 dni. Orzeczenie sądu apelacyjnego staje się skuteczne z dniem jego wydania.

Jeżeli istnieją podstawy przewidziane w przepisach proceduralnych, prawomocne wyroki i decyzje mogą zostać poddane kontroli kasacyjnej. Osoby uprawnione do wniesienia skargi kasacyjnej mogą ją wnieść w terminie 3 lat od dnia, w którym wyrok albo decyzja sądu stały się prawomocne.

Dla wierzycieli międzynarodowych odrębna droga może być potrzebna wtedy, gdy wierzyciel posiada już zagraniczne orzeczenie sądowe albo zagraniczny wyrok arbitrażowy, a dłużnik lub majątek możliwy do egzekucji znajduje się w Wietnamie. W takich sprawach praktycznym celem jest zwykle uznanie i wykonanie zagranicznego orzeczenia sądowego w Wietnamie albo uznanie i wykonanie zagranicznego wyroku arbitrażowego, a nie ponowne udowadnianie pierwotnego długu w nowym procesie.

Wniosek o uznanie i wykonanie zagranicznego orzeczenia cywilnego należy co do zasady złożyć w terminie 3 lat od dnia, w którym zagraniczne orzeczenie stało się prawomocne. Wniosek może zostać złożony za pośrednictwem Ministerstwa Sprawiedliwości Wietnamu, jeżeli przewiduje to właściwa umowa międzynarodowa, albo bezpośrednio do właściwego sądu wietnamskiego zgodnie z przepisami proceduralnymi. Wniosek powinien wskazywać wierzyciela, dłużnika, treść żądania oraz miejsce, w którym znajduje się majątek dłużnika w Wietnamie, jeżeli dłużnik nie ma tam miejsca zamieszkania, miejsca pracy ani siedziby.

W przypadku zagranicznego wyroku arbitrażowego wierzyciel powinien przygotować wyrok arbitrażowy, umowę arbitrażową oraz dokumenty wymagane do postępowania o uznanie i wykonanie. Znaczenie mają treść klauzuli arbitrażowej, miejsce arbitrażu, ostateczny charakter wyroku, prawidłowe zawiadomienie dłużnika oraz istnienie majątku w Wietnamie, do którego można skierować egzekucję po uznaniu wyroku.

Po tym, jak orzeczenie sądu, uznane zagraniczne orzeczenie sądowe albo uznany zagraniczny wyrok arbitrażowy staje się wykonalny w Wietnamie, wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne przez złożenie wniosku o wykonanie do właściwego organu egzekucji cywilnej. Wniosek powinien wskazywać wierzyciela, dłużnika, wykonalne orzeczenie, kwotę podlegającą odzyskaniu, obowiązek do wykonania oraz dostępne informacje o majątku dłużnika, rachunkach bankowych, wierzytelnościach, dochodach z działalności gospodarczej albo innych warunkach egzekucji. Wniosek o wykonanie można złożyć w terminie 5 lat od dnia, w którym wyrok albo decyzja stały się prawomocne, albo od dnia wymagalności obowiązku, jeżeli orzeczenie określa konkretny termin wykonania.

Po otrzymaniu wniosku o wykonanie oraz wykonalnego wyroku albo decyzji właściwy organ sprawdza wniosek i wydaje decyzję o wykonaniu w terminie 5 dni roboczych, chyba że istnieją podstawy do odmowy. Po otwarciu egzekucji w Wietnamie dłużnik ma obowiązek wykonać orzeczenie oraz przekazać prawdziwe informacje o majątku i warunkach egzekucji, jeżeli zażąda tego właściwy organ.

Roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone ze środków pieniężnych dłużnika, rachunków bankowych, dochodów, wierzytelności, ruchomości, nieruchomości, papierów wartościowych, statków, samolotów, praw własności intelektualnej, dochodów z działalności gospodarczej oraz innych składników majątku podlegających egzekucji. Jeżeli dłużnik posiada majątek możliwy do egzekucji, ale nie wykonuje obowiązku dobrowolnie, mogą zostać zastosowane środki przymusowe na podstawie wykonalnego orzeczenia, decyzji o wykonaniu oraz stwierdzenia, że dłużnik ma warunki do wykonania obowiązku.

Alternatywną drogą odzyskiwania należności są postępowanie naprawcze i upadłość dłużnika. Ta droga ma znaczenie wtedy, gdy brak zapłaty nie dotyczy wyłącznie jednej niezapłaconej faktury, ale wskazuje na szerszą niezdolność do regulowania wymagalnych długów, dalsze zaległości wobec kilku wierzycieli, przenoszenie majątku, wstrzymanie normalnej działalności gospodarczej albo trudności w egzekucji.

Przedsiębiorstwo albo spółdzielnia jest uznawana za niewypłacalną, jeżeli nie wykonuje obowiązku zapłaty po upływie 6 miesięcy od dnia wymagalności płatności. Wierzyciel niezabezpieczony albo wierzyciel częściowo zabezpieczony może zainicjować postępowanie upadłościowe wobec niewypłacalnego dłużnika. Dla wierzyciela procedura ta może być użyteczna, gdy zwykła egzekucja prawdopodobnie nie doprowadzi do zapłaty, majątek dłużnika wymaga ustalenia i kontroli albo konieczne jest zbadanie podejrzanych transakcji dokonanych przed otwarciem postępowania.

Postępowanie może prowadzić do naprawy działalności albo do likwidacji upadłościowej. Plan naprawczy może zostać zatwierdzony przez wierzycieli i uznany przez sąd. Jeżeli wierzyciele nie określą okresu jego wykonania, plan naprawczy może być realizowany przez okres do 3 lat od dnia jego zatwierdzenia przez zgromadzenie wierzycieli. W tym czasie działalność dłużnika, stan jego majątku oraz wykonanie planu mogą podlegać kontroli uczestników postępowania.

Jeżeli plan naprawczy nie zostanie zatwierdzony, nie jest wykonywany albo nie przywraca zdolności dłużnika do zapłaty, sprawa może przejść do upadłości. W upadłości tworzona jest masa majątkowa dłużnika, która podlega podziałowi według ustawowej kolejności zaspokojenia. W ramach podziału uwzględnia się koszty postępowania, roszczenia pracownicze, obowiązkowe składki i świadczenia związane z zatrudnieniem, zobowiązania powstałe w celu naprawy działalności, zobowiązania finansowe wobec państwa, roszczenia wierzycieli niezabezpieczonych oraz niezaspokojone części roszczeń zabezpieczonych.

Na tym etapie wierzyciel może również dążyć do zbadania transakcji, które zmniejszyły majątek dłużnika. Transakcje dokonane w okresie 6 miesięcy przed wydaniem przez sąd decyzji o otwarciu postępowania upadłościowego mogą zostać uznane za nieważne, jeżeli obejmują przeniesienie majątku po cenie nierynkowej, przekształcenie długu niezabezpieczonego w dług zabezpieczony albo częściowo zabezpieczony majątkiem dłużnika, zapłatę lub potrącenie korzystne dla jednego wierzyciela w odniesieniu do długu niewymagalnego albo kwoty przewyższającej dług wymagalny, darowiznę majątku, transakcje nieukierunkowane na osiągnięcie zysku przez dłużnika albo inne czynności zmierzające do rozproszenia majątku.

Transakcje z osobami powiązanymi mogą być kwestionowane, jeżeli zostały dokonane w okresie 18 miesięcy przed wydaniem przez sąd decyzji o otwarciu postępowania upadłościowego. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy majątek został przeniesiony na wspólników, członków organów zarządzających, podmioty powiązane, krewnych albo inne osoby pozostające w związku z dłużnikiem przed otwarciem sprawy upadłościowej.

Jeżeli transakcja zostanie uznana za nieważną, sąd może uchylić związane z nią środki zabezpieczenia i rozstrzygnąć skutki prawne nieważnej transakcji. Celem jest zwrot majątku albo jego wartości do masy dłużnika, zwiększenie kwoty dostępnej dla wierzycieli oraz zapobieżenie zmniejszeniu podstawy odzyskania należności przed upadłością. Decyzja o upadłości nie zwalnia również właściciela przedsiębiorstwa prywatnego ani wspólnika ponoszącego odpowiedzialność w spółce osobowej z obowiązków majątkowych dotyczących niezaspokojonych roszczeń wierzycieli, chyba że strony uzgodnią inaczej albo przepisy przewidują inną zasadę.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie windykacji w Wietnamie, Grandliga może pomóc na każdym etapie sprawy: przy ocenie dłużnika i dowodów, przygotowaniu wezwania do zapłaty, negocjacjach ugodowych, analizie przedawnienia, wyborze strategii sądowej, windykacji sądowej, uznaniu i wykonaniu zagranicznych orzeczeń sądowych lub wyroków arbitrażowych, postępowaniu egzekucyjnym oraz odzyskiwaniu należności w ramach postępowania naprawczego i upadłościowego. Skontaktuj się z nami, aby otrzymać wstępną ocenę sprawy i praktyczne rekomendacje dotyczące odzyskania długu od dłużnika wietnamskiego.

07.10.2024

241