Vietnam’da alacak tahsilatı

Vietnam’da alacak tahsilatı borçlunun, alacağı doğrulayan belgelerin ve uyuşmazlığın Vietnam ile gerçek bağlantısının pratik olarak değerlendirilmesiyle başlamalıdır. Borçlu bir işletme ise, kayıtlı tam unvanının, sicil bilgilerinin, kayıtlı adresinin, yasal temsilcisinin, mevcut faaliyet durumunun, iş alanının, ticari faaliyete devam ettiğini gösteren işaretlerin, Vietnam’daki olası varlıklarının, devam eden davalarının, icra takiplerinin ve ödeme güçlüğü belirtilerinin belirlenmesi önemlidir.

Bu değerlendirme, alacaklının önce dava öncesi müzakerelere mi başlaması, Vietnam’da dava mı açması, mevcut bir mahkeme kararının veya hakem kararının tanınması ve tenfizini mi talep etmesi, icra yoluna mı başvurması ya da rehabilitasyon ve iflas süreci kapsamında tahsilat imkânını mı değerlendirmesi gerektiğini belirler. Alacaklının pozisyonunun gücü genellikle sözleşmeye, faturalara, teslimat veya hizmet belgelerine, yazışmalara, ödeme geçmişine, borcun yazılı olarak kabul edilmesine ve borçlunun alacağa karşı itiraz ileri sürebilme ihtimaline bağlıdır.

Borçlu faaliyetlerine devam ediyor, ulaşılabilir bir adrese veya temsil yetkisine sahip kişilere sahip bulunuyor ve devam eden işlemler gönüllü tahsilatı gerçekçi olmaktan çıkarmıyorsa, dava öncesi alacak tahsilatı kullanılabilir. Vietnam’da bu aşama açık bir ödeme talebine, belgelenmiş iletişime ve borçlunun ödeme yapmayı reddetmesi ya da üzerinde anlaşılan ödeme planını yeniden ihlal etmesi halinde alacaklının konumunu güçlendirebilecek yazılı bir uzlaşma teklifine dayanmalıdır.

Bu aşama, ödenmemiş tutarın tahsil edilmesi veya ticari açıdan kabul edilebilir başka bir çözüm üzerinde anlaşmaya varılması amacıyla borçlu ile yapılandırılmış müzakereleri içerir. Belgelerin içeriğine ve borçlunun tutumuna bağlı olarak uzlaşma; tam ödeme, taksitli ödeme, malların iadesi, teminatla birlikte kısmi ödeme, borcun üçüncü bir kişiye devri, mahsup, hizmet değişimi veya yazılı olarak kayda geçirilen başka bir çözüm şeklinde olabilir.

Borçlu ile iletişim genellikle ödeme talebinin posta, elektronik posta veya gönderim ya da teslim kanıtı bırakabilecek başka bir kanal üzerinden yazılı olarak iletilmesinden sonra başlar. Telefon veya mesajlaşma araçlarıyla yürütülen sonraki temaslar, borçlunun tutumunu netleştirmeye, ödeme kararını verebilecek yetkili kişiyi belirlemeye, iletişim kanıtlarını korumaya, mümkünse borcun yazılı olarak kabulünü almaya ve gerçekçi bir ödeme takvimi oluşturmaya yönelik olmalıdır.

Ortalama Vietnam’da dava öncesi alacak tahsilatı süresi, taraflar daha uzun bir ödeme planı üzerinde anlaşmadıkça 60 güne kadardır. Borçlu iletişimden kaçınıyor, destekleyici belge sunmadan borca itiraz ediyor, ödeme planı üzerinde anlaşmayı reddediyor, varlıklarını devretmeye başlıyor veya müzakereleri yalnızca ödemeyi geciktirmek için kullanıyorsa, alacaklı yargısal alacak tahsilatı ya da Vietnam hukukunda mevcut başka bir resmi tahsilat yoluna geçmelidir.

Dava açmadan önce alacaklı zamanaşımı süresini değerlendirmelidir. Vietnam’da sözleşmeye dayalı alacak taleplerinde, sözleşmeden doğan uyuşmazlığın mahkeme tarafından çözülmesini isteme süresi, alacaklının yasal hak ve menfaatlerinin ihlal edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği tarihten itibaren 3 yıldır. Mahkeme zamanaşımı kurallarını yalnızca taraflardan birinin talebi üzerine ve bu talep ilk derece mahkemesi hüküm veya karar vermeden önce sunulmuşsa uygular.

Borçlu, alacaklıya karşı yükümlülüğünün tamamını veya bir kısmını kabul ederse, yükümlülüğün bir kısmını yerine getirirse ya da taraflar uzlaşmaya varırsa süre yeniden işlemeye başlayabilir. Yeni süre, ilgili olayın gerçekleştiği günü izleyen günden itibaren hesaplanır. Bu nedenle borcun yazılı olarak kabulü, kısmi ödeme ve belgelenmiş uzlaşma yalnızca müzakereler için değil, dava stratejisi için de önem taşır.

Vietnam mevzuatı, Vietnam’da yargısal alacak tahsilatı için olağan yargılama usulünü ve basitleştirilmiş yargılama usulünü öngörür. Olağan usul; borcun tartışmalı olduğu, delillerin ayrıntılı incelenmesini gerektirdiği, borçlunun itiraz ileri sürdüğü, davaya başka kişilerin katılabileceği veya uyuşmazlığın basitleştirilmiş usul koşullarını karşılamadığı durumlarda kullanılır.

Olağan yargılama usulü, yetkili mahkemeye dava dilekçesi verilmesiyle başlar. Mahkeme, davanın kendi yargı yetkisine girdiğini ve dava dilekçesinin usul şartlarını karşıladığını değerlendirirse, hâkim davacıya mahkeme giderleri avansının ödenmesi gerektiğini bildirir. Davacı, mahkeme bildirimini aldığı tarihten itibaren 7 gün içinde avansı ödemeli ve ödeme makbuzunu mahkemeye sunmalıdır.

Dava kabul edildikten sonra mahkeme, davacıya, davalıya, bağlantılı hak ve yükümlülüklere sahip kişilere ve aynı düzeydeki savcılığa 3 iş günü içinde davanın kabul edildiğine dair yazılı bildirim gönderir. Bildirimi alan davalı ve bağlantılı hak ve yükümlülüklere sahip kişiler, 15 gün içinde davacının taleplerine ilişkin yazılı görüşlerini, delillerini, belgelerini, karşı taleplerini veya bağımsız taleplerini mahkemeye sunmalıdır.

Alacak tahsilatı davasının ilk derece yargılamasına hazırlanma süresi kural olarak 4 aydır; basitleştirilmiş usulde görülen davalar ve yabancı unsur içeren davalar bu genel kuralın dışındadır. Hazırlık aşamasında hâkim dava dosyasını oluşturur, tarafların ve diğer katılımcıların usuli statüsünü belirler, uyuşmazlık konusu hukuki ilişkiyi ve uygulanacak hukuku tespit eder, olayları inceler, geçici tedbirleri değerlendirir ve delillerin doğrulanması, teslimi, erişimi, açıklanması ile uzlaşmaya ilişkin oturumlar yapabilir.

Davalı ve temsilcisi usulüne uygun çağrıya rağmen duruşmaya katılmazsa, mahkeme davayı onların yokluğunda inceleyebilir. Gerekli hazırlık işlemleri tek oturumda tamamlanamazsa duruşma ertelenebilir ve erteleme süresi, erteleme kararının verildiği tarihten itibaren bir ayı geçmemelidir.

Hazırlık aşaması tamamlandıktan sonra mahkeme duruşmaya ve yargısal tartışmaya geçer. Taraflar iddialarını mahkeme oturumunda incelenen belgelere, delillere ve olaylara dayandırmalıdır. Tartışma sona erdikten sonra mahkeme karar verir; yasal süre içinde istinaf başvurusu yapılmazsa karar, istinaf süresinin sonunda kesinleşir.

Basitleştirilmiş yargılama usulü, tüm yasal koşulların sağlanması halinde uygulanabilir: olaylar basit olmalı, hukuki ilişki açık olmalı, taraflar yükümlülüklerini kabul etmiş olmalı, mevcut belgeler ve deliller uyuşmazlığın çözümü için yeterli olmalı ve mahkemenin ek delil toplamasına gerek bulunmamalıdır. Davaya katılan tüm kişilerin ikamet adresi veya merkez adresi de belirlenmiş olmalıdır.

Bu usul, davaya katılan bir kişinin yurt dışında ikamet ettiği veya uyuşmazlık konusu malın başka bir devlette bulunduğu durumlarda kural olarak uygulanmaz. Bununla birlikte, yurt dışında ve Vietnam’da bulunan taraflar davanın basitleştirilmiş usulde görülmesini birlikte talep ederse veya taraflar meşru mülkiyet hakkını gösteren delilleri sunup malın nasıl ele alınacağı konusunda anlaşırsa istisna gündeme gelebilir. Yeni olgular ortaya çıkarsa, ek delil toplanması, değerleme yapılması, geçici tedbir uygulanması, yeni katılımcıların davaya dahil edilmesi veya yurt dışından adli yardım yoluyla delil alınması gerekirse, dava olağan yargılama usulüne aktarılabilir.

Davanın basitleştirilmiş usulde kabul edilmesinden itibaren bir ay içinde görevlendirilen hâkim, davanın bu usulde duruşmaya çıkarılmasına karar vermeli ve bu karar tarihinden itibaren 10 gün içinde duruşmayı yapmalıdır.

İlk derece mahkemesi kararına karşı, kararın açıklandığı tarihten itibaren 15 gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir. Davaya katılan kişi veya temsilcisi duruşmada ya da kararın açıklanması sırasında haklı nedenle bulunmuyorsa, istinaf süresi kararın kendisine teslim edildiği veya kamuya açık şekilde ilan edildiği tarihten itibaren hesaplanır. Basitleştirilmiş usulde verilen kararlar için istinaf süresi 7 gündür. İstinaf mahkemesinin kararı verildiği tarihte yürürlüğe girer.

Usuli gerekçeler mevcutsa, kesinleşmiş kararlar ve hükümler temyiz yoluyla yeniden incelenebilir. Temyiz başvurusunda bulunmaya yetkili kişiler, mahkeme kararının veya hükmünün kesinleştiği tarihten itibaren 3 yıl içinde temyiz başvurusu yapabilir.

Uluslararası alacaklılar bakımından, alacaklının hâlihazırda yabancı bir mahkeme kararı veya yabancı bir hakem kararı bulunduğu ve borçlunun ya da haczedilebilir malvarlığının Vietnam’da olduğu durumlarda ayrı bir yol gerekebilir. Bu tür dosyalarda uygulamadaki amaç genellikle yabancı mahkeme kararlarının Vietnam’da tanınması ve tenfizi veya yabancı hakem kararının tanınması ve tenfizidir; aynı borcun yeni bir davada baştan ispatlanması değildir.

Yabancı bir medeni mahkeme kararının tanınması ve tenfizi için başvuru, kural olarak bu kararın kesinleştiği tarihten itibaren 3 yıl içinde yapılmalıdır. Başvuru, uygulanabilir bir uluslararası anlaşma bu yolu öngörüyorsa Vietnam Adalet Bakanlığı aracılığıyla veya usul kurallarına göre yetkili Vietnam mahkemesine sunulabilir. Başvuruda alacaklı, borçlu, talebin içeriği ve borçlunun Vietnam’da ikamet yeri, çalışma yeri veya merkezi yoksa Vietnam’da bulunan malvarlığının yeri belirtilmelidir.

Yabancı bir hakem kararı için alacaklı, hakem kararını, tahkim anlaşmasını ve tanıma ile tenfiz süreci için gerekli belgeleri hazırlamalıdır. Tahkim şartının içeriği, tahkim yeri, kararın kesin niteliği, borçlunun usulüne uygun şekilde bilgilendirilmesi ve tanıma sonrasında Vietnam’da yöneltilebilecek malvarlığının bulunması önem taşır.

Mahkeme kararı, tanınmış yabancı mahkeme kararı veya tanınmış yabancı hakem kararı Vietnam’da icra edilebilir hale geldikten sonra alacaklı, yetkili sivil icra makamına icra talebi sunarak icra takibini başlatmalıdır. Talepte alacaklı, borçlu, icra edilebilir karar, tahsil edilecek tutar, yerine getirilmesi gereken yükümlülük ve borçlunun malvarlığı, banka hesapları, alacakları, ticari gelirleri veya diğer icra koşulları hakkında mevcut bilgiler belirtilmelidir. İcra talebi, hüküm veya kararın kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde; karar belirli bir ifa tarihi öngörüyorsa yükümlülüğün muaccel olduğu tarihten itibaren yapılabilir.

İcra talebi ve icra edilebilir karar alındıktan sonra yetkili makam talebi inceler ve ret nedeni bulunmadıkça 5 iş günü içinde icra kararı verir. Vietnam’da cebri icra açıldıktan sonra borçlu kararı yerine getirmek ve yetkili makamın talebi üzerine malvarlığı ile icra koşulları hakkında doğru bilgi vermek zorundadır.

Alacaklının talepleri borçlunun nakit varlıkları, banka hesapları, gelirleri, alacakları, taşınır ve taşınmaz malları, menkul kıymetleri, gemileri, uçakları, fikri mülkiyet hakları, ticari faaliyet gelirleri ve icraya elverişli diğer varlıkları üzerinden karşılanabilir. Borçlunun icraya elverişli malvarlığı bulunduğu halde yükümlülüğünü gönüllü olarak yerine getirmemesi durumunda, icra edilebilir karar, icra kararı ve borçlunun ifa koşullarına sahip olduğunun tespiti temelinde zorlayıcı icra tedbirleri uygulanabilir.

Alacağın tahsili için alternatif yollardan biri, borçlu hakkında rehabilitasyon ve iflas prosedürlerinin kullanılmasıdır. Bu yol, ödeme yapılmamasının yalnızca tek bir ödenmemiş faturadan ibaret olmadığı; muaccel borçların daha geniş ölçekte ödenemediği, birden fazla alacaklıya karşı gecikmelerin bulunduğu, varlıkların devredildiği, olağan ticari faaliyetin durduğu veya icrada güçlük yaşandığı durumlarda önem taşır.

Bir işletme veya kooperatif, ödeme yükümlülüğünü vade tarihinden itibaren 6 ay geçmesine rağmen yerine getirmiyorsa ödeme güçlüğü içinde kabul edilir. Teminatsız alacaklı veya kısmen teminatlı alacaklı, ödeme güçlüğü içindeki borçluya karşı iflas prosedürünü başlatabilir. Alacaklı açısından bu prosedür, olağan icranın ödeme sağlamasının düşük ihtimal olduğu, borçlunun malvarlığının belirlenmesi ve kontrol edilmesi gerektiği veya prosedür açılmadan önce yapılan şüpheli işlemlerin incelenmesinin gerekli olduğu durumlarda yararlı olabilir.

Prosedür, işletmenin rehabilitasyonuna veya iflas tasfiyesine yol açabilir. Rehabilitasyon planı alacaklılar tarafından onaylanabilir ve mahkeme tarafından tanınabilir. Alacaklılar planın uygulanma süresini belirlemezse, rehabilitasyon planı alacaklılar toplantısında onaylandığı tarihten itibaren 3 yıla kadar uygulanabilir. Bu dönemde borçlunun faaliyeti, malvarlığı durumu ve planın uygulanması prosedür katılımcıları tarafından izlenebilir.

Rehabilitasyon planı onaylanmazsa, uygulanmazsa veya borçlunun borçlarını ödeme kabiliyetini yeniden sağlamazsa dosya iflas aşamasına geçebilir. İflasta borçlunun malvarlığı oluşturulur ve yasal öncelik sırasına göre dağıtılır. Dağıtımda prosedür giderleri, çalışan alacakları, zorunlu sigorta ve istihdamla bağlantılı ödemeler, rehabilitasyon amacıyla doğan borçlar, devlete karşı mali yükümlülükler, teminatsız alacaklıların talepleri ve teminatlı alacakların ödenmemiş kısımları dikkate alınır.

Bu aşamada alacaklı, borçlunun malvarlığını azaltan işlemlerin incelenmesini de talep edebilir. Mahkemenin iflas prosedürünü açma kararından önceki 6 ay içinde yapılan işlemler; varlıkların piyasa değerine uygun olmayan şekilde devredilmesini, teminatsız borcun borçlunun varlıkları kullanılarak teminatlı veya kısmen teminatlı borca dönüştürülmesini, henüz muaccel olmayan bir borç veya muaccel borcu aşan bir tutar bakımından bir alacaklı lehine ödeme ya da mahsup yapılmasını, varlık bağışını, borçluya kâr sağlamayı amaçlamayan işlemleri veya borçlunun varlıklarını dağıtmaya yönelik diğer işlemleri içeriyorsa geçersiz sayılabilir.

İlişkili kişilerle yapılan işlemler, mahkemenin iflas prosedürünü açma kararından önceki 18 ay içinde yapılmışsa iptal edilebilir. Bu husus, varlıkların iflas dosyası açılmadan önce ortaklara, yöneticilere, bağlı şirketlere, aile üyelerine veya borçluyla bağlantılı diğer kişilere devredildiği durumlarda özellikle önemlidir.

Bir işlem geçersiz sayılırsa, mahkeme bu işleme bağlı teminat tedbirlerini kaldırabilir ve geçersiz işlemin hukuki sonuçlarını belirleyebilir. Amaç, varlıkların veya değerlerinin borçlunun malvarlığına geri döndürülmesi, alacaklılar için kullanılabilir tutarın artırılması ve borçlu ya da ilişkili kişilerin iflas öncesinde tahsilat tabanını azaltmasının önlenmesidir. İflas kararı, taraflar aksini kararlaştırmadıkça veya kanun başka bir kural öngörmedikçe, özel işletme sahibini veya şahıs şirketinde malvarlığıyla sorumlu ortağı ödenmemiş alacaklara ilişkin malvarlığı yükümlülüklerinden kurtarmaz.

Vietnam’da alacak tahsilatı konusunda desteğe ihtiyacınız varsa Grandliga, dosyanın her aşamasında yardımcı olabilir: borçlunun ve delillerin değerlendirilmesi, ödeme talebinin hazırlanması, uzlaşma müzakereleri, zamanaşımı analizi, yargılama stratejisinin seçilmesi, yargısal alacak tahsilatı, yabancı mahkeme kararlarının veya yabancı hakem kararlarının tanınması ve tenfizi, icra takibi, rehabilitasyon ve iflas yoluyla tahsilat. Vietnamlı bir borçludan ticari alacağın tahsili konusunda ilk değerlendirme ve uygulanabilir öneriler almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

07.10.2024

169