Çad’da alacak tahsilatı

Çad’da alacak tahsilatı prosedürü, borçlunun mali performansının, faaliyet alanının, şirketin geçmişinin, borcun belgesel kanıtlarının mevcudiyetinin, mevcut mahkeme davalarının ve icra prosedürlerinin ve borca itiraz etme olasılığının analizi ile başlar. Bu analiz, borcun tahsil edilmesi için kullanılacak stratejiyi oluşturur.

Borçluya karşı aktif bir mahkeme takibinin veya alacağın tahsiline ilişkin uygulanmamış mahkeme kararlarının bulunmaması ve borçlunun ticari faaliyetlerine devam etmesi halinde, yargı dışı tahsilat yolu tercih edilebilir hale gelmektedir.

Bu aşama, alacaklının taleplerini veya diğer olası uzlaşma seçeneklerini (örneğin, malların iadesi, borcun üçüncü bir tarafa devredilmesi, hizmet veya mal takası) ödemek için bir anlaşmaya varmak üzere borçlu ile aktif müzakereleri içerir. 

Borçlu ile etkileşim, ihbarın posta, e-posta, telefon veya kurye yoluyla gönderilmesinden hemen sonra başlar. Bu süreç, sürekli baskı uygulamak için borçlu ile yoğun iletişimi içerir. Temel amaç, borcun mümkün olan en kısa sürede tahsil edilmesini sağlamak için kilit karar mercileriyle temas kurmaktır.

Yargı dışı tahsilatın ortalama süresi 60 güne kadardır (taksitlendirme anlaşması vakaları hariç). Bu aşama beklenen sonuçları getirmezse veya ilk analizden sonra uygulanamayacağı anlaşılırsa, yargı yoluyla tahsilata başlamak gerekmektedir.

Çad Cumhuriyeti, yukarıda adı geçen kuruluşun tüm üye ülkeleri tarafından uygulamaya tabi olan, onaylanmış dokuz Tekdüzen Yasal Kanun içeren OHADA’nın (Afrika’da Ticaret Hukukunun Uyumlaştırılması Örgütü) üyesidir. Bu nedenle, adli alacak tahsilatı, icra ve iflas prosedürleri esas olarak ilgili Yeknesak Kanunların hükümlerine tabidir. 

Dava açmadan önce zamanaşımına dikkat etmelisiniz. Çad ulusal hukukuna göre genel zamanaşımı süresi 30 yıldır. OHADA genel ticaret kanunu hükümlerine göre tacirler arasındaki veya tacirler ile tacir olmayanlar arasındaki ticari işlemlerden doğan yükümlülükler beş yıl sonra sona erer. Zaman aşımı süresinin sona ermesinin sonuçları, yalnızca borçlunun talebi üzerine ilk ve temyiz mahkemesinde uygulanır. Borçlu alacaklının taleplerini tanıdığında zamanaşımı süresi kesilir. Kesintiden sonra zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı süresi tarafların anlaşmasıyla kısaltılabilir veya uzatılabilir. Ancak, bir yıldan daha az bir süreye indirilemez ve on yıldan daha fazla bir süreye çıkarılamaz. Taraflar ayrıca, karşılıklı mutabakatla, zamanaşımı süresinin durdurulması ve kesilmesi için nedenler listesine ekleme yapabilirler.

Çad Cumhuriyeti’nde borcun adli yollardan tahsil edilmesi normal mahkeme süreci ve ödeme emri çıkarılması yoluyla yapılır.

Olağan adli süreç, mahkemeye bir dava açılmasıyla başlar, ardından mahkeme, eğer iddia usule ilişkin gereklilikleri karşılıyorsa, davalıyı çağırmak için bir celp yayınlar. Davetin iki ay içinde sanığa tebliğ edilmesi gerekir, aksi halde celp geçersiz olur. Sanığın celp aldıktan sonra mahkemeye çıkması için gereken süre, sanığın mahkemenin bölgesel yargı yetkisi dahilinde olması durumunda 15 gündür. Davalı mahkemenin yetki alanı içinde değilse veya Çad dışındaysa, süre mesafeye bağlı olarak 15 ila 60 gün arasında değişmektedir.

Planlanan duruşma tarihinde tarafların bizzat veya avukatları aracılığıyla hazır bulunmaları gerekmektedir. Sanığın duruşmaya gelmemesi halinde, sanığın usulüne uygun olarak bilgilendirildiğine dair delillerin bulunması halinde mahkeme, davayı tek taraflı olarak değerlendirecektir. Sanığın hazır bulunması halinde mahkeme, tarafların savunmalarını dinler ve davada ön tedbir alınması gerektiğine kanaat getirirse, davanın ön duruşma hakimine gönderilmesine karar verir.

Mahkeme ön hazırlık aşamasında tanıkları sorguya çeker, gerekli delilleri ister, değerlendirir ve inceleme yapılmasını emreder. Ön işlemlerin tamamlanmasının ardından ön duruşma hakimi, ön soruşturmanın sonlandırılmasına karar verir ve davayı esastan değerlendirilmek üzere geri gönderir.

Esasa ilişkin duruşmada, taraflar nihai bulgularını ve argümanlarını mahkemeye sunmalıdır. Nihai sonuçları gözden geçirdikten ve ön faaliyetlerin sonuçlarını değerlendirdikten sonra, mahkeme taraflar arasında bir müzakere düzenler ve nihai bir karar verir. 

Ödeme emri verme prosedürü, OHADA Borç Uzlaştırma Yasası’na tabidir ve bir sözleşmeden veya ciro edilebilir senet ve çekten kaynaklanan bir borcun tahsili için kullanılır. Bu prosedürün uygulanabilmesi için alacaklının borcu teyit eden belgelerle birlikte ödeme emri için mahkemeye başvuruda bulunması gerekir. Sunulan belgelerin değerlendirilmesi sonuçlarına göre başvurunun tamamen veya kısmen haklı olduğu ortaya çıkarsa, mahkeme gerekli tutarın ödenmesine karar verir. Mahkemenin başvuruyu kısmen veya tamamen reddetmesi halinde, bu karara alacaklının itirazı mümkün değildir. Böyle bir durumda alacaklının tek çaresi normal prosedür çerçevesinde talepte bulunmaktır.

Başvuru ve ödeme emrinin onaylı bir örneğinin borçluya üç ay içerisinde tebliğ edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde ödeme talimatı geçersiz olacaktır. Borçlunun bu belgeleri aldıktan sonra ya 15 gün içinde borcunu ödemesi ya da aynı süre içinde itirazda bulunması gerekir. Borçlunun itiraz etmemesi halinde ödeme emri icra belgesi hükmünde olur. Borçlu mahkemeye itirazda bulunursa hakim tarafları uzlaştırmaya çalışır. Uzlaşma sağlanırsa hakim, taraflarca imzalanan bir uzlaşma belgesi düzenler. Bu senedin bir nüshası icra formülünü içerir. Uzlaşmanın başarısız olması halinde mahkeme, itirazda bulunan borçlunun yokluğunda dahi davayı derhal görüşerek tahsilat talebine ilişkin karar verir. Mahkemenin kararı, çekişmeli yargılama sonrasında verilen bir karar niteliğindedir. İtirazı takip eden mahkeme kararı ödeme emrinin yerini alır.

İlk derece mahkemesinin kararına, itiraz edilen kararın kabul edildiği tarihten itibaren bir ay içinde istinaf mahkemesinde itiraz edilebilir. Temyiz süresi, ilgili tarafın ilk derece mahkemesi dışında bulunması halinde 15 gün, Çad toprakları dışında olması halinde ise iki ay uzatılır. Temyiz mahkemesinin kararına, itiraz edilen kararın kabul edildiği tarihten itibaren bir ay içinde Çad Yüksek Mahkemesi’nde itiraz edilebilir. İtiraz süresi yukarıda belirtilen mesafe kurallarının uygulanmasıyla uzatılır. Temyiz süresi içerisinde, kararın uygulanmasının onarılamaz bir zarara yol açması halinde, ilgili tarafın talebi üzerine itiraz edilen kararın etkisi durdurulabilir. Yüksek Mahkemenin kararı kesindir ve yeniden temyize tabi değildir.

Mahkeme kararının yürürlüğe girmesinden sonra alacaklının icra prosedürünü başlatması gerekir. Mahkeme kararının zorunlu icrası kapsamında, alacaklının talepleri şu yollarla karşılanabilir: borçlunun hesaplarına el konulup para çekilmesi; borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına el konulup daha sonra satılması; değerli kağıtlara el konulup müsadere edilmesi; borçlunun üçüncü şahısların elinde bulunan mallarına el konulup müsadere edilmesi.

Borç tahsilatı için alternatif bir seçenek borçlu için iflas işlemleridir. Çad’daki iflas işlemleri, OHADA Tekdüzen İflas Kanunu hükümlerine tabidir. Alacaklı, alacağının ihtilafsız, likit ve ödenebilir olması halinde bu işlemi başlatma hakkına sahiptir. Bu aşamada borçlunun mal varlığı alacaklıların alacaklarını tam olarak karşılamaya yetmiyorsa, borçlunun alacaklıları zarara uğratmak kastıyla yaptığı işlemlerin iptali mümkündür. Borçlu tarafından, ödemelerin durdurulduğu tarihten dava açılmasına karar verildiği tarihe kadar geçen şüpheli dönem boyunca gerçekleştirilen bu tür işlem veya eylemler, özellikle aşağıdakileri içermelidir: taşınır veya taşınmaz malların tüm karşılıksız transferleri; borçlunun yükümlülüklerinin diğer tarafın yükümlülüklerini önemli ölçüde aştığı tüm sözleşmeler; borçların erken geri ödenmesi; daha önce oluşmuş borçlar için teminat sağlanması; Bedelli olarak yapılan işlemler, eğer borçlu ile işlem yapan taraf, işlem anında borçlunun iflas durumunu biliyorsa. Yukarıdaki işlemlerin iptali sonucunda, borçluya bu işlemlerden mahrum kaldığı şeyleri iade etmek ve böylece alacaklıların alacaklarını karşılamak ve iflas takibi masraflarını karşılamak için tasfiye kütlesini artırmak mümkündür.

Çad’da uluslararası borç tahsilatı konusunda herhangi bir sorunuz varsa veya desteğe ihtiyacınız varsa şirketimiz, mali sorununuzu etkili bir şekilde çözmek için uzman yardımımızı sağlamaya hazırdır. Uzmanlarımızdan ek bilgi ve profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçin.

20.11.2024

111