Windykacja na Litwie

Postępowanie windykacyjne na Litwie rozpoczyna się od oceny wypłacalności dłużnika, jego dziedziny działalności, historii przedsiębiorstwa, dostępności dokumentów potwierdzających dług, bieżących spraw sądowych i postępowań egzekucyjnych, a także możliwości kwestionując dług. Ocena ta określa strategię, która będzie stosowana w imieniu klienta podczas procesu windykacyjnego.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się żadne sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia sądowe dotyczące windykacji, a jest on aktywny, wówczas wskazane jest skorzystanie z etapu windykacji przedprocesowej.

Etap ten polega na intensywnych negocjacjach z dłużnikiem w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie spłaty roszczeń wierzyciela lub innych możliwości ugody (np. zwrot towaru, cesja długu na osobę trzecią, wzajemna wymiana usług lub towarów). 

Komunikacja z dłużnikiem następuje natychmiast po przesłaniu roszczenia za pośrednictwem poczty, e-maila, telefonu lub komunikatorów internetowych. Proces ten polega na aktywnej interakcji z dłużnikiem w celu wywarcia na niego presji. Głównym zadaniem jest nawiązanie dialogu z kluczowymi decydentami w celu przyspieszenia procesu windykacyjnego.

Średni okres odbioru przedprocesowego wynosi do 60 dni (z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono ratalny plan spłaty zadłużenia). Jeżeli realizacja tego etapu nie przyniosła oczekiwanych rezultatów lub po wstępnej analizie stwierdzono, że nie ma ona zastosowania, wówczas należy zastosować etap windykacji sądowej.

Przed podjęciem działań prawnych należy zwrócić uwagę na przedawnienie. Generalny termin przedawnienia wynosi 10 lat. Roszczenia z tytułu odsetek i innych płatności okresowych ulegają skróconemu, pięcioletniemu terminowi przedawnienia. Przepisy zabraniają zmiany określonych terminów przedawnienia i trybu ich obliczania za zgodą stron. Przekroczenie terminu przedawnienia nie uniemożliwia wierzycielowi skierowania sprawy do sądu, jeżeli jednak dłużnik zwróci się do sądu z żądaniem poniesienia konsekwencji przedawnienia, wówczas roszczenie zostanie oddalone.

Przeprowadzenie obowiązkowej przedprocesowej procedury windykacyjnej przed skierowaniem sprawy do sądu nie jest wymagane, a zaniechanie takich czynności nie jest warunkiem wszczęcia sprawy.

W zależności od złożoności sprawy i kosztu roszczenia, ustawodawstwo litewskie przewiduje następujące możliwości windykacji sądowej:

Ogólną postępowania sądowego prowadzi się poprzez złożenie pozwu do sądu, po czym sąd postanawia przyjąć pozew do rozpatrzenia i przygotowuje się do rozprawy. Po przyjęciu pozwu do rozpatrzenia sąd przesyła pozwanemu zawiadomienie wraz z kopią pozwu i wyznacza termin od 14 do 30 dni na złożenie odpowiedzi. W wyjątkowych przypadkach sąd, biorąc pod uwagę wniosek oskarżonego i złożoność sprawy, może przedłużyć ten termin do sześćdziesięciu dni. Zasadniczo rozprawy sądowe odbywają się w trybie ustnym na zaproszenie osób biorących udział w sprawie. W niektórych przypadkach możliwy jest proces pisemny bez zaproszenia i udziału stron w rozprawie sądowej.

Ustawa nie określa konkretnych terminów rozprawy, ale sąd ma obowiązek zadbać o jak najszybsze rozpoznanie sprawy w sądzie, nie opóźniać rozpoznania sprawy i dążyć do rozpoznania sprawy na jednym posiedzeniu . Jeżeli sąd pierwszej instancji nie dokona w terminie czynności procesowych, które należy wykonać, uczestnik procesu zainteresowany dokonaniem tych czynności ma prawo zwrócić się do sądu apelacyjnego z wnioskiem o wyznaczenie terminu na ich dokonanie. czynności proceduralne. Pozew taki wnosi się za pośrednictwem sądu pierwszej instancji, a jeżeli sąd nie zakończy czynności procesowych w terminie siedmiu dni, wniosek należy przekazać do sądu apelacyjnego. Sąd apelacyjny rozpatruje wniosek w terminie 7 dni roboczych i wydaje postanowienie, na które nie przysługuje zażalenie.

W wyniku rozpatrzenia sprawy sąd podejmuje decyzję w sprawie („Sprendimą”), która po upływie terminu do wniesienia zażalenia staje się ostateczna. Wydając postanowienie, sąd, jeżeli zajdzie taka potrzeba, określa konkretny tryb i termin wykonania orzeczenia.

Zainteresowanemu, który nie jest usatysfakcjonowany orzeczeniem sądu pierwszej instancji, przysługuje prawo zaskarżenia go w drodze apelacji w terminie 30 dni od dnia jego podjęcia. Odwołanie wnosi się za pośrednictwem sądu pierwszej instancji, który w terminie trzech dni roboczych od dnia uwzględnienia odwołania przesyła odpisy odwołania wraz z załącznikami osobom biorącym udział w sprawie. Po upływie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie w sprawie zażalenia i złożenia odpowiedzi na apelację, sąd pierwszej instancji w terminie siedmiu dni przekazuje sprawę sądowi apelacyjnemu, a osoby biorące udział w sprawie zawiadamia się o przesłaniu sprawa.

Rozpatrzenie skargi w sądzie apelacyjnym, w zależności od okoliczności sprawy, możliwe jest w postępowaniu ustnym lub pisemnym. W sprawach pisemnych osoby biorące udział w sprawie nie są zapraszane na rozprawę, a posiedzenie odbywa się pod ich nieobecność. W przypadku rozprawy na rozprawę zapraszane są osoby biorące udział w sprawie, lecz ich nieobecność nie wstrzymuje rozpoznania sprawy w postępowaniu apelacyjnym. Termin rozpatrzenia odwołania nie jest określony przez prawo. W wyniku rozpatrzenia sprawy sąd, w zależności od okoliczności sprawy, wydaje postanowienie, które wchodzi w życie z chwilą jego podjęcia.

Od ostatecznej decyzji sądu apelacyjnego przysługuje odwołanie w drodze skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego Litwy w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie zaskarżonej decyzji. Wniesienie skargi kasacyjnej jest dopuszczalne jedynie w przypadku: naruszenia prawa materialnego lub procesowego mającego zasadnicze znaczenie dla jednolitej wykładni i stosowania prawa, jeżeli naruszenie to mogłoby mieć wpływ na wydanie decyzji niezgodnej z prawem; jeżeli sąd odszedł od praktyki stosowania i wykładni prawa ustalonej przez Sąd Najwyższy Litwy w zaskarżonym postanowieniu; jeżeli praktyka Sądu Najwyższego Litwy w spornej kwestii prawnej nie jest jednolita.

Sprawę kasacyjną rozpatruje się w formie pisemnej. Posiedzenie sądu polega na zawiadomieniu o sprawie, wniesieniu skargi kasacyjnej, odpowiedzi na skargę kasacyjną, wyrażeniu opinii sędziów, głosowaniu i przyjęciu orzeczenia. W wyjątkowych przypadkach sprawa może zostać rozpatrzona ustnie. W wyniku rozpatrzenia sprawy Sąd Najwyższy podejmuje postanowienie, które jest ostateczne i nie podlega dalszemu zaskarżeniu.

Procedura dokumentacyjna („Documentinis procesas”) ma zastosowanie w przypadku roszczeń pieniężnych popartych akceptowalnymi dowodami pisemnymi. Roszczenia w tym postępowaniu nie są rozpatrywane, jeżeli pozwany zamieszkuje za granicą lub siedziba pozwanego znajduje się za granicą. Aby skorzystać z procesu dokumentacyjnego, w skardze należy podać żądanie powoda dotyczące rozprawy dokumentacyjnej oraz wskazać wszelkie pisemne dowody, na których powód opiera swoje roszczenia.

Sąd musi wydać decyzję wstępną nie później niż czternaście dni od dnia otrzymania pozwu. Pozwany nie zostaje powiadomiony o pozwie do czasu wydania wstępnej decyzji. Od wstępnego orzeczenia sądu nie przysługuje zażalenie w trybie apelacyjnym ani kasacyjnym. Postanowienie sądu wchodzi w życie, jeżeli pozwany nie złoży uzasadnionego sprzeciwu w terminie dwudziestu dni od dnia wydania wstępnego postanowienia. Jeżeli pozwany nie zgłosi sprzeciwu w wyznaczonym terminie, decyzja wstępna staje się decyzją ostateczną. Jeżeli dłużnik wniesie sprzeciw w wyznaczonym terminie, sąd najpóźniej następnego dnia roboczego przesyła powodzie kopię zarzutów pozwanego wraz z załącznikami. Powód ma prawo w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania do złożenia odpowiedzi na zarzuty pozwanego i wskazania w odpowiedzi dodatkowych argumentów na poparcie swoich twierdzeń, a także przedstawienia nowych dowodów. Odpowiedź powoda na zarzuty pozwanego sąd przesyła pozwanemu nie później niż w ciągu trzech dni roboczych. Rozprawę sądową wyznacza się nie później niż trzydzieści dni od dnia otrzymania przez sąd odpowiedzi powoda na zarzuty pozwanego lub upływu terminu do złożenia odpowiedzi. Po rozpatrzeniu sprawy sąd podejmuje ostateczną decyzję w sprawie, od której przysługuje odwołanie w ogólnym trybie zaskarżenia orzeczeń sądu apelacyjnego.

Procedura wydawania nakazu sądowego (“Teismo įsakymo”) ma zastosowanie w przypadku roszczeń pieniężnych wynikających z umowy. Wnioski w tej procedurze nie są rozpatrywane, jeśli pozwany mieszka za granicą lub jego miejsce pobytu znajduje się za granicą, albo jeśli wymagane odsetki za zwłokę przekraczają stopę procentową za zwłokę ustaloną przez Ustawę Republiki Litewskiej o zapobieganiu opóźnieniom w płatnościach w transakcjach handlowych.

Sąd nie sprawdza zasadności roszczenia wierzyciela podejmując decyzję o uwzględnieniu wniosku i wydając postanowienie sądu. Po podjęciu decyzji o uwzględnieniu wniosku sąd niezwłocznie, nie później niż następnego dnia roboczego, wydaje wierzycielowi nakaz sądowy i podejmuje decyzję o zastosowaniu wobec dłużnika tymczasowych środków ochrony.

Od nakaz sądowy nie przysługuje odwołanie w drodze postępowania odwoławczego lub kasacyjnego. Nakaz sądowy wchodzi w życie, jeżeli pozwany nie złoży uzasadnionego sprzeciwu w terminie dwudziestu dni od dnia doręczenia zawiadomienia o postanowieniu sądu. Jeżeli pozwany nie zgłosi sprzeciwu w wyznaczonym terminie, postanowienie sądu nabiera mocy ostatecznej. Jeżeli dłużnik zgłosi sprzeciw w wyznaczonym terminie, sąd ma obowiązek nie później niż w ciągu trzech dni roboczych powiadomić wierzyciela, że ​​wierzycielowi przysługuje, zgodnie z ogólnymi przepisami prawa, prawo do wniesienia roszczenia. Tymczasowe środki ochrony zastosowane przez sąd nie mogą zostać uchylone w okresie do wniesienia skargi. Jeżeli wierzyciel nie złoży przed sądem prawidłowo wypełnionego roszczenia w terminie wyznaczonym przez sąd, wniosek wierzyciela uważa się za niezłożony i zwraca się go wierzycielowi, a zastosowane tymczasowe środki ochrony wygasają. Od tej decyzji przysługuje odwołanie w drodze odrębnego odwołania. Sytuacja ta nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez wierzyciela roszczenia w trybie ogólnym.

Procedura dotycząca sporów o niskiej wartości (“Ginčų dėl nedidelių sumų”) ma zastosowanie w sprawach, których wartość roszczenia wynosi do 5000 euro. Procedura jest co do zasady taka sama jak w ogólnym postępowaniu sądowym, z tym że co do zasady sprawa jest rozpatrywana w postępowaniu pisemnym, z wyjątkiem przypadków, gdy co najmniej jedna ze stron wniesie o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu ustnym lub sąd uzna potrzebę rozprawy w sprawie.

Jeżeli po otrzymaniu prawomocnego postanowienia sądu dłużnik odmówi dobrowolnego zastosowania się do orzeczenia sądu, należy uzyskać tytuł egzekucyjny i przedstawić go komornikowi w celu wykonania. Tytuł wykonawczy wydany na podstawie postanowienia sądu może zostać przedstawiony do wykonania w terminie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu. W ramach wykonania orzeczenia roszczenia wierzyciela można zaspokoić poprzez spisanie środków z rachunków dłużnika, zajęcie majątku ruchomego i nieruchomego dłużnika z późniejszą jego sprzedażą, potrącenie roszczeń wzajemnych, windykację z majątku dłużnika i pieniędzy znajdujących się w posiadaniu osób trzecich, wynajem zastawionego majątku, oraz egzekucję z majątku uczestników spółek handlowych.

Jeżeli dłużnik ma oznaki niewypłacalności (kiedy osoba prawna nie jest w stanie terminowo wywiązywać się ze swoich zobowiązań finansowych lub zobowiązania osoby prawnej przekraczają wartość jej majątku), należy rozważyć możliwość wszczęcia postępowania upadłościowego wobec dłużnika. Wierzyciel ma prawo wszcząć tę procedurę, jeżeli kwota jego roszczeń przekracza dziesięć minimalnych miesięcznych wynagrodzeń zatwierdzonych przez rząd.

W ramach tej procedury, w przypadku braku aktywów dłużnika lub ich niewystarczalności, przewiduje się możliwość pociągnięcia do odpowiedzialności uczestników oraz kierownictwo firmy dłużnika. Tak więc, kierownik dłużnika ma obowiązek niezwłocznie rozpocząć procedurę upadłości firmy, gdy tylko stanie się to konieczne. W przypadku niewykonania tego obowiązku, taki kierownik jest zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem swoich obowiązków. Ponadto sąd ma prawo ograniczyć na okres od 1 do 5 lat prawo kierownika osoby prawnej do zajmowania stanowiska kierownika publicznego i/lub prywatnego podmiotu prawnego lub do bycia członkiem organu kolegialnego zarządzania.

Ponadto sąd uznaje upadłość za zamierzoną, jeżeli uzna, że ​​niewypłacalność osoby prawnej jest spowodowana umyślnym złym zarządzaniem osobą prawną lub transakcjami zawartymi w imieniu osoby prawnej, gdy dowiedział się lub powinien był wiedzieć, że ich zawarcie narusza praw lub uzasadnionych interesów wierzyciela. Do transakcji zalicza się: 1) zawieranie transakcji przynoszących straty lub ekonomicznie niekorzystnych dla osoby prawnej, w tym transakcji związanych z zakupem, sprzedażą i/lub przeniesieniem akcji lub innych aktywów finansowych, lub podejmowanie innych decyzji przynoszących straty lub ekonomicznie niekorzystnych dla osoby prawnej; 2) sprzedaż aktywów po cenie niższej niż rynkowa, przekazanie aktywów nieodpłatnie, odroczenie rozliczeń aktywów na okres, który nie był ekonomicznie korzystny dla osoby prawnej, lub umorzenie osoby prawnej akcjami nieaktywnych podmiotów prawnych.; 3) zdolność wierzycieli do zajęcia majątku dłużnika osoby prawnej została ograniczona lub unieważniona, gdyż płatności osoby prawnej przed wszczęciem postępowania upadłościowego zostały dokonane z naruszeniem porządku gotówkowego i bezgotówkowego płatności; 4) księga rachunkowa osoby prawnej została prowadzona w sposób oszukańczy lub niedbały, nieprawidłowe zestawy sprawozdań finansowych i (lub) uchylanie się od płacenia podatków stwierdzone w raporcie z kontroli administratora podatkowego nie zostały złożone lub przekazane rejestratorowi osób prawnych; 5) działalność lub majątek zostały przeniesione na inną osobę prawną, gdy zobowiązania finansowe lub ich część pozostały przy osobie prawnej, która przekazała tę działalność lub majątek.

Uznając upadłość za zamierzoną, sąd, według tej samej definicji, ustala osobę (osoby), których działanie lub zaniechanie spowodowało upadłość zamierzoną.

Syndyk masy upadłości ma prawo zwrócić się do sądu w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o uznaniu upadłości zamierzonej: 1) w związku z unieważnieniem transakcji zawartych przez osobę prawną, sprzecznych z jej celami operacyjnymi oraz ( lub) mogłoby mieć wpływ na to, że osoba prawna nie będzie w stanie spłacić wierzycieli; 2) z powodu unieważnienia transakcji zawartych przez osobę prawną, do której zawarcia nie była ona zobowiązana, jeżeli transakcje te naruszają prawa wierzyciela, a osoba prawna wiedziała lub powinna była o tym wiedzieć.

W wyniku unieważnienia takich transakcji możliwy jest zwrot dłużnikowi tego, co utracił w wyniku takich transakcji, a tym samym zwiększenie masy likwidacyjnej na zaspokojenie roszczeń wierzycieli i pokrycie kosztów przeprowadzenia postępowania upadłościowego.

Jeśli masz pytania lub potrzebujesz wsparcia w zakresie międzynarodowej windykacji na terenie Republiki Litewskiej, nasza firma jest gotowa udzielić fachowej pomocy, aby skutecznie rozwiązać Twój problem finansowy. Zapraszamy do kontaktu w celu uzyskania dodatkowych informacji i profesjonalnego wsparcia ze strony naszych specjalistów.

12.06.2024

216