Gabon’da alacak tahsilatı

Gabon’da alacak tahsilatı prosedürü, borçlunun mali performansının, faaliyet alanının, şirketin geçmişinin, borcun belgesel kanıtlarının mevcudiyetinin, mevcut mahkeme davalarının ve icra prosedürlerinin ve borca itiraz etme olasılığının analizi ile başlar. Bu analiz, borcun tahsil edilmesi için kullanılacak stratejiyi oluşturur.

Borçluya karşı aktif bir mahkeme takibinin veya alacağın tahsiline ilişkin uygulanmamış mahkeme kararlarının bulunmaması ve borçlunun ticari faaliyetlerine devam etmesi halinde, yargı dışı tahsilat yolu tercih edilebilir hale gelmektedir.

Bu aşama, alacaklının taleplerini veya diğer olası uzlaşma seçeneklerini (örneğin, malların iadesi, borcun üçüncü bir tarafa devredilmesi, hizmet veya mal takası) ödemek için bir anlaşmaya varmak üzere borçlu ile aktif müzakereleri içerir. 

Borçlu ile etkileşim, ihbarın posta, e-posta, telefon veya kurye yoluyla gönderilmesinden hemen sonra başlar. Bu süreç, sürekli baskı uygulamak için borçlu ile yoğun iletişimi içerir. Temel amaç, borcun mümkün olan en kısa sürede tahsil edilmesini sağlamak için kilit karar mercileriyle temas kurmaktır.

Yargı dışı tahsilatın ortalama süresi 60 güne kadardır (taksitlendirme anlaşması vakaları hariç). Bu aşama beklenen sonuçları getirmezse veya ilk analizden sonra uygulanamayacağı anlaşılırsa, yargı yoluyla tahsilata başlamak gerekmektedir.

Gabon Cumhuriyeti, yukarıda adı geçen kuruluşun tüm üye ülkeleri tarafından uygulamaya tabi olan, onaylanmış dokuz Tekdüzen Yasal Kanun içeren OHADA’nın (Afrika’da Ticaret Hukukunun Uyumlaştırılması Örgütü) üyesidir. Bu nedenle, adli alacak tahsilatı, icra ve iflas prosedürleri esas olarak ilgili Yeknesak Kanunların hükümlerine tabidir. 

Dava açmadan önce zamanaşımına dikkat etmelisiniz. Gabon ulusal hukukuna göre genel zamanaşımı süresi 30 yıldır. OHADA genel ticaret kanunu hükümlerine göre tacirler arasındaki veya tacirler ile tacir olmayanlar arasındaki ticari işlemlerden doğan yükümlülükler beş yıl sonra sona erer. Zaman aşımı süresinin sona ermesinin sonuçları, yalnızca borçlunun talebi üzerine ilk ve temyiz mahkemesinde uygulanır. Borçlu alacaklının taleplerini tanıdığında zamanaşımı süresi kesilir. Kesintiden sonra zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı süresi tarafların anlaşmasıyla kısaltılabilir veya uzatılabilir. Ancak, bir yıldan daha az bir süreye indirilemez ve on yıldan daha fazla bir süreye çıkarılamaz. Taraflar ayrıca, karşılıklı mutabakatla, zamanaşımı süresinin durdurulması ve kesilmesi için nedenler listesine ekleme yapabilirler.

Gabon Cumhuriyeti’nde borcun adli yollardan tahsil edilmesi normal mahkeme süreci ve ödeme emri çıkarılması yoluyla yapılır.

Olağan adli prosedür, yargılamanın başlatılması için başvuruda bulunulması yoluyla gerçekleştirilir. Başvuru, kaydedildiği andan itibaren mahkeme başkanına devredilir ve mahkeme başkanı, emriyle davanın değerlendirilmesi için duruşma tarihini belirler. Üç gün içerisinde başvurunun ve başkanın emrinin bir örneği sanığa teslim edilmek üzere icra memuruna iletilir.

Mahkemeye çıkma süresi, celbin tebliğ tarihinden itibaren en az on beş gündür. Bu süre mesafeye bağlı olarak artar. Borçlunun mahkemenin bölgesel yargı yetkisi dışında olması durumunda süre bir ay artırılır; borçlunun Gabon toprakları dışında olması durumunda süre iki ay artırılır.

Alacaklı Gabon’da ikamet etmiyorsa, davalının talebi üzerine alacaklı, kendisine hükmedilebilecek masraf ve zararların ödenmesi için teminat sağlamakla yükümlüdür. Kefalet miktarı mahkeme kararıyla belirlenir. Kefalet ödenene kadar davalının, alacaklının iddialarına karşı kendisini savunması gerekmeyebilir. Alacaklı, Gabon Cumhuriyeti topraklarında bulunan ve belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeye yeterli miktarda gayrimenkul sahibi olduğunu kanıtlarsa teminat vermekten muaf tutulabilir.

Belirlenen günde tarafların bizzat veya temsilcileri aracılığıyla hazır bulunmaları gerekmektedir. Tarafların hazır bulunması halinde mahkeme tarafların açıklamalarını dinler ve onlar tarafından sunulan sonuçları ve belgeleri dikkate alır. Mahkeme, tarafların açıklamalarının ve vardığı sonuçların davanın esası açısından değerlendirilmesi için yeterli olduğunu tespit ederse, ön yargılamayı kapatacak ve esasa ilişkin bir duruşma ayarlayacaktır. Bu duruşma aynı gün yapılabilir. Mahkeme ayrıca, daha fazla görüş alışverişinin veya belge ibrazının gerekli olduğunu düşünmesi halinde, tarafların davanın nihai müzakeresi için belirlenen bir tarihte yeniden huzuruna çıkmalarına da karar verebilir. Bu durumda tarafların her biri için görüş bildirmeleri ve belge sunmaları için gereken süreyi belirler.

Sanığın belirlenen günde duruşmaya gelmemesi halinde mahkeme, mevcut materyallere dayanarak davayı onun katılımı olmadan değerlendirebilir veya sanığın yeniden çağrılmasını emredebilir.

Planlanan ilk toplantıda mahkeme, davanın esas açısından değerlendirilmeye hazır olmadığı kanaatine varırsa, mahkeme soruşturma tedbirlerinin alınmasına karar verir. Soruşturma faaliyetleri sırasında mahkeme, tarafları ve tanıkları sorgular, belgelerin gerçekliğini doğrular, inceleme yapılmasına karar verir ve diğer usule ilişkin konuları işler. Mahkeme, soruşturma tedbirlerini tamamladıktan sonra davayı esastan inceliyor ve taraflar arasındaki tartışmanın ardından nihai kararını veriyor.

Ödeme emri verme süreci, OHADA Borç Uzlaştırma Yasası’na tabidir ve bir sözleşme, ciro edilebilir senet veya çek kapsamında oluşan borçların tahsili için kullanılır. Bu prosedüre başlamak için alacaklının, borcu teyit eden belgeleri ekleyerek ödeme emri için mahkemeye başvurması gerekir. Mahkemece başvuru ve belgelerin iddiaların geçerliliğini kısmen veya tamamen desteklediğinin tespiti halinde uygun miktarda ödeme emri düzenlenir. Başvurunun tamamen veya kısmen reddedilmesi durumunda, alacaklı bu karara itiraz edemez ancak genel yasal işlemlere uygun olarak talepte bulunma hakkına sahiptir.

Başvuru ve ödeme emrinin onaylı örneklerinin üç ay içinde borçluya iletilmesi gerekir, aksi takdirde emir hukuki geçerliliğini kaybeder. Borçlu, belgeleri aldıktan sonra ya 15 gün içinde borcunu ödemek ya da aynı süre içerisinde itirazda bulunmakla yükümlüdür. İtiraz yapılmazsa emir icra belgesi haline gelir. İtiraz halinde hâkim tarafları uzlaştırmaya çalışır. Bir uzlaşmaya varılırsa, bir kopyası yürütme formülünü içeren bir uzlaşma kanunu hazırlanır. Uzlaşmanın mümkün olmaması durumunda mahkeme, borçlunun yokluğunda dahi davayı derhal değerlendirerek esasa ilişkin karar verir. Bu karar, çekişmeli yargılamada verilen karara eşdeğerdir. Bu durumda mahkeme kararı asıl ödeme emrinin yerine geçer.

İlk derece mahkemesinin kararına, itiraz edilen kararın kabul edildiği tarihten itibaren bir ay içinde istinaf mahkemesinde itiraz edilebilir. İtiraz süresi yukarıda belirtilen mesafe süreleri kadar uzatılır. Zamanında yapılan itiraz, itiraz edilen kararın etkisini askıya alır. Temyiz Mahkemesinin kararına, itiraz edilen karar tarihinden itibaren iki ay içinde Gabon Yüksek Mahkemesinde itiraz edilebilir. Temyiz süresi içerisinde, kararın uygulanmasının onarılamaz bir zarara yol açması halinde, ilgili tarafın talebi üzerine itiraz edilen kararın etkisi durdurulabilir. Yüksek Mahkemenin kararı kesindir ve tekrar temyize tabi değildir.

Mahkeme kararının yürürlüğe girmesinden sonra alacaklının icra prosedürünü başlatması gerekir. Bir kararın 30 yıl içinde icrası mümkündür. Mahkeme kararının zorunlu icrası kapsamında, alacaklının talepleri şu yollarla karşılanabilir: borçlunun hesaplarındaki paranın haczi ve tahsili; borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarının haczedilmesi ve ardından satışı; değerli evrakların haczi ve müsaderesi; borçlunun üçüncü şahısların elinde bulunan mallarının haczi ve müsaderesi, mahsul ve meyvelere el konulması.

Borç tahsilinin alternatif bir yolu da borçlu hakkında iflas davası başlatmaktır. Gabon Cumhuriyeti’nde bu prosedür, Tek Tip İflas Kanunu OHADA’nın hükümlerine tabidir. Alacaklı, alacaklarının ihtilafsız olması, tutarının belirlenmesi ve ödenebilir olması halinde süreci başlatma hakkına sahiptir. Borçlunun mal varlığı tüm alacaklıların alacaklarını tam olarak karşılamaya yetmiyorsa, borçlunun zarar verme kastıyla yaptığı işlemlerin iptali mümkündür. Ödemelerin sona ermesinden iflas işlemlerinin başlamasına kadar geçen süre içinde gerçekleştirilen bu tür işlemler şunları içerir: varlıkların karşılıksız transferi; borçlunun yükümlülüklerinin karşı tarafın yükümlülüklerini önemli ölçüde aştığı işlemler; henüz vadesi gelmemiş borçların erken ödenmesi; mevcut borçlar için teminat sağlamak; ve diğer tarafın borçlunun mali iflasını bildiği işlemler. Bu tür işlemlerin iptali, borçlu tarafından kaybedilen mülkün veya diğer varlıkların iadesine olanak tanır, bu da alacaklıların taleplerini karşılamak ve iflas prosedürünün masraflarını karşılamak için tasfiye masasının hacmini artırır.

Gabon’da uluslararası borç tahsilatı konusunda herhangi bir sorunuz varsa veya desteğe ihtiyacınız varsa şirketimiz, mali sorununuzu etkili bir şekilde çözmek için uzman yardımımızı sağlamaya hazırdır. Uzmanlarımızdan ek bilgi ve profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçin.

20.12.2024

112