Windykacja w Kuwejcie

Windykacja w Kuwejcie rozpoczyna się od prawnej i finansowej oceny dłużnika, dokumentów potwierdzających roszczenie, działalności gospodarczej dłużnika, majątku dostępnego w Kuwejcie, toczących się spraw sądowych, istniejących orzeczeń, ryzyk egzekucyjnych oraz możliwych zarzutów wobec długu. W przypadku wierzyciela zagranicznego znaczenie ma również to, czy dług wynika z umowy międzynarodowej, niezapłaconych faktur, dostawy towarów, świadczenia usług, relacji wspólników, finansowania, korespondencji elektronicznej albo orzeczenia wydanego poza Kuwejtem. Strategia zależy nie tylko od wysokości długu, ale także od tego, czy roszczenie jest udokumentowane, wymagalne, nadaje się do uzyskania nakazu zapłaty, czy dłużnik posiada majątek podlegający zajęciu oraz czy odzyskanie należności będzie wymagało ustalenia majątku, środków zabezpieczających albo uznania zagranicznego orzeczenia.

Jeżeli dłużnik prowadzi aktywną działalność, nie ma historii bezskutecznych egzekucji uniemożliwiającej realne rozmowy ugodowe, a wierzyciel dysponuje dokumentami wystarczającymi do wykazania długu, pierwszym praktycznym etapem jest zwykle uporządkowana komunikacja przedprocesowa. Pozwala ona ustalić stanowisko dłużnika, potwierdzić, czy roszczenie jest kwestionowane, utrwalić dowód wezwania do zapłaty i przygotować sprawę do postępowania sądowego, jeżeli płatność nie zostanie dokonana.

Etap ten obejmuje windykację przedprocesową w Kuwejcie prowadzoną w formie udokumentowanej komunikacji ugodowej z dłużnikiem. Wierzyciel może zaproponować zapłatę długu, harmonogram spłat, zwrot towaru, przeniesienie długu na osobę trzecią, rozliczenie przez wymianę usług lub towarów albo inne zgodne z prawem rozwiązanie handlowe, które zabezpiecza interes wierzyciela.

Komunikacja z dłużnikiem rozpoczyna się po wysłaniu wezwania odpowiednim kanałem kontaktu, w tym pocztą, pocztą elektroniczną, telefonicznie lub przez komunikatory internetowe, jeżeli charakter relacji stron na to pozwala. Celem tego etapu jest dotarcie do osoby uprawnionej do podjęcia decyzji o płatności, utrwalenie stanowiska dłużnika, ustalenie zarzutów oraz ocena, czy sprawę można zakończyć bez procesu.

Jeżeli uporządkowane rozmowy nie prowadzą do zapłaty lub ugody, dłużnik ignoruje kontakt, bezzasadnie kwestionuje dług, przenosi majątek, ma inne postępowania egzekucyjne albo wykazuje oznaki niewypłacalności, wierzyciel powinien przejść do właściwej drogi prawnej: zwykłego postępowania sądowego, nakazu zapłaty, uznania i wykonania istniejącego zagranicznego orzeczenia, przymusowej egzekucji albo działań związanych z upadłością.

Przed podjęciem działań prawnych należy ocenić termin przedawnienia. Zgodnie z prawem cywilnym Kuwejtu ogólny termin przedawnienia roszczeń cywilnych wynosi 15 lat, natomiast niektóre kategorie roszczeń mogą podlegać krótszym terminom szczególnym. Zarzut przedawnienia jest uwzględniany przez sąd, gdy powoła się na niego dłużnik. Bieg przedawnienia może zostać przerwany przez czynności procesowe wierzyciela, a także przez wyraźne lub dorozumiane uznanie długu przez dłużnika. Dorozumiane uznanie może wystąpić na przykład wtedy, gdy dłużnik ustanawia zabezpieczenie na rzecz wierzyciela.

Po przerwaniu termin przedawnienia biegnie na nowo. Dlatego pisemne uznanie długu, częściowa spłata, ustanowienie zabezpieczenia, korespondencja ugodowa oraz czynności procesowe mają istotne znaczenie dla zachowania pozycji wierzyciela.

Prawo Kuwejtu przewiduje sądową windykację długu w zwykłym postępowaniu sądowym oraz przez wydanie nakazu zapłaty, jeżeli roszczenie spełnia wymagania tej procedury. W sprawach, w których istnieje realne ryzyko przeniesienia majątku, ukrycia środków albo utrudnienia przyszłej egzekucji, strategia procesowa może obejmować również środki zabezpieczające, w tym zajęcie majątku albo inne środki tymczasowe dostępne na podstawie kuwejckich przepisów proceduralnych.

Zwykła procedura sądowa rozpoczyna się od złożenia pozwu w sądzie. Następnie kancelaria sądowa rejestruje pozew w dniu złożenia wniosku we właściwym rejestrze i wyznacza termin rozprawy. Oryginał i kopie wniosku przekazuje się komornikowi w celu zawiadamiania oskarżonego, a następnie zwraca z powrotem do urzędu.

Pozwany ma obowiązek dostarczyć dokumenty i odpowiedź na pozew nie później niż na drugiej rozprawie. Termin stawienia się w sądzie wynosi pięć dni, ale w razie potrzeby termin ten może zostać skrócony do dwóch dni.

Jeżeli powód i pozwany stawią się przed sądem z własnej inicjatywy i przedstawią swój spór, sąd ma prawo niezwłocznie rozpatrzyć pozew i w miarę możliwości podjąć decyzję. W przeciwnym razie zaplanowane jest kolejne spotkanie. Sekretarz sądowy musi dokończyć proces złożenia sprawy w dzienniku po pobraniu opłaty.

Podczas rozprawy sąd w pierwszej kolejności stara się pogodzić strony. Jeżeli do pojednania nie dojdzie, sędzia zarządza zapisanie w protokole posiedzenia ustnych oświadczeń stron lub ich przedstawicieli o żądaniach i sprzeciwach. Po rozważeniu stanowisk stron, ocenie dowodów i wysłuchaniu argumentów sąd kończy rozprawę i podejmuje decyzję albo na tym posiedzeniu, albo na kolejnym.

Jeżeli pozwany nie stawi się na pierwszej rozprawie lub zwróci się o więcej czasu na zorganizowanie zastępstwa prawnego, sąd odroczy rozprawę na okres od jednego do trzech tygodni. Sądy na ogół nie odraczają rozprawy więcej niż raz z tego samego powodu. Jeżeli zatem pozwany wielokrotnie nie stawi się na rozprawę bez uzasadnionej przyczyny, sąd dokona oceny zasadności pozwu i oddali pozew lub wyda wyrok zaoczny.

Nakaz zapłaty służy do dochodzenia określonej kwoty pieniężnej, z odsetkami ustawowymi albo bez nich, jeżeli prawo wierzyciela jest wymagalne, udokumentowane i nadaje się do tej przyspieszonej procedury. Przed złożeniem wniosku o nakaz zapłaty wierzyciel musi doręczyć dłużnikowi wezwanie do zapłaty i wyznaczyć co najmniej 10 dni na zapłatę. Wezwanie może zostać doręczone listem poleconym albo z użyciem nowoczesnych środków komunikacji elektronicznej zatwierdzonych przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Następnie do sądu składany jest wniosek wraz z dokumentami potwierdzającymi dług i doręczenie wezwania dłużnikowi.

Wniosek musi być sporządzony w dwóch identycznych egzemplarzach i zawierać szczegóły roszczenia.

Jeżeli sąd uzna wniosek za uzasadniony, wydaje nakaz w terminie trzech dni od dnia złożenia wniosku. W przeciwnym razie sąd odstępuje od wydania nakazu i wyznacza rozprawę przed właściwym sądem. W takim przypadku wierzyciel ma obowiązek zawiadomić dłużnika o terminie rozprawy oraz o treści złożonego wniosku.

Dłużnik musi zostać powiadomiony o nakazie zapłaty w ciągu sześciu miesięcy od jego wydania. W przeciwnym razie nakaz uważa się za nieważny. Dłużnik może wnieść uzasadnione zarzuty w terminie 10 dni od doręczenia nakazu, a zarzuty są rozpoznawane przez sąd pierwszej instancji zgodnie z właściwymi zasadami proceduralnymi. Jeżeli zarzuty nie zostaną wniesione w wymaganym terminie, nakaz zapłaty uzyskuje skuteczność egzekucyjną zgodnie z prawem.

W sporach handlowych o zapłatę istotne mogą być dowody elektroniczne, jeżeli wierzyciel opiera roszczenie na korespondencji elektronicznej, wiadomościach, elektronicznych potwierdzeniach płatności, cyfrowych akceptacjach zamówień albo dokumentach podpisanych elektronicznie. Kuwejcka ustawa o transakcjach elektronicznych przyznaje skutki prawne dokumentom elektronicznym i chronionym podpisom elektronicznym w transakcjach cywilnych i handlowych, jeżeli spełnione są wymagania ustawowe. Ma to znaczenie dla wierzycieli, którzy wykazują, że dłużnik potwierdził zamówienie, przyjął dostawę, zaakceptował faktury, uznał obowiązek zapłaty albo dokonał przelewów elektronicznych.

Od orzeczenia sądu pierwszej instancji może przysługiwać apelacja do sądu apelacyjnego w terminie 30 dni od dnia wydania zaskarżonego orzeczenia, jeżeli apelacja jest dostępna zgodnie z przepisami proceduralnymi. Po zmianach z 2025 roku niektóre sprawy o niższej wartości mogą stać się ostateczne bez zwykłej apelacji, zależnie od wartości i rodzaju sprawy. Od orzeczenia sądu apelacyjnego można wnieść skargę do Sądu Kasacyjnego w terminie 60 dni, jeżeli kasacja jest prawnie dopuszczalna, w tym gdy wartość roszczenia przekracza 30 000 dinarów kuwejckich albo gdy wartość roszczenia nie została oznaczona. Wniesienie środka zaskarżenia nie powoduje automatycznego zawieszenia egzekucji.

Sąd może jednak, na wniosek strony, zawiesić wykonanie orzeczenia, jeżeli egzekucja może spowodować poważną szkodę, a podstawy zaskarżenia są wystarczająco istotne, aby uzasadniały zawieszenie. Orzeczenie Sądu Kasacyjnego jest ostateczne i nie podlega dalszemu zaskarżeniu.

Dla wierzyciela międzynarodowego wybór drogi odzyskania należności może zależeć od tego, czy istnieje już prawomocne orzeczenie zagranicznego sądu przeciwko dłużnikowi albo dotyczące majątku położonego w Kuwejcie. Uznanie i wykonanie zagranicznych orzeczeń w Kuwejcie odbywa się na podstawie przepisów o postępowaniu cywilnym i handlowym, a sąd kuwejcki bada między innymi wzajemność, właściwość sądu zagranicznego, prawidłowe zawiadomienie i możliwość udziału stron w postępowaniu, prawomocność orzeczenia, brak sprzeczności z istniejącym orzeczeniem kuwejckim oraz zgodność z porządkiem publicznym i zasadami moralności w Kuwejcie. Po nadaniu zagranicznemu orzeczeniu skuteczności w Kuwejcie może ono zostać wykonane przy użyciu tych samych mechanizmów egzekucyjnych, które stosuje się do orzeczeń kuwejckich.

Po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne. Orzeczenie może zostać przedstawione do wykonania w ciągu 15 lat.

W ramach egzekucji roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone przez zajęcie i pobranie środków z rachunków bankowych dłużnika, zajęcie i sprzedaż ruchomości oraz nieruchomości, zajęcie papierów wartościowych, zajęcie udziałów w spółce, a także zajęcie majątku dłużnika lub jego wierzytelności znajdujących się u osób trzecich. Ostatnie reformy egzekucyjne w Kuwejcie wzmocniły rolę organu egzekucyjnego przez umożliwienie kierowania zapytań o majątek dłużnika do organów państwowych, banków, spółek inwestycyjnych, podmiotów rozliczeniowych i innych instytucji, w tym w zakresie majątku, praw, sald bankowych, przeniesionych składników majątkowych oraz osób, które otrzymały majątek od dłużnika po powstaniu długu.

Na wniosek wierzyciela organ egzekucyjny może również zastosować środki wobec dłużnika, który ma możliwość wykonania prawomocnego orzeczenia albo wykonalnego nakazu, lecz tego nie robi. Środki te mogą obejmować zakaz podróży, zatrzymanie albo oba te środki, z zachowaniem warunków przewidzianych w przepisach o postępowaniu cywilnym i handlowym. Zatrzymanie nie może przekraczać sześciu miesięcy. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna, nakaz zatrzymania może zostać skierowany wobec osoby bezpośrednio odpowiedzialnej za niewykonanie orzeczenia egzekucyjnego. Sąd albo sędzia egzekucyjny może również rozważyć termin dodatkowy lub spłatę w ratach, jeżeli spełnione są warunki prawne dla takiego rozwiązania.

Alternatywną możliwością odzyskania należności od spółki, handlowca albo przedsiębiorcy jest upadłość lub procedura związana z niewypłacalnością dłużnika na podstawie kuwejckiej ustawy upadłościowej nr 71 z 2020 roku. Współczesne prawo upadłościowe Kuwejtu nie ogranicza się wyłącznie do likwidacji. Obejmuje również ugodę ochronną i restrukturyzację, które mogą mieć znaczenie wtedy, gdy działalność dłużnika może być kontynuowana, ale jego zobowiązania wymagają uporządkowania. Wierzyciel może korzystać z instrumentów upadłościowych, jeżeli dłużnik zaprzestał dokonywania płatności, występuje deficyt w jego sytuacji finansowej albo działalność dłużnika nie jest stabilna.

Kuwejckie prawo upadłościowe ustanowiło wyspecjalizowany sąd upadłościowy oraz system obejmujący administrację upadłościową, syndyków, biegłych rewidentów i innych uczestników działających pod nadzorem sądu. Dla wierzyciela oznacza to, że postępowanie upadłościowe może służyć różnym celom zależnie od sytuacji dłużnika: zgłoszeniu i weryfikacji wierzytelności, nadzorowi nad majątkiem dłużnika, udziałowi w restrukturyzacji, likwidacji majątku albo zaskarżeniu czynności, które naruszyły interes ogółu wierzycieli.

Na tym etapie, jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na pełne zaspokojenie roszczeń wierzycieli, istnieje możliwość zaskarżenia transakcji dokonanych z zamiarem wyrządzenia wierzycielom szkody albo transakcji, które bezpodstawnie zmniejszyły majątek dłużnika.

Następujące transakcje lub czynności mogą zostać uznane za nieważne, jeżeli zostały dokonane przez dłużnika w ciągu trzech miesięcy poprzedzających dzień zawieszenia płatności: darowizny lub prezenty, z wyjątkiem drobnych darowizn; wszelkie transakcje, w których zobowiązania dłużnika są wyraźnie nieproporcjonalne do zobowiązań drugiej strony; spłatę zadłużenia przed terminem wymagalności w sposób inny niż zwyczajowy tryb spłaty tego rodzaju zadłużenia; obciążanie wszelkiego rodzaju majątku dodatkowym zabezpieczeniem w celu zabezpieczenia istniejącego zadłużenia, chyba że jest to uzasadnione względami gospodarczymi; jakiekolwiek transakcje, jeżeli wyrządziły one szkodę wierzycielom i jeżeli osoba uczestnicząca w transakcji wiedziała lub powinna była wiedzieć, że dłużnik wstrzymał płatności albo znajdował się w stanie niewypłacalności finansowej.

Przedawnienie roszczeń o unieważnienie powyższych transakcji i działań upływa po roku od dnia ogłoszenia postanowienia o wszczęciu postępowania upadłościowego. W wyniku unieważnienia takich transakcji wartość wyprowadzona z majątku dłużnika może zostać przywrócona, co zwiększa masę likwidacyjną dostępną na zaspokojenie roszczeń wierzycieli i pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Reżim upadłościowy przewiduje również konsekwencje nieuczciwego działania po otwarciu postępowania upadłościowego, w tym ryzyka odpowiedzialności osób uczestniczących w ukrywaniu ksiąg, przywłaszczaniu majątku spółki albo utrudnianiu prawidłowego zarządzania masą upadłościową.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie windykacji w Kuwejcie, Grandliga może pomóc na wszystkich kluczowych etapach odzyskiwania należności: analizie dłużnika i dokumentów, uporządkowanej komunikacji ugodowej, przygotowaniu strategii sądowej, postępowaniu o nakaz zapłaty, zwykłym postępowaniu sądowym, uznaniu i wykonaniu zagranicznego orzeczenia, przymusowej egzekucji, działaniach dotyczących majątku dłużnika oraz odzyskiwaniu należności w ramach postępowań upadłościowych. Właściwa ścieżka działania jest dobierana po analizie dokumentów długu, statusu dłużnika, dostępnego majątku, terminu przedawnienia oraz etapu proceduralnego sprawy.

04.11.2024

151