Windykacja w Malezji

Windykacja w Malezji rozpoczyna się od prawnej i finansowej oceny dłużnika, jego wypłacalności, faktycznej działalności, historii płatniczej, dokumentów potwierdzających dług, toczących się spraw sądowych, istniejących orzeczeń, postępowań egzekucyjnych oraz możliwych zarzutów wobec roszczenia. Wynik tej oceny pozwala ustalić, czy sprawę należy rozpocząć od negocjacji, skierować bezpośrednio do sądu, oprzeć na istniejącym orzeczeniu zagranicznym albo najpierw skoncentrować się na majątku znajdującym się w Malezji.

Na tym etapie należy ustalić, czy dłużnikiem jest osoba fizyczna, spółka malezyjska, spółka zagraniczna prowadząca działalność w Malezji, poręczyciel albo inny podmiot odpowiedzialny za zapłatę. W przypadku spółki istotne są jej dane rejestrowe, aktywna działalność, należności od kontrahentów, rachunki, majątek, historia sporów, istniejące zobowiązania oraz oznaki niewypłacalności. W przypadku osoby fizycznej znaczenie mają miejsce zamieszkania, działalność gospodarcza, związek z Malezją oraz majątek, który może być objęty egzekucją albo postępowaniem upadłościowym.

Wierzyciel powinien przeanalizować umowę, faktury, dokumenty dostawy, potwierdzenia wykonania usług, zestawienia sald, korespondencję, uznanie długu, częściowe płatności, gwarancje, zabezpieczenia, postanowienia dotyczące jurysdykcji oraz prawa właściwego. Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się istotne sprawy sądowe, nie istnieją wcześniejsze niespłacone orzeczenia, dłużnik nadal prowadzi działalność i ma realną możliwość zapłaty, uzasadnione może być rozpoczęcie sprawy od etapu przedsądowego.

Etap przedsądowy obejmuje negocjacje ugodowe z dłużnikiem w celu uzyskania dobrowolnej zapłaty, uzgodnienia harmonogramu spłaty albo wypracowania innego zgodnego z prawem rozwiązania gospodarczego, takiego jak zwrot towaru, przejęcie długu przez osobę trzecią, potrącenie, wymiana usług lub zmiana warunków płatności.

Kontakt z dłużnikiem powinien rozpocząć się po wysłaniu udokumentowanego wezwania za pośrednictwem poczty, poczty elektronicznej, telefonu, komunikatora lub innego kanału używanego w relacjach handlowych. Wierzyciel powinien zachować dowód doręczenia, odpowiedzi dłużnika, obietnice zapłaty, zastrzeżenia, dokumenty uzgodnienia salda oraz wszelkie pisemne oświadczenia, które mogą potwierdzać uznanie długu albo odmowę zapłaty.

Celem tego etapu jest ustalenie osób decyzyjnych, określenie, czy dłużnik uznaje czy kwestionuje dług, utrwalenie jego stanowiska oraz ocena, czy dobrowolna spłata jest realna. Jeżeli dłużnik ignoruje wezwanie, bez wystarczających podstaw kwestionuje dług, opóźnia płatność, przenosi majątek albo już wstępna analiza wskazuje, że negocjacje nie doprowadzą do zapłaty, należy przejść do etapu sądowej windykacji w Malezji.

Przed podjęciem działań sądowych należy ocenić termin przedawnienia. Zgodnie z malezyjską ustawą o przedawnieniu roszczenie oparte na umowie co do zasady nie może być dochodzone po upływie sześciu lat od dnia powstania podstawy roszczenia. W sprawach o zapłatę długu punkt początkowy zwykle wiąże się z terminem wymagalności płatności, naruszeniem obowiązku zapłaty albo harmonogramem płatności uzgodnionym przez strony.

Bieg przedawnienia może mieć związek z uznaniem długu albo częściową zapłatą. Jeżeli wierzyciel powołuje się na uznanie długu, powinno ono mieć formę pisemną i być podpisane przez dłużnika albo osobę uprawnioną do działania w jego imieniu. Częściowa spłata długu głównego lub odsetek również może mieć znaczenie przy ustalaniu nowego początku biegu terminu dochodzenia roszczenia.

Prawo Malezji przewiduje sądową windykację długu w zwykłym postępowaniu sądowym oraz w trybach procesowych, które mogą pozwolić wierzycielowi uzyskać orzeczenie bez pełnej rozprawy, jeżeli pozwany nie ma rzeczywistej podstawy do obrony.

Sądami pierwszej instancji są sądy magistrackie, sądy sesyjne oraz Wysoki Sąd. Sąd magistracki jest właściwy do rozpoznawania spraw windykacyjnych do kwoty 100 000,00 RM, sąd sesyjny rozpoznaje wiele spraw cywilnych od 100 001,00 RM do 1 000 000,00 RM, a sprawy przekraczające właściwość kwotową sądów niższej instancji są zasadniczo kierowane do Wysokiego Sądu.

Windykacja sądowa następuje poprzez złożenie pozwu do sądu. Sąd sprawdza zgodność pozwu z wymaganiami prawa procesowego. Jeżeli pozew spełnia wymagania, sekretarz sądowy rejestruje go i wydaje wezwanie dla pozwanego. Termin ważności wezwania wynosi 6 miesięcy od dnia jego rejestracji. Jeżeli doręczenie wezwania pozwanemu w tym terminie nie jest możliwe, powód może złożyć wniosek o przedłużenie jego ważności.

Jeżeli pozwany znajduje się poza Malezją, wierzyciel powinien uwzględnić zasady doręczenia poza granicami jurysdykcji. Ma to szczególne znaczenie, gdy roszczenie ma wystarczający związek z Malezją, umowa została zawarta przez przedstawiciela w Malezji, do umowy stosuje się prawo malezyjskie albo strony uzgodniły właściwość sądów malezyjskich.

Jeżeli powód nie jest rezydentem Malezji, sąd może nakazać zabezpieczenie kosztów sądowych w zależności od okoliczności sprawy. Dla zagranicznego wierzyciela oznacza to, że możliwe koszty zabezpieczenia należy uwzględnić przy planowaniu budżetu i strategii procesu.

Po otrzymaniu wezwania pozwany musi złożyć w sądzie zawiadomienie o stawiennictwie. Powód musi doręczyć pozwanemu odpis pozwu w ciągu 14 dni od stawiennictwa pozwanego. Jeżeli zawiadomienie o stawiennictwie nie zostanie złożone w wymaganym terminie, a pozew obejmuje wyłącznie roszczenie o określoną kwotę, sąd może wydać prawomocne orzeczenie przeciwko pozwanemu na kwotę nieprzekraczającą kwoty dochodzonej w pozwie.

Jeżeli kwota nie jest określona, sąd może wydać orzeczenie wstępne i ustalić wysokość należnej kwoty na dalszym etapie postępowania.

Jeżeli pozwany stawił się w sądzie i zamierza bronić się przed pozwem, ma obowiązek złożyć odpowiedź na pozew w terminie 14 dni od dnia otrzymania odpisu pozwu. Po otrzymaniu odpowiedzi pozwanego powód powinien złożyć odpowiedź na stanowisko pozwanego w terminie 14 dni.

Pisma procesowe stron powinny zawierać zwięzłe przedstawienie istotnych faktów, na których opiera się roszczenie lub obrona, a nie dowody, za pomocą których fakty te mają zostać udowodnione. W sprawach o zapłatę długu pozew powinien jasno wskazywać podstawę umowną zobowiązania, wysokość długu, termin wymagalności, naruszenie obowiązku zapłaty, żądane odsetki lub kary oraz dokumenty, na których opiera się wierzyciel.

Twierdzenie faktyczne przedstawione przez jedną stronę może zostać uznane za przyjęte przez stronę przeciwną, jeżeli nie zostanie właściwie zakwestionowane w piśmie procesowym. Zakres spornych i niespornych faktów ma znaczenie dla dalszego prowadzenia sprawy oraz dla możliwości uzyskania orzeczenia bez pełnej rozprawy.

Jeżeli pozwany nie ma realnych podstaw do obrony przed roszczeniem, powód może wystąpić o wyrok podsumowujący. Taki tryb może być użyteczny w sprawach o zapłatę, w których dług wynika z wyraźnych dokumentów, takich jak umowa, faktury, dokumenty dostawy, potwierdzenia wykonania usług, zestawienia sald, pisemne uznanie długu, częściowe płatności lub korespondencja potwierdzająca obowiązek zapłaty.

Wniosek powoda powinien być poparty oświadczeniem pod przysięgą przedstawiającym fakty, na których opiera się roszczenie, w tym twierdzenia oparte na informacjach lub przekonaniu, jeżeli wskazano ich źródła i podstawy. Zawiadomienie o wniosku oraz kopia oświadczenia muszą zostać doręczone pozwanemu w terminie 14 dni. Pozwany może sprzeciwić się wnioskowi przez oświadczenie pod przysięgą albo w inny sposób akceptowany przez sąd. Jeżeli sąd uzna wniosek powoda za zasadny, orzeka na korzyść powoda. W przeciwnym razie oddala wniosek i kontynuuje rozpoznanie sprawy w zwykłym trybie.

Jeżeli sprawa wymaga pełnego rozpoznania, sąd wyznacza rozprawę. W toku postępowania sąd wysłuchuje stanowisk stron, przeprowadza czynności związane z ujawnieniem i badaniem informacji oraz dowodów, a następnie po ustaleniu istotnych faktów wydaje orzeczenie co do istoty sporu.

Od orzeczenia sądu magistrackiego lub sądu sesyjnego można odwołać się do Wysokiego Sądu w terminie 14 dni od wydania zaskarżonego orzeczenia. Od orzeczenia Wysokiego Sądu można odwołać się do Sądu Apelacyjnego, z uwzględnieniem wymagań ustawowych, w tym progu kwotowego przy roszczeniach poniżej 250 000 RM. Termin na złożenie odwołania wynosi 30 dni od daty wydania zaskarżonego orzeczenia.

Orzeczenie Sądu Apelacyjnego może zostać zaskarżone do Sądu Federalnego Malezji, jeżeli sprawa dotyczy zagadnienia o charakterze ogólnym rozstrzyganego po raz pierwszy albo zagadnienia o istotnym znaczeniu, którego dalsze rozważenie przez Sąd Federalny byłoby korzystne z punktu widzenia interesu publicznego. Wniosek o zezwolenie na odwołanie należy złożyć do Sądu Federalnego w ciągu jednego miesiąca od daty wydania decyzji. Jeżeli wniosek zostanie uwzględniony, zainteresowana strona może złożyć odwołanie. Decyzja Sądu Federalnego nie podlega dalszemu zaskarżeniu.

W sprawach transgranicznych wierzyciel może posiadać zagraniczne orzeczenie sądowe jeszcze przed rozpoczęciem działań w Malezji. W takiej sytuacji należy ustalić, czy orzeczenie podlega rejestracji na podstawie malezyjskich przepisów o wzajemnym wykonywaniu orzeczeń, czy też konieczne jest wniesienie w Malezji sprawy opartej na tym orzeczeniu.

Uznanie i wykonanie zagranicznego orzeczenia sądowego w Malezji może nastąpić w trybie ustawowym, jeżeli chodzi o ostateczne i rozstrzygające orzeczenie pieniężne sądu wyższej instancji państwa objętego zasadą wzajemności. Po rejestracji w Wysokim Sądzie takie orzeczenie może być wykonywane jak orzeczenie malezyjskie, z zastrzeżeniem prawa dłużnika do zakwestionowania rejestracji na podstawach przewidzianych przez prawo.

Jeżeli zagraniczne orzeczenie nie jest objęte trybem wzajemnego wykonywania orzeczeń, wierzyciel może dochodzić roszczenia w Malezji na podstawie tego orzeczenia. W takim przypadku zagraniczne orzeczenie staje się podstawą malezyjskiego roszczenia, a wierzyciel powinien ocenić jurysdykcję, ostateczny charakter orzeczenia, kwotę należności, możliwe zarzuty dłużnika oraz majątek dłużnika w Malezji.

Po uprawomocnieniu się wyroku wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne i dobrać środek egzekucji do majątku ustalonego w Malezji. Orzeczenie sądu może być podstawą egzekucji przez okres 12 lat, natomiast zaległe odsetki od orzeczenia podlegają krótszemu terminowi.

Roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone przez zajęcie i sprzedaż ruchomości lub nieruchomości dłużnika, zajęcie wierzytelności należnych dłużnikowi od osób trzecich, ustanowienie zabezpieczenia na papierach wartościowych lub udziałach, ustanowienie zarządcy oraz przesłuchanie dłużnika w celu uzyskania informacji o jego majątku i dochodach.

Dla praktycznego odzyskania długu znaczenie ma nie tylko samo istnienie orzeczenia, ale także majątek, który można realnie objąć egzekucją. Rachunki bankowe, należności od kontrahentów, udziały, majątek przedsiębiorstwa, nieruchomości, papiery wartościowe oraz wierzytelności wobec osób trzecich mogą decydować o tym, czy orzeczenie doprowadzi do faktycznej zapłaty.

Alternatywną drogą odzyskania długu może być upadłość albo postępowanie dotyczące niewypłacalności spółki, w zależności od statusu prawnego dłużnika. Jeżeli dłużnikiem jest osoba fizyczna, wierzyciel może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, gdy dług wynika z orzeczenia, jest jasno określoną kwotą płatną natychmiast lub w określonym czasie w przyszłości, spełniony jest próg ustawowy, a dłużnik ma wystarczający związek z Malezją. Aktualny próg dla wniosku wierzyciela o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej wynosi co najmniej 100 000 RM.

Jeżeli dłużnikiem jest spółka malezyjska, właściwym trybem jest zazwyczaj likwidacja spółki z powodu niewypłacalności, a nie upadłość osoby fizycznej. Zgodnie z malezyjskimi przepisami o spółkach spółka może zostać uznana za niezdolną do spłaty długów, jeżeli wierzyciel, wobec którego spółka jest zadłużona na kwotę przekraczającą 50 000 RM, doręczy wezwanie do zapłaty do siedziby spółki, a spółka w ciągu 21 dni nie zapłaci, nie zabezpieczy ani nie ureguluje długu w sposób rozsądnie satysfakcjonujący wierzyciela.

W postępowaniu dotyczącym niewypłacalności może być konieczna analiza czynności dokonanych przez dłużnika przed upadłością albo likwidacją. W szczególności należy ocenić sprzedaż lub przeniesienie majątku dokonane w sposób oszukańczy, transakcje po zaniżonej wartości, cesję istniejących lub przyszłych wierzytelności z ksiąg, nieodpłatne rozporządzenia, preferencyjne zaspokojenie wybranych wierzycieli, przeniesienie majątku na podmioty powiązane oraz inne czynności zmniejszające majątek dostępny dla wierzycieli.

Przy ocenie takich czynności znaczenie ma to, czy transakcja była dobrowolna, czy została dokonana na rzecz osób powiązanych z dłużnikiem, czy służyła ukryciu majątku, czy prowadziła do uprzywilejowania określonych wierzycieli oraz czy została dokonana w okresie istotnym dla postępowania niewypłacalnościowego. W razie skutecznego zakwestionowania transakcji pieniądze, majątek albo korzyści związane z taką czynnością mogą zostać włączone do masy dostępnej dla wierzycieli.

Dla wierzyciela postępowanie niewypłacalnościowe powinno być oceniane jako narzędzie strategiczne. Może być przydatne, gdy zwykła egzekucja jest nieskuteczna, majątek został przeniesiony przed rozpoczęciem odzyskiwania długu, kilku wierzycieli konkuruje o ten sam majątek albo spółka dłużnika nie reguluje zobowiązań i dalsza egzekucja indywidualna nie daje realnej perspektywy zapłaty.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie windykacji w Malezji, Grandliga może pomóc na każdym etapie sprawy: w analizie dłużnika i dokumentów, negocjacjach przedsądowych, przygotowaniu ugody, prowadzeniu postępowania sądowego w Malezji, uznaniu orzeczenia zagranicznego, egzekucji, analizie upadłości, strategii likwidacji spółki oraz koordynacji działań transgranicznych. Skontaktuj się z nami, aby przeanalizować dokumenty dotyczące długu i wybrać właściwą drogę odzyskania należności.

11.10.2024

208