Mali’de alacak tahsilatı

Mali’de alacak tahsilatı prosedürü, borçlunun mali performansının, faaliyet alanının, şirketin geçmişinin, borcun belgesel kanıtlarının mevcudiyetinin, mevcut mahkeme davalarının ve icra prosedürlerinin ve borca itiraz etme olasılığının analizi ile başlar. Bu analiz, borcun tahsil edilmesi için kullanılacak stratejiyi oluşturur.

Borçluya karşı aktif bir mahkeme takibinin veya alacağın tahsiline ilişkin uygulanmamış mahkeme kararlarının bulunmaması ve borçlunun ticari faaliyetlerine devam etmesi halinde, yargı dışı tahsilat yolu tercih edilebilir hale gelmektedir.

Bu aşama, alacaklının taleplerini veya diğer olası uzlaşma seçeneklerini (örneğin, malların iadesi, borcun üçüncü bir tarafa devredilmesi, hizmet veya mal takası) ödemek için bir anlaşmaya varmak üzere borçlu ile aktif müzakereleri içerir. 

Borçlu ile etkileşim, ihbarın posta, e-posta, telefon veya kurye yoluyla gönderilmesinden hemen sonra başlar. Bu süreç, sürekli baskı uygulamak için borçlu ile yoğun iletişimi içerir. Temel amaç, borcun mümkün olan en kısa sürede tahsil edilmesini sağlamak için kilit karar mercileriyle temas kurmaktır.

Yargı dışı tahsilatın ortalama süresi 60 güne kadardır (taksitlendirme anlaşması vakaları hariç). Bu aşama beklenen sonuçları getirmezse veya ilk analizden sonra uygulanamayacağı anlaşılırsa, yargı yoluyla tahsilata başlamak gerekmektedir.

Mali Cumhuriyeti, yukarıda adı geçen kuruluşun tüm üye ülkeleri tarafından uygulamaya tabi olan, onaylanmış dokuz Tekdüzen Yasal Kanun içeren OHADA’nın (Afrika’da Ticaret Hukukunun Uyumlaştırılması Örgütü) üyesidir. Bu nedenle, adli alacak tahsilatı, icra ve iflas prosedürleri esas olarak ilgili Yeknesak Kanunların hükümlerine tabidir. 

Dava açmadan önce zamanaşımına dikkat etmelisiniz. Mali’nin ulusal hukukuna göre genel zamanaşımı süresi 20 yıldır. OHADA genel ticaret kanunu hükümlerine göre tacirler arasındaki veya tacirler ile tacir olmayanlar arasındaki ticari işlemlerden doğan yükümlülükler beş yıl sonra sona erer. Zaman aşımı süresinin sona ermesinin sonuçları, yalnızca borçlunun talebi üzerine ilk ve temyiz mahkemesinde uygulanır. Borçlu alacaklının taleplerini tanıdığında zamanaşımı süresi kesilir. Kesintiden sonra zamanaşımı süresi yeniden işlemeye başlar. Zamanaşımı süresi tarafların anlaşmasıyla kısaltılabilir veya uzatılabilir. Ancak, bir yıldan daha az bir süreye indirilemez ve on yıldan daha fazla bir süreye çıkarılamaz. Taraflar ayrıca, karşılıklı mutabakatla, zamanaşımı süresinin durdurulması ve kesilmesi için nedenler listesine ekleme yapabilirler.

Mali Cumhuriyeti’nde borcun adli yollardan tahsil edilmesi normal mahkeme süreci ve ödeme emri çıkarılması yoluyla yapılır.

Olağan adli süreç, mahkemeye bir davanın sunulmasıyla başlar ve ardından, eğer iddia usule ilişkin gereklilikleri karşılıyorsa, davalıyı çağırmak için bir celp yayınlar. Çağrının yapıldığı gün ile mahkemeye çıkmak için belirlenen tarih arasındaki süre en az sekiz gündür. Bu süre borçlunun mahkemeye uzaklığına bağlı olarak artar. Borçlu adli bölge dışında ise bu süre 30 gün, Mali toprakları dışında ise ancak Afrika içinde ise iki ay, Afrika dışında ise üç aydır.

Belirlenen günde tarafların bizzat veya avukatları aracılığıyla hazır bulunmaları gerekmektedir. Davalının planlanan duruşma tarihinde gelmemesi veya iddiaya karşı evrak sunmaması halinde, davacı uzatma talebinde bulunmadığı sürece dava gıyaben görülecektir. Sanık ve davacının hazır bulunması halinde duruşma sırasında dinlenilecek ve dava derhal veya mümkün olan ilk duruşmada görülecek. Mahkeme başkanı, davanın acil yargılamaya hazır olmadığı kanaatine varırsa, davanın duruşmaya hazırlanması sürecini yürütmek üzere bir hakimi görevlendirir.

Davanın hazırlanmasından sorumlu hakim, tarafları uzlaştırdığı, duruşmanın gidişatını izlediği ve bilirkişi incelemesi de dahil olmak üzere gerçeği tespit etmek için gerekli tüm önlemleri aldığı kapsamlı bir çalışma yürütür. Bu işlemin tamamlanmasının ardından hâkim, hazırlıkların tamamlanmasına karar verir, bir rapor hazırlar ve davayı yargılama için mahkeme başkanına havale eder.

Duruşmada mahkeme başkanı hazırlık işlemlerine ilişkin raporu değerlendirerek taraflar arasında son görüşmeleri yapar ve ardından nihai kararı verir.

Ödeme emri çıkarma prosedürü OHADA Borç Uzlaştırma Yasası’na tabidir ve bir sözleşmeden, kıymetli senetten veya çekten kaynaklanan bir borcun tahsili için kullanılır. Bu prosedürü başlatmak için alacaklının, borcu teyit eden belgeleri ekleyerek mahkemeye başvuruda bulunması gerekir. Sunulan materyalleri değerlendiren mahkeme, başvuruyu tamamen veya kısmen haklı bulursa, uygun miktarda ödeme emri çıkarır. Başvurunun (tamamen veya kısmen) reddedilmesi durumunda, mahkeme kararı alacaklı tarafından temyize tabi değildir. Alacaklı için mümkün olan tek eylem, standart mahkeme işlemleri çerçevesinde bir talepte bulunmaktır.

Başvuru ve ödeme emrinin onaylı bir örneğinin borçluya üç ay içerisinde tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bu sürenin ihlal edilmesi durumunda ödeme emri hukuki geçerliliğini kaybeder. Borçlu, belgeleri aldıktan sonra 15 gün içinde ya borcunu ödemek ya da itirazda bulunmakla yükümlüdür. İtiraz olmaması durumunda ödeme emri icra belgesi haline gelir. Borçlunun itirazı halinde hâkim tarafları uzlaştırmaya çalışır. Anlaşmaya varılırsa, her iki tarafça imzalanan bir uzlaşma kanunu hazırlanır ve kanunun nüshalarından biri nüshası icra formülü alır. Uzlaşma mümkün değilse dava derhal mahkeme tarafından ele alınır ve borçlunun yokluğunda dahi karar verilir. Böyle bir karar, çekişmeli bir yargılamanın sonucuna eşdeğerdir. Bu durumda verilen karar asıl ödeme emrinin yerine geçer.

İlk derece mahkemesinin kararına, itiraz edilen kararın kabul edildiği tarihten itibaren bir ay içinde istinaf mahkemesinde itiraz edilebilir. İstinaf Mahkemesinin kararına, itiraz edilen kararın tebliğ tarihinden itibaren iki ay içinde Mali Yüksek Mahkemesinde itiraz edilebilir. Yüksek Mahkemenin kararı kesindir ve yeniden temyize tabi değildir. İtiraz sürecinde, ilgili tarafın talebi üzerine, itiraz edilen kararın icrası, telafi edilemez zarar verecekse durdurulabilir.

Mahkeme kararının yürürlüğe girmesinden sonra alacaklının icra prosedürünü başlatması gerekir. Mahkeme kararının zorunlu icrası kapsamında, alacaklının talepleri şu yollarla karşılanabilir: borçlunun hesaplarındaki paranın haczi ve tahsili; borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarının haczedilmesi ve ardından satışı; değerli evrakların haczi ve müsaderesi; borçlunun üçüncü şahısların elinde bulunan mallarının haczi ve müsaderesi.

Bir borcu tahsil etmenin alternatif bir yolu da borçluya karşı iflas işlemleri başlatmaktır. Mali Cumhuriyeti’nde bu prosedür OHADA Tek Tip İflas Yasası hükümlerine tabidir. Alacaklı, alacağının tartışmasız, kesin ve ödenebilir olması halinde bu prosedürü başlatabilir. Borçlunun varlıkları alacaklıların taleplerini tam olarak karşılamaya yetmiyorsa, borçlu tarafından alacaklıların aleyhine gerçekleştirilen işlemlerin iptal edilmesi imkanı vardır. Ödemelerin durdurulması ile iflas işlemlerinin başlatılması arasındaki dönemde yapılan bu tür işlemler şunları içerir: karşılıksız mülk devri; borçlunun yükümlülüklerinin diğer tarafın yükümlülüklerini önemli ölçüde aştığı anlaşmalar; henüz vadesi gelmemiş borçların erken geri ödenmesi; önceden tahakkuk etmiş borçlar için teminat sağlanması; ve borçlunun mali aczinden haberdar olan kişilerle yapılan işlemler. Bu tür işlemlerin iptali, borçlunun kaybettiği mülk veya varlıkların geri kazanılmasını mümkün kılar, bu da alacaklıların taleplerini karşılamak ve iflas işlemleriyle ilgili masrafları karşılamak için tasfiye kütlesini artırmaya yardımcı olur.

Mali’de uluslararası borç tahsilatı konusunda herhangi bir sorunuz varsa veya desteğe ihtiyacınız varsa şirketimiz, mali sorununuzu etkili bir şekilde çözmek için uzman yardımımızı sağlamaya hazırdır. Uzmanlarımızdan ek bilgi ve profesyonel destek almak için bizimle iletişime geçin.

22.11.2024

147