Windykacja w Republice Środkowoafrykańskiej

Postępowanie windykacyjne w Republice Środkowoafrykańskiej rozpoczyna się od oceny wypłacalności dłużnika, jego dziedziny działalności, historii przedsiębiorstwa, dostępności dokumentów potwierdzających dług, bieżących spraw sądowych i postępowań egzekucyjnych, a także możliwości kwestionując dług. Ocena ta określa strategię, która będzie stosowana w imieniu klienta podczas procesu windykacyjnego.

Jeżeli wobec dłużnika nie toczą się żadne sprawy sądowe ani zaległe orzeczenia sądowe dotyczące windykacji, a jest on aktywny, wówczas wskazane jest skorzystanie z etapu windykacji przedprocesowej.

Etap ten polega na intensywnych negocjacjach z dłużnikiem w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie spłaty roszczeń wierzyciela lub innych możliwości ugody (np. zwrot towaru, cesja długu na osobę trzecią, wzajemna wymiana usług lub towarów). 

Komunikacja z dłużnikiem następuje natychmiast po przesłaniu roszczenia za pośrednictwem poczty, e-maila, telefonu lub komunikatorów internetowych. Proces ten polega na aktywnej interakcji z dłużnikiem w celu wywarcia na niego presji. Głównym zadaniem jest nawiązanie dialogu z kluczowymi decydentami w celu przyspieszenia procesu windykacyjnego.

Średni okres odbioru przedprocesowego wynosi do 60 dni (z wyjątkiem przypadków, w których uzgodniono ratalny plan spłaty zadłużenia). Jeżeli realizacja tego etapu nie przyniosła oczekiwanych rezultatów lub po wstępnej analizie stwierdzono, że nie ma ona zastosowania, wówczas należy zastosować etap windykacji sądowej.

Republika Środkowoafrykańska jest członkiem OHADA (Organizacji na rzecz Harmonizacji Prawa Gospodarczego w Afryce), która obejmuje dziewięć zatwierdzonych Jednolitych Aktów Prawnych, które podlegają stosowaniu przez wszystkie kraje członkowskie ww organizacji. Dlatego też tryb sądowej windykacji, egzekucji i upadłości regulują przede wszystkim przepisy odpowiednich ustaw jednolitych.

Przed podjęciem działań prawnych należy zwrócić uwagę na przedawnienie.Zgodnie z przepisami ogólnego prawa handlowego OHADA zobowiązania wynikające z transakcji handlowych pomiędzy przedsiębiorcami lub pomiędzy przedsiębiorcami a podmiotami niebędącymi handlowcami wygasają po pięciu latach. Skutki upływu terminu przedawnienia są stosowane przed sądem pierwszej i apelacyjnej instancji wyłącznie na wniosek dłużnika. Bieg przedawnienia zostaje przerwany w momencie uznania przez dłużnika roszczeń wierzyciela. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo. Termin przedawnienia może zostać skrócony lub przedłużony za zgodą stron. Nie można go jednak skrócić do mniej niż jednego roku i wydłużyć do więcej niż dziesięciu lat. Strony mogą także za obopólnym porozumieniem uzupełnić wykaz przyczyn zawieszenia i przerwania biegu przedawnienia.

Sądowa windykacja długów w Republice Środkowoafrykańskiej prowadzona jest na podstawie zwykłego postanowienia sądu oraz poprzez wydanie nakazu zapłaty.

Zwykła procedura sądowa rozpoczyna się od złożenia wniosku o wezwanie dłużnika do sądu. Jeżeli wniosek spełnia wymogi proceduralne, sąd wyda postanowienie wzywające oskarżonego na określony termin. Postanowienie wezwania oraz odpis pozwu przekazuje się komornikowi w celu późniejszego doręczenia pozwanemu.

Strony muszą niezwłocznie poinformować się wzajemnie o podstawie faktycznej, na której opierają swoje roszczenia, przedstawionych dowodach oraz podstawie prawnej, na której się opierają, tak aby każda ze stron mogła przygotować swoją obronę przed rozprawą.

W wyznaczonym dniu strony mogą stawić się osobiście lub przez swoich pełnomocników. Jeżeli dłużnik nie stawi się, sąd rozpoznaje sprawę bez jego udziału na podstawie dostępnych materiałów. Jeżeli strony się stawią, sąd je wysłuchuje i jeśli sąd zrozumie wszystkie okoliczności sprawy, może podjąć decyzję na tym samym posiedzeniu.

Jeżeli w sprawie istnieje spór co do faktów, sąd zarządza postępowanie dochodzeniowe, które może wykazać fakty, od których zależy rozstrzygnięcie sporu. W toku czynności dochodzeniowych sąd przesłuchuje strony i świadków, żąda dowodów, weryfikuje autentyczność dokumentów, powołuje biegłych lub angażuje odpowiednich specjalistów. Po przeprowadzeniu tych czynności i ustaleniu prawdy w sprawie, sąd wysłuchuje argumentów stron i podejmuje ostateczną decyzję. 

Tryb wydawania nakazu zapłaty reguluje ustawa OHADA o administrowaniu długiem i służy do windykacji należności wynikających z umów, weksli lub czeków. Aby wszcząć postępowanie, wierzyciel musi złożyć do sądu wniosek o wydanie nakazu zapłaty, dołączając dokumenty potwierdzające istnienie długu. Jeżeli sąd uzna zasadność wniosku w całości lub w części, wydaje nakaz odzyskania określonej kwoty. Jeżeli sąd odmówi w całości lub w części, decyzja nie podlega zaskarżeniu. W takiej sytuacji wierzyciel może wystąpić z roszczeniem do sądu w trybie ogólnym.

Kopia wniosku i nakazu zapłaty musi zostać doręczona dłużnikowi w ciągu trzech miesięcy, w przeciwnym razie nakaz stanie się nieważny. Po otrzymaniu tych dokumentów dłużnik musi spłacić dług w ciągu 15 dni lub wnieść sprzeciw w tym samym terminie. W przypadku braku sprzeciwu nakaz zapłaty staje się dokumentem egzekucyjnym. Jeśli dłużnik wniesie sprzeciw, sąd podejmuje próbę rozstrzygnięcia sporu między stronami. Jeśli porozumienie zostanie osiągnięte, sporządzany jest akt pojednawczy podpisywany przez obie strony; jeden z egzemplarzy ustawy otrzymuje moc wykonawczą. Jeśli pojednanie nie zostanie osiągnięte, sąd niezwłocznie rozpatruje sprawę i wydaje wyrok w celu odzyskania długu, nawet pod nieobecność dłużnika. Taki wyrok jest równoważny wyrokowi wydanemu w postępowaniu kontradyktoryjnym i zastępuje pierwotny nakaz zapłaty.

Od orzeczenia sądu pierwszej instancji przysługuje zażalenie do sądu apelacyjnego w terminie dwóch miesięcy od dnia wydania zaskarżonej decyzji. Termin na zaskarżenie decyzji w sprawach bezspornych wynosi jeden miesiąc. Od decyzji sądu apelacyjnego przysługuje odwołanie do Sądu Kasacyjnego Republiki Środkowoafrykańskiej w terminie dwóch miesięcy od dnia wydania zaskarżonej decyzji. Decyzja Sądu Kasacyjnego jest ostateczna i nie podlega dalszemu zaskarżeniu.

Po uprawomocnieniu się postanowienia sądu wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne. W ramach wykonania orzeczenia sądu roszczenia wierzyciela mogą zostać zaspokojone poprzez zajęcie i spisanie środków z rachunków dłużnika; zajęcie ruchomości i nieruchomości dłużnika z późniejszą ich sprzedażą; aresztowanie i konfiskata papierów wartościowych, aresztowanie i konfiskata majątku dłużnika będącego w posiadaniu osób trzecich.

Alternatywnym sposobem odzyskania długu jest wszczęcie postępowania upadłościowego dłużnika. W Republice Środkowoafrykańskiej procedurę tę reguluje jednolite prawo upadłościowe OHADA. Wierzyciel ma prawo wszcząć postępowanie upadłościowe, jeżeli jego wierzytelności są bezsporne, płynne i wymagalne. Jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na pełne zaspokojenie roszczeń wierzycieli, prawo przewiduje możliwość unieważnienia transakcji zawartych w celu wyrządzenia szkody wierzycielom. Do transakcji dokonanych w okresie od zawieszenia płatności do wszczęcia postępowania upadłościowego zaliczają się: nieodpłatne przeniesienie majątku; umowy z wyraźnie nierównymi zobowiązaniami stron; wcześniejsza spłata długów, które nie są jeszcze wymagalne; zapewnienie zabezpieczenia starych długów; a także transakcje, w których druga strona wiedziała o niewypłacalności finansowej dłużnika. Unieważnienie takich transakcji pozwala na przywrócenie utraconego przez dłużnika majątku, co zwiększa masę likwidacyjną niezbędną do zaspokojenia roszczeń wierzycieli i pokrycia kosztów związanych z upadłością.

Jeśli masz jakieś pytania lub potrzebujesz wsparcia w zakresie międzynarodowej windykacji w Republice Środkowoafrykańskiej, nasza firma jest gotowa udzielić naszej fachowej pomocy, aby skutecznie rozwiązać Twój problem finansowy. Skontaktuj się z nami, aby otrzymać dodatkowe informacje i profesjonalne wsparcie od naszych specjalistów.

18.12.2024

142