Windykacja w Lesotho

Windykacja w Lesotho rozpoczyna się od prawnej, finansowej i dowodowej oceny roszczenia. Na tym etapie istotne jest ustalenie podstawy długu, treści umowy, faktur, dokumentów dostawy lub wykonania usług, korespondencji, historii płatności, uznania długu, dokładnej tożsamości prawnej dłużnika, jego adresu rejestrowego lub miejsca prowadzenia działalności, majątku znajdującego się w Lesotho, toczących się spraw sądowych, ryzyka egzekucyjnego oraz możliwych zarzutów wobec roszczenia.

W przypadku wierzyciela zagranicznego analiza powinna również obejmować to, czy dłużnik prowadzi działalność w Lesotho, czy dokumenty mogą zostać wykorzystane w sądzie, czy sprawa wynika ze stosunku handlowego, czy dostępni są świadkowie lub dowody pisemne oraz czy dokumenty sporządzone poza Lesotho wymagają uwierzytelnienia albo tłumaczenia na język angielski. Pozwala to ustalić, czy sprawę należy rozpocząć od pisemnego wezwania do zapłaty, negocjacji ugodowych, postępowania sądowego, uznania zagranicznego orzeczenia, egzekucji z majątku dłużnika czy działań związanych z niewypłacalnością.

Jeżeli dłużnik prowadzi działalność, posiada możliwy do ustalenia majątek lub operacje biznesowe w Lesotho, a dokumenty potwierdzają roszczenie, wierzyciel może najpierw skorzystać z etapu przedsądowego.

Ten etap obejmuje zgodną z prawem komunikację z dłużnikiem, pisemne wezwanie do zapłaty oraz uporządkowane negocjacje ugodowe. Wierzyciel może dążyć do pełnej spłaty długu, ustalenia harmonogramu płatności, zwrotu towarów, przeniesienia długu na inną osobę, potrącenia, ustanowienia dodatkowego zabezpieczenia albo zawarcia innego udokumentowanego porozumienia.

Komunikacja z dłużnikiem powinna być prowadzona kanałami, które pozwalają zachować dowody wysłania wezwania, odpowiedzi dłużnika, uznania zobowiązania, propozycji spłaty oraz odmowy wykonania obowiązku. Celem jest kontakt z osobami uprawnionymi do podejmowania decyzji płatniczych i ustalenie, czy dług może zostać spłacony bez postępowania sądowego.

Jeżeli etap przedsądowy nie prowadzi do zapłaty albo wstępna analiza pokazuje, że negocjacje nie są odpowiednie, wierzyciel może przejść do sądowej windykacji należności w Lesotho.

Przed wniesieniem roszczenia trzeba ocenić termin przedawnienia. Zgodnie z zasadami przedawnienia obowiązującymi w Lesotho wiele roszczeń pieniężnych o określonej wysokości oraz roszczeń umownych podlega ośmioletniemu terminowi przedawnienia. Pisemne uznanie długu, obietnica zapłaty, częściowa spłata długu albo zapłata odsetek mogą wpływać na obliczanie terminu przedawnienia, a termin może rozpocząć bieg na nowo od odpowiedniego uznania lub płatności.

Sądowa windykacja należności w Lesotho jest zasadniczo prowadzona w postępowaniu cywilnym i handlowym przed Wysokim Sądem. Spory o długi handlowe mogą być traktowane jako sprawy handlowe, jeżeli wynikają z umów gospodarczych, działalności bankowej, papierów wartościowych, kredytu międzynarodowego, poręczeń, zabezpieczeń, importu lub eksportu towarów, spraw spółek, niewypłacalności, likwidacji albo innych relacji handlowych.

Postępowanie sądowe rozpoczyna się przez złożenie wniosku wszczynającego sprawę. Roszczenie powinno wskazywać podstawę prawną i faktyczną długu, istotne okoliczności sprawy, charakter zobowiązania oraz żądane rozstrzygnięcie. Jeżeli roszczenie wynika z umowy pisemnej, do wniosku należy dołączyć umowę albo odpowiednią jej część. Do wniosku trzeba również dołączyć dokumenty, informacje o świadkach, dowody oraz inne materiały, na których wierzyciel zamierza się oprzeć. Dokumenty sporządzone w języku innym niż angielski powinny zostać przetłumaczone na język angielski.

Doręczenie pism procesowych ma duże znaczenie praktyczne. Spółce będącej dłużnikiem można doręczyć pisma na adres rejestrowy, główne miejsce prowadzenia działalności albo inny adres dopuszczony przez przepisy procesowe. Jeżeli dłużnik, dokumenty lub droga doręczenia znajdują się poza Lesotho, wierzyciel powinien przygotować sprawę z uwzględnieniem zasad doręczeń zagranicznych i dowodu skutecznego doręczenia.

Po doręczeniu wniosku wszczynającego sprawę pozwany ma co do zasady siedem dni na złożenie zawiadomienia o zamiarze odpowiedzi. W sprawach przeciwko Koronie, ministrowi, zastępcy ministra albo urzędnikowi publicznemu działającemu w charakterze urzędowym termin ten wynosi co do zasady co najmniej dwadzieścia dni, chyba że sąd zezwoli na krótszy termin. Po takim zawiadomieniu pozwany składa odpowiedź w terminie dwudziestu jeden dni. Wnioskodawca może złożyć replikę w terminie czternastu dni od doręczenia odpowiedzi. Jeżeli replika nie zostanie złożona, przyjmuje się, że wnioskodawca zaprzecza twierdzeniom faktycznym zawartym w odpowiedzi.

Po zamknięciu pism procesowych sprawa może zostać skierowana do mediacji sądowej. Mediacja stanowi część postępowania sądowego i może pomóc stronom w zawarciu ugody, zawężeniu sporu albo ustaleniu, czy dłużnik posiada rzeczywistą linię obrony. Po zakończeniu mediacji składane jest sprawozdanie, a jeżeli ugoda nie zostanie zawarta, sprawa toczy się dalej zgodnie z harmonogramem procesowym.

W przypadku roszczeń opartych na dokumencie potwierdzającym dług, określonej kwocie pieniężnej, wydaniu oznaczonej rzeczy ruchomej albo eksmisji wraz z odsetkami i kosztami wierzyciel może wystąpić o wyrok w trybie uproszczonym po złożeniu odpowiedzi przez pozwanego. Wniosek składa się w terminie czternastu dni od złożenia odpowiedzi i należy go poprzeć oświadczeniem pod przysięgą, które potwierdza podstawę roszczenia, kwotę długu, istotną kwestię prawną oraz powody, dla których odpowiedź pozwanego nie tworzy realnej kwestii do rozpoznania na rozprawie. Pozwany może złożyć zabezpieczenie albo wykazać przez oświadczenie pod przysięgą lub ustne zeznania, że jego odpowiedź zawiera rzeczywistą obronę. Jeżeli tego nie zrobi, sąd może wydać wyrok na rzecz wierzyciela.

Jeżeli istnieje ryzyko, że dłużnik usunie, ukryje, rozproszy albo zmniejszy wartość majątku przed wydaniem orzeczenia, wierzyciel może rozważyć wniosek o nakaz zabezpieczenia majątku. Wierzyciel powinien wykazać dobrze uzasadnioną sprawę albo istniejące orzeczenie, ryzyko, że przyszłe lub już wydane orzeczenie pozostanie niezaspokojone z powodu działań dłużnika dotyczących majątku, oraz to, że wartość objętego zabezpieczeniem majątku nie przekracza wysokości roszczenia wraz z odsetkami i kosztami. Sąd może również wymagać zobowiązania do naprawienia szkody wyrządzonej pozwanemu przez takie zabezpieczenie.

Jeżeli sprawa toczy się w zwykłym trybie, sąd zarządza nią przez planowanie i prowadzenie sprawy. Po przydzieleniu sprawy konferencja planowania powinna odbyć się w terminie trzydziestu dni od przydziału. Sąd może ustalić harmonogram, kierunki dotyczące dowodów, ujawniania dokumentów, dowodów z opinii specjalistów, wniosków ubocznych, kwestii ugodowych oraz dalszego toku postępowania.

Po konferencji dotyczącej zarządzania sprawą sąd przeprowadza konferencję przedprocesową przed rozprawą. Strony powinny wspólnie złożyć projekt zarządzenia przedprocesowego co najmniej cztery dni przed konferencją przedprocesową. Projekt powinien wskazywać kwestie prawne i faktyczne, fakty przyznane, świadków, dowody, dokumenty, propozycje proceduralne oraz przewidywaną długość rozprawy. Następnie sąd przeprowadza rozprawę, analizuje dowody i stanowiska stron oraz wydaje orzeczenie.

Od orzeczenia sądu niższej instancji albo trybunału można wnieść apelację do Wysokiego Sądu. Taka apelacja powinna być prowadzona w terminie sześćdziesięciu dni od jej wniesienia, a wnoszący apelację powinien zwrócić się do sekretarza sądu o wyznaczenie terminu rozprawy w terminie trzydziestu dni od wniesienia apelacji. Jeżeli apelacja nie jest prowadzona w wymaganym terminie, może wygasnąć.

Od orzeczenia Wysokiego Sądu można zwrócić się do Sądu Apelacyjnego Lesotho zgodnie z zasadami postępowania apelacyjnego. Jeżeli wymagana jest zgoda na apelację i nie została zgłoszona w chwili wydania wyroku lub postanowienia, wniosek o taką zgodę wraz z podstawami należy złożyć w terminie piętnastu dni od wydania orzeczenia. W sprawach, w których istnieje bezpośrednie prawo do apelacji do Sądu Apelacyjnego, właściwy krok apelacyjny powinien zostać podjęty w terminie sześciu tygodni od doręczenia orzeczenia. Samo wniesienie apelacji do Sądu Apelacyjnego nie wstrzymuje automatycznie wykonania orzeczenia.

Jeżeli wierzyciel posiada już zagraniczne orzeczenie sądowe, uznanie i wykonanie zagranicznych orzeczeń sądowych w Lesotho zwykle wymaga lokalnej procedury, zanim orzeczenie będzie mogło zostać wykonane z majątku znajdującego się w Lesotho. Wykonanie opiera się na zasadach prawa powszechnego oraz, dla określonych orzeczeń, na proklamacji o wzajemnym wykonywaniu orzeczeń nr 2 z 1922 roku. Zagraniczne orzeczenie powinno być zasadniczo ostateczne, wydane przez sąd posiadający jurysdykcję, zgodne z zasadami rzetelnego postępowania i porządkiem publicznym, wolne od oszustwa oraz oparte na prawidłowym zawiadomieniu dłużnika.

Orzeczenie z Anglii, Irlandii albo Szkocji może zostać zarejestrowane w Wysokim Sądzie Lesotho na podstawie tej proklamacji w terminie dwunastu miesięcy od daty zagranicznego orzeczenia albo w dłuższym terminie dopuszczonym przez sąd. Inne zagraniczne orzeczenia mogą być wykonywane przez lokalny wniosek albo zwykłe wezwanie sądowe, zależnie od okoliczności. Zagraniczne orzeczenia w języku innym niż angielski wymagają tłumaczenia na język angielski przez tłumacza przysięgłego. Sąd w Lesotho może również wymagać zabezpieczenia kosztów od zagranicznego powoda, jeżeli pozwany mieszka lub ma siedzibę w Lesotho.

Zagraniczne orzeczenia arbitrażowe są traktowane odrębnie. Lesotho przystąpiło do konwencji nowojorskiej bez zastrzeżeń, a wykonanie zagranicznego orzeczenia arbitrażowego następuje przez wniosek do Wysokiego Sądu Lesotho. Wnioskodawca powinien przedstawić uwierzytelniony oryginał orzeczenia albo poświadczoną kopię, oryginał umowy arbitrażowej albo poświadczoną kopię oraz tłumaczenie na język angielski, jeżeli jest wymagane.

Po tym, jak orzeczenie staje się wykonalne, wierzyciel może wszcząć postępowanie egzekucyjne. Okres przedawnienia roszczenia i etap wykonania orzeczenia są odrębnymi kwestiami: ośmioletni termin przedawnienia dotyczy wielu roszczeń pieniężnych o określonej wysokości oraz roszczeń umownych, natomiast wykonanie orzeczenia odbywa się przez mechanizmy egzekucyjne przewidziane w przepisach sądowych i właściwych regulacjach wykonawczych.

Wierzyciel posiadający orzeczenie może zwrócić się do sekretarza sądu o wydanie jednego albo kilku nakazów wykonawczych. Egzekucja może obejmować zajęcie rzeczy ruchomych, zajęcie praw i innych składników niematerialnych, zajęcie wierzytelności przysługujących dłużnikowi oraz egzekucję z nieruchomości. Wynagrodzenie, zarobki i podobne płatności podlegają zajęciu na podstawie odrębnego nakazu zajęcia, a nie zwykłego nakazu egzekucyjnego.

Egzekucję prowadzi zastępca szeryfa. Przy egzekucji z ruchomości może on zażądać spełnienia obowiązku wynikającego z nakazu, wezwać dłużnika do wskazania wystarczającego majątku ruchomego, sporządzić spis i w razie potrzeby objąć rzeczy dozorem. Zajęte ruchomości mogą zostać sprzedane na aukcji publicznej po przeprowadzeniu wymaganych ogłoszeń i procedur sprzedaży. Egzekucja z nieruchomości wymaga dokładnego opisu nieruchomości, doręczenia zawiadomień o zajęciu oraz dodatkowych zabezpieczeń w odniesieniu do nieruchomości objętych uprzywilejowanymi roszczeniami albo wykorzystywanych jako dom.

Dodatkową możliwością odzyskania długu od spółki jest niewypłacalność albo działania związane z likwidacją. System niewypłacalności w Lesotho zmienił się po wejściu w życie ustawy o niewypłacalności z 2022 roku od 1 kwietnia 2025 roku. Nowy system zastąpił wcześniejsze rozproszone regulacje oparte na proklamacji o niewypłacalności z 1957 roku oraz przepisach o niewypłacalności spółek zawartych w ustawie o spółkach z 2011 roku, wprowadzając jednolite zasady dotyczące niewypłacalności osób prawnych i fizycznych, ratowania przedsiębiorstw oraz niewypłacalności transgranicznej.

Dla wierzyciela likwidacja może mieć znaczenie, gdy dłużnik nie jest w stanie regulować zobowiązań, gdy egzekucja orzeczenia została zakończona bez pełnego albo częściowego zaspokojenia, albo gdy sytuacja finansowa dłużnika wskazuje, że zwykła egzekucja nie doprowadzi do zapłaty. W zaktualizowanym systemie próg niewypłacalności został podniesiony do LSL 15 000, zastępując wcześniejszy niski próg obowiązujący w poprzednim reżimie prawnym.

Zaktualizowane przepisy rozszerzają również podstawy istotne dla likwidacji spółki albo innego dłużnika. Podstawy te mogą obejmować brak zdolności do regulowania zobowiązań, niewypłacalność finansową lub handlową, konflikt w zarządzie albo między wspólnikami lub akcjonariuszami szkodzący spółce, sytuację, w której działalność nie może być prowadzona z korzyścią dla wspólników lub akcjonariuszy, działania oszukańcze albo niezgodne z prawem, niewłaściwe wykorzystanie lub marnotrawienie majątku spółki oraz przypadki, w których likwidacja jest sprawiedliwa i uzasadniona. Osoba prowadząca działania naprawcze może również wystąpić o likwidację, jeżeli nie ma realnej perspektywy uratowania spółki.

Ustawa o niewypłacalności z 2022 roku wprowadziła ratowanie przedsiębiorstwa jako rozwiązanie zastępujące wcześniejszy model zarządu sądowego. Ratowanie przedsiębiorstwa ma na celu zachowanie przedsiębiorstwa albo jego działalności, gdy istnieje realna możliwość przywrócenia rentowności albo osiągnięcia lepszego wyniku dla wierzycieli niż natychmiastowa likwidacja. Może obejmować tymczasowy nadzór nad sprawami spółki, moratorium na postępowania prawne, powołanie osoby prowadzącej działania naprawcze oraz przygotowanie planu naprawczego.

Jeżeli majątek dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie wierzycieli, droga niewypłacalności może również pozwalać na analizę transakcji dokonanych przed niewypłacalnością, które zmniejszyły majątek dłużnika. Zaskarżenia mogą wymagać transakcje dokonane z pokrzywdzeniem wierzycieli, transakcje za rażąco nieekwiwalentne świadczenie, transakcje z podmiotami powiązanymi, ustanowienie zabezpieczenia wcześniejszych długów, rozporządzenie majątkiem w czasie, gdy dłużnik nie był w stanie regulować zobowiązań, oraz przyjęcie zobowiązań w sytuacji, gdy dłużnik wiedział albo powinien był wiedzieć, że ich wykonanie będzie niemożliwe. Jeżeli taka transakcja zostanie uchylona, majątek albo jego równowartość może zostać przywrócona do masy i przeznaczona na zaspokojenie wierzycieli.

Działania związane z niewypłacalnością mogą obejmować również roszczenia dotyczące zachowania dyrektorów, osób zarządzających albo osób sprawujących kontrolę nad spółką. Jeżeli majątek spółki został niewłaściwie wykorzystany, zmarnowany albo przeniesiony w wyniku działań oszukańczych lub niezgodnych z prawem, skutki cywilne mogą obejmować przywrócenie wartości do masy albo osobistą odpowiedzialność za straty wyrządzone spółce, wspólnikom, wierzycielom lub innym osobom dotkniętym takim działaniem. Poważne działania oszukańcze mogą również prowadzić do odpowiedzialności karnej na podstawie właściwych przepisów o spółkach i niewypłacalności.

Jeżeli potrzebujesz wsparcia w zakresie windykacji w Lesotho, Grandliga może pomóc na kluczowych etapach odzyskiwania należności: ocenie dłużnika i dokumentów, przygotowaniu wezwania do zapłaty, negocjacjach ugodowych, wyborze strategii sądowej, postępowaniu przed Wysokim Sądem, wniosku o wyrok w trybie uproszczonym, uznaniu i wykonaniu zagranicznych orzeczeń sądowych, wykonaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych, egzekucji z majątku dłużnika, zabezpieczeniu majątku, działaniach związanych z likwidacją oraz analizie możliwości ratowania przedsiębiorstwa. Skontaktuj się z nami, aby przeanalizować dokumenty i ustalić praktyczną ścieżkę dochodzenia roszczenia.

16.01.2025

539